Wielkanoc na cztery strony świata – tradycje, które potrafią zaskoczyć

Święconka, jajka, śmigus-dyngus – dla wielu z nas Wielkanoc ma dobrze znany scenariusz. Tymczasem w różnych częściach świata święta przybierają zupełnie inne formy – od bardzo uroczystych po kameralne i zaskakujące.

Na naszym kontynencie Wielkanoc łączy wymiar religijny z lokalnymi zwyczajami.W Norwegii Wielkanoc to czas „påskekrim” – czytania i oglądania kryminałów, które w tym okresie pojawiają się w mediach wyjątkowo licznie. W Finlandii dzieci przebierają się za „wielkanocne czarownice”, odwiedzają domy z ozdobionymi gałązkami i w zamian za życzenia dostają słodycze. W Niemczech popularne jest dekorowanie gałązek i drzewek kolorowymi pisankami – szczególnie w ogrodach i na balkonach. W Czechach i na Słowacji w Poniedziałek Wielkanocny wciąż spotkać można polewanie wodą i symboliczne „smaganie” witkami wierzby. Dawniej miało to przynosić zdrowie, dziś jest elementem folkloru.

W Hiszpanii Wielki Tydzień to spektakularne procesje Semana Santa. Ulicami przechodzą bractwa w charakterystycznych strojach, niosąc bogato zdobione platformy. To wydarzenia o bardzo podniosłym charakterze, które dla wielu mieszkańców mają głęboki wymiar duchowy, a jednocześnie przyciągają turystów z całego świata swoją widowiskową formą. We Włoszech święta mają rodzinny charakter, ale nie brakuje widowisk. We Florencji odbywa się „Scoppio del Carro” – pokaz fajerwerków odpalanych z ozdobnego wozu przed katedrą. Na południu, m.in. na Sycylii, organizowane są wielogodzinne procesje z figurami, a poniedziałek wielkanocny, czyli „Pasquetta”, to czas pikników i spotkań na świeżym powietrzu. Na stołach pojawia się „colomba di pasqua”, czyli bogate ciasto drożdżowe formowane na kształt gołębicy, a dzieci dostają duże czekoladowe jajka z niespodzianką. W Grecji, szczególnie na Korfu, w Wielką Sobotę z okien wyrzuca się gliniane naczynia. Ich rozbicie symbolizuje zakończenie starego i początek nowego.

W Stanach Zjednoczonych Wielkanoc ma często bardziej rodzinny niż religijny charakter. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń jest „White House Easter Egg Roll”, organizowany w Waszyngtonie od 1878 roku. Dzieci toczą kolorowe jajka po trawniku przed Białym Domem, a całemu wydarzeniu towarzyszą gry i animacje. Popularne są też zabawy polegające na szukaniu ukrytych jajek. W Ameryce Łacińskiej święta mają z kolei wyraźny charakter religijny – odbywają się procesje i inscenizacje wydarzeń Wielkiego Tygodnia.

Na Filipinach Wielki Tydzień jest czasem intensywnych obchodów religijnych angażujących całe społeczności. W Australii zamiast wielkanocnego zająca coraz częściej pojawia się easter bilby – wielkouch króliczy, gatunek zagrożony wyginięciem, promowany w ramach działań na rzecz ochrony przyrody.

Choć zwyczaje różnią się w zależności od miejsca, ich sens pozostaje podobny. Wielkanoc to czas spotkań, odnowy i symbolicznego początku. Także u nas – na Podkarpaciu – coraz częściej to okazja, by spędzić święta spokojniej, bliżej natury i w gronie najbliższych.

AM