Wizytówka Miasta Przeworsk – Inwestowanie w komunikację i ludzi

Nie tak dawno Przeworsk świętował otwarcie południowej części obwodnicy Przeworska od ronda na Gwizdaju do ronda przy ul. Węgierskiej. To strategiczna droga, która spełnia dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze daje możliwość dojazdu do węzła autostrady A4 od strony południowej i centrum miasta. Po drugie wyprowadza ruch tranzytowy, w szczególności samochodów ciężarowych,w kierunkach północ-południe poza miasto odciążając główne krzyżówki w mieście. Po tym etapie kolejnym problemem komunikacyjnym do rozwiązania stało się upłynnienie ruchu w ciągu ul. Gorliczyńskiej i Tysiąclecia.

Trwają prace nad dwoma kluczowymi rondami

Przeworsk postawił na bezpieczniejszą i bardziej funkcjonalną sieć drogową. W ramach przebudowy drogi powiatowej nr 1569R — ulic Tysiąclecia i Gorliczyńskiej — powstaje praktycznie nowy odcinek drogi oraz dwa ronda. Ich realizacja ma nie tylko uporządkować ruch, ale też wyeliminować uciążliwe korki oraz zwiększyć przejrzystość i bezpieczeństwo pięciu skrzyżowań.

Inicjatywa z ratusza

Pomysł przebudowy skrzyżowań w ciągu ul. Tysiąclecia i budowy rond narodził się kilka lat temu w poprzedniej kadencji Burmistrza Miasta Przeworska Leszka Kisiela. Już wtedy wskazywał on na konieczność poprawy bezpieczeństwa i płynności ruchu na ul. Tysiąclecia — jednej z najważniejszych arterii komunikacyjnych miasta. Burmistrz zaproponował przygotowanie projektu przebudowy pięciu skrzyżowań, w tym zastąpienie niektórych rondami. Proces nie był szybki — konieczne było wykonanie pełnej dokumentacji, uzyskanie decyzji administracyjnych, wykup terenu i zapewnienie finansowania. Udało się wspólnymi środkami z budżetu miasta i starostwa zlecić opracowanie dokumentacji na łączną kwotę 158 547 zł (po stronie miasta 85 423 zł).  Aby przygotować teren pod inwestycję burmistrz zlecił wcześniej przebudowę frontowej części muru cmentarnego. Koszt tych prac to 548 781 zł.

Niestety przez długi czas w poprzedniej kadencji inwestycja ta nie była priorytetem działań powiatu. Po blisko pięciu latach przygotowań i oczekiwań inwestycja ruszyła dopiero w 2024 roku. Realizację zadania prowadzi Powiatowy Zarząd Dróg a jej finansowanie wspólnie Powiat Przeworski i Miasto Przeworsk, przy zasadniczym wsparciu z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg.

Drogi powiatowe w sercu miasta

Choć ul. Tysiąclecia i ul. Gorliczyńska są drogami powiatowymi i pozostają w zarządzie Powiatowego Zarządu Dróg w Przeworsku, to przebiegają przez ścisłą zabudowę miejską. Stanowią kluczowe połączenie komunikacyjne zarówno dla mieszkańców, jak i dla kierowców tranzytowo przejeżdżających przez Przeworsk w kierunku Jarosławia, Kańczugi czy autostrady A4. Ich modernizacja to zatem inwestycja o znaczeniu ponadlokalnym.

Rondo na skrzyżowaniu ulic Tysiąclecia, Ignacego Krasickiego i placu Chopina.

Rondo na skrzyżowaniu ulic Tysiąclecia, Dynowskiej, Lubomirskich i Marii Curie-Skłodowskiej.

Lokalizacja i zakres inwestycji

• Pierwsze rondo powstaje na skrzyżowaniu ulic Tysiąclecia, Ignacego Krasickiego i placu Chopina. Obecnie trwa układanie ostatnich warstw asfaltu, chodników, porządkowanie terenu oraz montaż oznakowania i oświetlenia. Dzięki temu całe skrzyżowanie zyska bardziej czytelną i bezpieczną formę.
• Drugie rondo powstaje na skrzyżowaniu Tysiąclecia, Dynowskiej, Lubomirskich i Marii Curie-Skłodowskiej. To rozwiązanie ma poprawić przepustowość, wygodę
  i bezpieczeństwo ruchu, a jednocześnie umożliwić przejazd cięższych pojazdów przez specjalnie zaprojektowany brukowany pierścień.
• Przebudowa skrzyżowania – ul. Tysiąclecia i wjazd na osiedle Jagiellońskiej i Urzędu Miasta Przeworska i Starostwa Powiatowego oraz budowa chodników.
• Przebudowa skrzyżowania - wjazdu i wyjazdu na ul. Tysiąclecia z ul. Marii Konopnickiej i Kołłątaja oraz budowa chodników.
• Przebudowa skrzyżowania – z ul. Dynowską oraz budowa przejścia dla pieszych i chodników.

Zakres projektu, finansowanie, zmiana oświetlenia i sygnalizacja świetlna

Cała inwestycja obejmuje przebudowę odcinka drogi powiatowej nr 1569R na długości prawie 900 metrów. Prace obejmują m.in. poszerzenie jezdni, przebudowę skrzyżowań, nowe chodniki, kanalizację deszczową, sanitarną, modernizację oświetlenia i sieci podziemnych oraz budowę miejsc postojowych.

Koszt zadania po przetargu to ok. 17,74 mln zł, z czego 14,05 mln zł pochodzi z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, a pozostałe środki po równo zapewniają miasto i powiat (każdy po ok. 1, 845 mln zł).

W trakcie realizacji doszło do istotnej zmiany w projekcie oświetlenia — starosta Dariusz Łapa zdecydował o zastosowaniu nowego, wydajniejszego systemu opraw LED, który ma poprawić widoczność na skrzyżowaniach i jednocześnie obniżyć koszty eksploatacji. Modernizacja obejmuje również estetyczne słupy oświetleniowe lepiej wpisujące się w zabudowę miejską.
Uwzględniono również uwagi użytkowników dróg dotyczące możliwości zastosowania sygnalizacji świetlnej na rondzie koło KRUS, po analizie Starosta zdecydował o jej zamontowaniu. Wszystkie te prace zwiększą ostateczne koszty zadania, ale mamy nadzieję, że poprawią bezpieczeństwo dla kierowców i dla pieszych oraz przepływ w ruchu samochodowym.

Harmonogram i wyzwania komunikacyjne

Prace rozpoczęły się latem 2024 roku i realizowane są etapami, z licznymi zmianami
w organizacji ruchu. Mieszkańcy musieli liczyć się z objazdami, ruchem wahadłowym
i ograniczeniami prędkości. Szczególnie trudna była sytuacja w rejonie skrzyżowania z ul. Lubomirskich, gdzie niektórzy kierowcy ignorowali sygnalizację świetlną wahadła,
co powodowało zagrożenia na placu budowy.

Zalety nowych rond

Bezpieczeństwo
Ronda wymuszają zwolnienie tempa, redukując ryzyko kolizji bocznych i czołowych.

Płynność ruchu
Zmniejszają korki w szczycie, oferują lepszą organizację ruchu.

Estetyka i infrastruktura
Nowe oznakowanie, nasadzenia, łagodniejsze łuki, trwały asfalt — poprawiają komfort i wygląd przestrzeni miejskiej.

Współpraca na rzecz Przeworska

Burmistrz Leszek Kisiel wielokrotnie podkreślał, że realizacja tej inwestycji to efekt obecnej skutecznej współpracy miasta z powiatem i wsparcia środków rządowych. „To rozwiązania, które na lata poprawią komfort i bezpieczeństwo mieszkańców. Warto było czekać na efekt przygotowanego projektu” — zaznacza.

Podsumowanie

Modernizacja ul.Tysiąclecia i Gorliczyńskiej oraz budowa dwóch rond to strategiczna inwestycja w rozwój infrastruktury drogowej Przeworska. Choć formalnie to drogi powiatowe, to ich modernizacja jest niezwykle istotna dla codziennego życia mieszkańców oraz dla tysięcy kierowców, którzy tranzytem przejeżdżają przez miasto. Dzięki nowym rozwiązaniom komunikacyjnym poprawi się nie tylko bezpieczeństwo i płynność ruchu, ale też estetyka tej części Przeworska.

Pod koniec prac inwestycyjnych pojawiła się inicjatywa klubu radnych Rady Miasta Przeworska „Razem dla Przeworska”, aby nowo wybudowane ronda otrzymały imiona ważnych dla miasta postaci historycznych.

Zgodnie z przygotowanymi projektami uchwał:

• rondo położone przy zbiegu ulic Gorliczyńskiej, Lubomirskich, Marii Curie-Skłodowskiej oraz Tysiąclecia ma nosić nazwę „Rondo im. Księcia Andrzeja Lubomirskiego” — w uznaniu zasług tej postaci dla rozwoju miasta i regionu,
• rondo na skrzyżowaniu Ignacego Krasickiego, Jagiellońskiej oraz placu Chopina ma otrzymać nazwę „Rondo im. Króla Władysława Jagiełły”, upamiętniając władcę, który nadał  prawa miejskie dla Przeworska.

W uzasadnieniu projektów radni podkreślili, że takie nazwy pozwolą w sposób godny upamiętnić osoby i wydarzenia ważne dla historii Polski i Przeworska, a także ułatwią orientację zarówno mieszkańcom, jak i przejeżdżającym przez miasto kierowcom.

Demograficzne tło: dlaczego Dom Senior+ w Przeworsku ma sens

W województwie podkarpackim osób w wieku 60+ jest aż około 516 608, co stanowi 24,84 % ogółu mieszkańców regionu. Chociaż jest to niższy odsetek niż w niektórych częściach Polski, to jednak obserwowany trend starzenia się społeczeństwa jest jednoznaczny.

Od 2013 do 2023 roku udział seniorów (65+) wzrósł o 4,96 pkt. proc. — to istotna zmiana demograficzna. Indeks starości — czyli liczba osób w wieku 65+ przypadająca na 100 dzieci — wynosi w Podkarpackiem 124,3, co jest jednym z niższych wyników w kraju.

Prognozy są alarmujące: do 2050 roku nawet co trzeci mieszkaniec regionu będzie seniorem, a liczba osób w wieku 65+ zwiększy się niemal dwukrotnie. To kreuje ogromną potrzebę rozwijania struktur wsparcia, takich jak Dom Senior+, który już teraz działa aktywnie.

Miasto Przeworsk liczy obecnie około 14 500 mieszkańców, a jego średni wiek wynosi blisko 44 lata. Już na koniec 2024 r. seniorzy w wieku poprodukcyjnym stanowili 25,5% populacji – wartość wyraźnie wyższa niż średnia dla województwa czy powiatu. Takie wskaźniki demograficzne ukazują skalę starzenia się lokalnej społeczności i potrzebę efektywnej polityki senioralnej.

Dzienny Dom Senior+ pełni więc kluczową rolę — zarówno w skali lokalnej, jak i jako element szerszej sieci wsparcia. Porównując z ośrodkami w Dębicy czy Tarnobrzegu, można zauważyć, że placówka w Przeworsku wyróżnia się dostępnością kompleksowego wsparcia – psychologicznego, zdrowotnego, kulturalnego i integracyjnego

Historia powstania – inwestycja w ludzi, nie w mury

Pomysł utworzenia Domu Senior+ pojawił się w 2019 roku w odpowiedzi na rosnące potrzeby starzejącego się społeczeństwa. Burmistrz Przeworska, korzystając z rządowego programu „Senior+” i środków własnych miasta, podjęły decyzję o adaptacji budynku przy ul. Wiejskiej. Inwestycja obejmowała m.in. modernizację wnętrz, dostosowanie obiektu do potrzeb osób o ograniczonej mobilności, zakup nowoczesnego wyposażenia oraz stworzenie przyjaznej przestrzeni rekreacyjnej. Całość prac kosztowała ponad 1,21 mln zł, w tym 300 tys. zł pochodziło z programu „Senior+”. Placówka rozpoczęła działalność w pierwszych miesiącach 2020 roku, stając się jednym z symboli prospołecznej polityki miasta.

Dzienny Dom Senior+ w Przeworsku to nie tylko budynek – to miejsce, w którym starsi mieszkańcy miasta mogą spędzać czas w sposób aktywny, rozwijać swoje pasje i cieszyć się towarzystwem rówieśników. Od momentu powstania w 2020 roku placówka stała się jednym z kluczowych elementów miejskiego systemu wsparcia dla osób starszych, łącząc funkcję opiekuńczą, integracyjną i edukacyjną.

Codzienność pełna aktywności

Dom Senior+ działa jako dzienny dom pobytu dla osób powyżej 60. roku życia. Oferta zajęć jest bogata i różnorodna: od warsztatów rękodzieła, przez zajęcia ruchowe i rehabilitacyjne, po spotkania edukacyjne, wykłady i wieczorki muzyczne. Seniorzy mają dostęp do biblioteczki, strefy relaksu i sali komputerowej. Nie brakuje również wspólnego gotowania, świętowania urodzin czy obchodzenia tradycyjnych świąt. Dostępne przestrzenie na świeżym powietrzu są idealne do grillowania, ogrodnictwa czy towarzyskich rozmów.

Jak wynika z raportów o stanie miasta Przeworska z lat 2020–2024, placówka z roku na rok przyciąga coraz więcej uczestników. W 2020 r. było ich kilkunastu, a w kolejnych latach liczba ta systematycznie rosła.Dyrektor placówki, Krystyna Kaszuba, wspomina początki: „Pierwsze kroki to były poszukiwania seniorów… udało nam się zebrać 15 osób, potem już było 20, a dziś mamy 30 osób”. To piękny dowód, że pomysł na Dom Seniora przyjął się z akceptacją i zaufaniem.

Miejsce integracji i wsparcia

Dom Senior+ w Przeworsku odgrywa istotną rolę nie tylko w życiu jego uczestników, ale i całej społeczności. Organizuje spotkania międzypokoleniowe, współpracuje z lokalnymi szkołami, stowarzyszeniami i organizacjami pozarządowymi. Cykliczne wydarzenia takie jak „Dzień Seniora” czy Przegląd Kabaretowy „Wesoły Senior” gromadzą mieszkańców w różnym wieku, sprzyjając wymianie doświadczeń i budowaniu więzi.

Dodatkowo, jak podkreśla Burmistrz Miasta Przeworska Leszek Kisiel placówka pełni funkcję prewencyjną – aktywizacja i wsparcie psychiczne pomagają seniorom utrzymać samodzielność, ograniczając ryzyko izolacji społecznej.

Pandemia – próba charakteru

Rok 2020 przyniósł trudne wyzwania. W obliczu pandemii COVID-19 działalność stacjonarna musiała zostać ograniczona, ale kadra Domu Senior+ nie zaprzestała pracy. Zajęcia przeniesiono częściowo do internetu, a seniorom dostarczano materiały do ćwiczeń w domu i regularnie kontaktowano się telefonicznie, by monitorować ich samopoczucie. Ten okres pokazał, że placówka jest nie tylko miejscem spotkań, ale prawdziwą wspólnotą.

Finansowanie i rozwój

Utrzymanie placówki jest finansowane z budżetu miasta, dotacji rządowych w ramach programu „Senior+” oraz środków własnych uczestników w formie niewielkich opłat. Dzięki temu możliwe jest systematyczne poszerzanie oferty zajęć i modernizacja wyposażenia. W ostatnich latach wprowadzono m.in. nowe programy profilaktyki zdrowotnej, zajęcia taneczne i kursy komputerowe.

Przyszłość – inwestycja w aktywne starzenie się

Burmistrz Przeworska deklaruje, że rozwój usług dla seniorów pozostaje jednym z priorytetów polityki społecznej miasta. Plany obejmują m.in. organizację wyjazdów integracyjnych, warsztatów tematycznych prowadzonych przez ekspertów z różnych dziedzin oraz dalsze wzmacnianie współpracy z organizacjami społecznymi.

Dom Senior+ w Przeworsku to przykład, jak lokalny samorząd może skutecznie odpowiadać na potrzeby starszych mieszkańców. To miejsce, które daje poczucie przynależności, umożliwia rozwój osobisty i zapewnia codzienny uśmiech. Dzięki zaangażowaniu władz miasta, pracowników i samych uczestników, jest nie tylko placówką wsparcia, ale prawdziwym domem – domem, w którym seniorzy mogą czuć się potrzebni, docenieni i bezpieczni.

W 2024 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Przeworsku uzyskał prawie 75 000 zł z Korpusu Wsparcia Seniorów — na realizację usług sąsiedzkich, podstawowej opieki i wsparcia społecznego dla seniorów 60+. To uzupełnienie działalności Domu Senior+  - zaznacza burmistrz Kisiel - razem tworzą lokalną sieć wsparcia, obejmując zarówno placówkę stacjonarną, jak i działania środowiskowe.

Przegląd Kabaretowy „Wesoły Senior” – z uśmiechem i dystansem do siebie.

Nowe partnerstwo – projekt „Razem dla Seniora – Przeworsk integruje”

W najnowszym kroku rozwoju wsparcia senioralnego, miasto Przeworsk i Przeworskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych wspólnie realizują projekt „Razem dla Seniora – Przeworsk integruje”. Projekt został dofinansowany przez Wojewodę Podkarpackiego — w ramach 16 inicjatyw dla seniorów przyznano łącznie 199 883 zł finansowania (oraz 64 500 zł dla organizacji wspierających osoby niepełnosprawne).

Projekt obejmie co najmniej 100 mieszkańców Przeworska (60+) i ma na celu:

• rozwinięcie warsztatów rękodzielniczych (malarstwo, ceramika, krawiectwo), otwartych również dla młodszych uczestników — młodzieży i dzieci,
• organizację Świątecznego Spotkania Integracyjnego jako kulminacji projektu,
• działania w siedzibie Stowarzyszenia oraz w partnerstwie z Miejską Biblioteką Publiczną i Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej - co wspiera integrację międzypokoleniową i społeczną.

Projekt wpisuje się w Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Miejskiej Przeworsk 2024–2030 oraz w lokalne plany deinstytucjonalizacji usług społecznych. Start działań zaplanowano na lipiec 2025 r., z promocją oraz rekrutacją realizowaną za pomocą mediów lokalnych.

Zajęcia florystyczne.

Podsumowanie. Dzienny Dom Senior+ w Przeworsku to:

• Bezpieczeństwo i komfort — bezpieczna, przyjazna przestrzeń, zaprojektowana z myślą o seniorach.
• Wszechstronna aktywność — opieka medyczna, wsparcie psychologiczne, rehabilitacja, kreatywne zajęcia i integracja.
• Odpowiedź na realne wyzwania demograficzne — zaspokajanie rosnących potrzeb starszego pokolenia.
• Realizacja strategii rozwoju społecznego — zgodność z lokalną wizją rozwoju miasta.
• Wspólna odpowiedzialność — samorząd, państwo i środki unijne wspierają placówkę.
• Społeczna energia — wydarzenia pokoleniowe wzmacniają więzi i integrację.