O wędrówkach wizerunków kresowych Madonn w przemyskim muzeum archidiecezjalnym [ZDJĘCIA]

Kolejna, VII edycja konferencji naukowej „Wędrujące madonny” odbyła końcem listopada w gościnnym Muzeum Archidiecezjalnym im. św. Józefa Sebastiana Pelczara Biskupa w Przemyślu, które – razem z Centrum Kulturalnym – było jej organizatorem.

Trzy wygłoszone referaty były ozdobione koncertem, na którym wybrzmiało „Ave Maria” i „Te Deum” na trąbkę i organy elektryczne, w wykonaniu Franciszka Krygowskiego i Kazimierza Łysego.

Sandra Benedyk-Dyl z Sanoka opowiedziała o „Transferze ikony Matki Boskiej z Bełza”. Obraz zawisł w 1951 r. w kościele w Ustrzykach Dolnych, która to miejscowość znalazła się w granicach państwa polskiego po wymianie terenów przygranicznych pomiędzy Polską i Związkiem Sowieckim. Wizerunek w typie ikonograficznym hodegetria, czyli Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus na ręku – prelegentka przedstawiła żmudną i długą[paywall] drogę konserwacji przeprowadzonej w 2016 r.

Dr Marta Trojanowska z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej mówiła o „Madonnie z Posady Rybotyckiej w typie karmelitańskim; Madonna la Bruna w zbiorach MNZP”. Madonna w typie eleusa, czyli obraz ukazujący Marię, która trzyma w ramionach młodzieńczego Chrystusa i pochyla głowę, aby przytulić swój policzek do policzka syna. Chrystus obejmuje ją jedną ręką (często niewidoczną) za szyję, a drugą trzyma w ręce Matki. Nie sposób było powiązać go z tradycją pisania szkoły w Posadzie Rybotyckiej, gdzie do dzisiaj znajduje się jedna z murowanych cerkwi obronnych pw. św. Onufrego Pustelnika.

Ks. dr Piotr Lasota, zastępcadyrektora Muzeum Archidiecezjalnego, wygłosił z kolei rzecz „Rożniatowskiej Mater Admirabilis Dolorosa”. Rożniatów to miejscowość na południe od Lwowa z nieistniejącym dziś kościołem i pałacem. Wizerunek ten często dedykowano matkom, które traciły dziecko.

Wszyscy prelegenci nie szczędzili szczegółów związanych z rekonstrukcją i konserwacją obrazów, ale także ich wizerunków na tle epoki, porównań ikonograficznych oraz ich wędrówki.

Warto dodać, że poprzednie pięć edycji tej konferencji zostało uwiecznionych w postaci albumu pt. „Wędrujące Madonny. Wizerunki Madonn Kresowych na Podkarpaciu. Materiały z konferencji naukowych odbytych w latach 2016-2020 w Przemyślu” pod redakcją ks. dyrektora Marka Wojnarowskiego. Naukowo opracowane wizerunki objęły osiemnaście Madonn.

Nie sposób nie zauważyć przy tej okazji, że pionierem badań dokumentowania wędrówek wizerunków kresowych Madonn był dr Tadeusz Kukiz (ojciec polityka Pawła Kukiza), które zostały opublikowane w 6 tomach.    

Matka Boża z Posady Rybotyckiej.

Matka Boska z Rożniatowa.

Matka Boża z Bełza.