PWSW bez polonistyki, socjologii i stosunków międzynarodowych

Filologia polska, socjologia i stosunki międzynarodowe – bez tych trzech kierunków rozpoczęła nowy rok akademicki Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu. Jeszcze kilka lat temu cieszyły się one największą popularnością. Kontrowersje wzbudziło przede wszystkim wygaszenie polonistyki.

W maju senat uczelni podjął uchwałę, określającą dolne limity przyjęć, aby na danym kierunku otworzono pierwszy rok nauki. Dla wszystkich ustalono go na 20 lub 30 miejsc. Wyjątkiem była filologia polska – tu limit wynosił 60 osób. W przypadku rekrutacji poniżej 80 proc. od ustalonego (48 osób), rektor mógł podjąć decyzję o likwidacji kierunku.

Rekordowe zainteresowanie

Mimo tak wyśrubowanych warunków, polonistyce prawie udało się zdobyć potrzebną liczbę kandydatów. Złożono[paywall] 45 podań, a jak twierdzi dr Jan Zięba – były dyrektor Instytutu Humanistycznego w PWSW – było ich jeszcze więcej, jednak część nie spełniała wymogów formalnych. Jego zdaniem rekrutacja uzupełniająca przyniosłaby kolejnych kandydatów, więc kierunek można by z powodzeniem utworzyć.

„Jak Pan Rektor doskonale wie, na obecnym etapie tylko jeden kierunek cieszy się nieznacznie większym zainteresowaniem. Byłoby całkowicie niezrozumiałe dla naszych obecnych i przyszłych kandydatów, gdyby PWSW uruchamiała kształcenie na kierunkach, na które zgłosiło się zaledwie kilkunastu kandydatów, a jednocześnie nie uruchamiała filologii polskiej, którą chce studiować trzykrotnie większa liczba chętnych. Jest niemal pewne, że informacja o takim procederze rozejdzie się szerokim echem, a wielu potencjalnych studentów nie zdecyduje się w kolejnym roku składać w PWSW podania na studia. Pozostałym natomiast towarzyszyć będzie obawa, że wybrany kierunek nie zostanie uruchomiony nawet wtedy, gdy zapisze się nań wielu kandydatów” – napisał J. Zięba do rektora PWSW dra Pawła Treflera.

Nawet UMCS ma mniej studentów

W obronie polonistyki list do rektora przesłali również współtwórcy tego kierunku na przemyskiej Alma Mater: prof. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska i prof. Jerzy Bartmiński. „Polonistyka w PWSW ma szanse nie tylko prowadzić bardzo potrzebną i pożyteczną działalność dydaktyczną z chętną młodzieżą, ale także zapisać się w życiu kulturalnym i naukowym miasta i regionu. Ma za sobą krótką, ale naszym zdaniem chwalebną historię. Dopracowała się własnej kadry pracowniczej, chcącej służyć uczelni i środowisku, mającej ambicje pracy naukowej” – napisali.

Zwrócili też uwagę, że na Uniwersytecie Marii-Curie Skłodowskiej w Lublinie, studia na I roku filologii polskiej podejmuje w tym roku tylko 30 osób (więc o 15 mniej niż przy naborze w Przemyślu).

Z kolei podczas ubiegłotygodniowej pikiety przed siedzibą PWSW, były rektor Krzysztof Knapik stwierdził, że polonistyka i socjologia to podstawowe kierunki humanistyczne i społeczne, które powinny być w każdej szkole.

Brak zapotrzebowania na rynku pracy

Rzecznik prasowy PWSW Ewelina Kasperska wyjaśnia, że zainteresowanie trzema wspomnianymi kierunkami malało od kilku lat. – Powodem może być brak zapotrzebowania rynku pracy na absolwentów studiów o profilu humanistycznym i społecznym, co potwierdzają między innymi przeprowadzane przez PWSW cyklicznie badania lokalnego rynku edukacyjnego. Senat PWSW, sugerując się statystykami, w tym analizą wspomnianych badań podjął decyzję o nieuruchamianiu studiów na wymienionych kierunkach – mówi.

Przypomina, że już w ubiegłym roku senatorowie uczelni zdecydowali o nierozpoczynaniu kształcenia na filologii polskiej. W tym roku nabór odbywał się tylko ze względów formalnych – uchwała dotycząca rekrutacji podejmowana jest przez senat z dwuletnim wyprzedzeniem.

– Przypomnę ponadto, że uczelnia jest instytucją autonomiczną, która może samodzielnie decydować m.in. o kształcie swojej oferty edukacyjnej – zaznacza rzeczniczka.

Dlaczego polonistyce, jako jedynemu kierunkowi, wyznaczono minimalny próg kandydatów na poziomie 60 osób, gdy dla pozostałych był co najmniej o połowę mniejszy? – Polonistyka, by nadrobić deficyt z poprzedniego roku, kiedy nie został uruchomiony pierwszy rok, powinna w tym roku – zdaniem senatu – wypełnić standardowy limit podwójnie, by zapewnić możliwość zrealizowania pensum nauczycielom zatrudnionym na tym kierunku – wskazuje rzecznik PWSW.

Niekorzystna tendencja

W październiku 2019 roku studiowanie polonistyki rozpoczęło na II i III roku studiów łącznie tylko 22 studentów. – W 2018 roku zebraliśmy 20 kandydatów, jednak już po pierwszym roku zostało jedynie 10 studentów. Ta tendencja powtarzała się: nabór na minimalnym poziomie, a już po pierwszym semestrze znaczny spadek liczby studentów pierwszego roku, nierzadko o połowę – zwraca uwagę E. Kasperska.

– Statystyki lat ubiegłych sugerowały rektorowi i senatowi duże prawdopodobieństwo powtórzenia się sytuacji z lat ubiegłych – dodaje.

Rzecznik PWSW zwraca uwagę, że pracownicy polonistyki mieli możliwość przygotowania i złożenia wniosku o bardziej praktyczny kierunek studiów „Komunikacja językowa w mediach i biznesie”, który zająłby miejsce polonistyki. Mimo początkowego zaangażowania zespołu, wniosek nie został jednak przedstawiony władzom uczelni, a tym samym nie mógł być złożony w ministerstwie.

– Przygotowaliśmy program nowego kierunku. Wniosek wymagał uzgadniania umów z pracodawcami, jednak lockdown wywołany pandemią, wydłużył te prace. Dalsze działania zostały przerwane uchwałą senatu, który, z inicjatywy rektora, wycofał zgodę na uruchomienie nowego kierunku – tak przedstawia powody niedokończenia wniosku J. Zięba.