Wybory pod specjalnym nadzorem

Choć ani termin, ani formuła najbliższych wyborów prezydenckich nie są pewne, Państwowa Komisja Wyborcza prowadzi przygotowania do ich przeprowadzenia zgodnie z wcześniej ustalonym terminarzem. Kończy się etap powoływania obwodowych komisji wyborczych. Z ich obsadą są jednak problemy. Kandydatów brakuje, a gminy sygnalizują, że w komisjach zabraknie przedstawicieli komitetów kandydatów opozycji.

W cieniu gorącej dyskusji politycznej, dotyczącej przeniesienia lub utrzymania terminu wyborów prezydenckich, „na dole” trwają nieprzerwanie przygotowania do ich przeprowadzenia w terminie 10 maja. O tym, jak są one trudne, świadczy najlepiej fakt, że choć znajdują się w finalnej fazie, to i tak jest spore opóźnienie. Odpowiednie komórki w gminach miały zgłosić kandydatów do obwodowych komisji wyborczych jeszcze przed świętami[paywall], 10 kwietnia. Potem ze względu na skutki pandemii termin ten wydłużono do 16 kwietnia. 20 kwietnia listy wciąż jeszcze nie są gotowe.

Nieco więcej niż połowa, ale będzie więcej

– Obecnie na terenie naszego działania mamy zarejestrowanych 208 z 380 potrzebnych komisji – informuje dyrektor przemyskiej delegatury PKW Zygmunt Leszczyński. Oznacza to, że na 20 dni przed planowanym terminem w powiatach dawnego województwa przemyskiego komisji wyborczych nie sformułowano w ponad 45 proc. okręgów. Liczba ta, choć niepokoi, i tak rozmywa skalę problemu. W wielu obwodach liczbę członków komisji zredukowano do absolutnego minimum. Tam, gdzie przy wyborach pracować miało 7 czy 9 osób, tworzono nawet komisje 5-osobowe. Odsetek obwodów, w których nie sformułowano komisji, będzie zapewne malał. PKW przyjmuje indywidualne zgłoszenia kandydatów ( w standardowym trybie członków komisji asygnują komitety wyborcze) i nimi będą uzupełniane braki. – W wielu obwodach są już po 3 – 4 zgłoszone osoby – nakreśla sytuację dyrektor. Składy komisji w tych obwodach będą sukcesywnie uzupełnianie do ustawowego minimum kandydatami zgłaszającymi się w trybie indywidualnym – wyjaśnia.

Ludzi nie ma

Problem potwierdzają dane, które napłynęły do nas w odpowiedzi na zapytanie o przebieg prac związanych z organizacją wyborów. 5 gmin spośród tych, które je udostępniły, skompletowało wszystkie komisje. Udało się to w Oleszycach, gminie wiejskiej Przeworsk, w Starym Dzikowie, Wiązownicy i Żurawicy. W większości przypadków mamy do czynienia z mniejszymi lub większymi brakami. I tak na przykład w Kańczudze do minimalnej obsady brakuje 12 osób, w Lubaczowie i Krasiczynie 16, a w gminach Radymno czy Medyka 18. Są jednak gminy, gdzie braki są znacznie większe. W Jarosławiu zgłoszono 102 osoby, a potrzeba 205. Podobny stosunek panuje w Sieniawie: potrzeba 45 osób – zgłosiło się 27. Bywa jeszcze gorzej. W gminie Pawłosiów 6 na 10 obwodów nie ma nawet minimalnej obsady, w gminie wiejskiej Jarosław w 7 na 11 obwodów brakuje po 5 – 7 członków. Głębszy problem jest w Tryńczy. Tu tylko w jedna na 7 komisji liczbą członków zbliżyła się do wymaganego minimum. Równie niewesoło jest w gminie Rokietnica, gdzie 4 komisje liczą po 3 członków i tylko jedna ma ich 4, choć etatowy stan waha się pomiędzy 7 a 9 osób. Przedstawiciele samorządów jako największy problem tego etapu przygotowań do wyborów prezydenckich zgłaszają właśnie brak chętnych do pracy.

Komisje zdominowane przez ludzi Dudy

Bez wątpienia największą liczbę kandydatów do pracy w komisji zarekomendował komitet wyborczy Andrzeja Dudy. Ich zgłoszenia pojawiły się we wszystkich gminach, które odpowiedziały na nasze zapytanie. Równie zdeterminowanych zwolenników posiada Krzysztof Bosak. Gminy, w których jego komitet nie znalazłby chętnych do pracy przy wyborach, stanowią wyjątek. Zupełnie inaczej jest w komitetach kandydatów na prezydenta związanych z obozem opozycyjnym. Kandydatka PO Małgorzata Kidawa-Błońska nie zgłosiła w naszym regionie, podobnie z resztą jak i w całym kraju, żadnego swojego przedstawiciela do prac w komisjach. KWW Władysława Kosiniaka-Kamysza rekomendował swoich ludzi tylko w 3 gminach: Starym Dzikowie, gminie wiejskiej Radymno oraz w Oleszycach. Z kolei komitet Roberta Biedronia rekomendował swoich ludzi do OKW przede wszystkim w powiecie jarosławskim (gminy: Pawłosiów, wiejska i miejska Jarosław, Wiązownica i Radymno), a poza nim kandydatów zgłosił w Oleszycach. Wreszcie ostatni z szerzej rozpoznawalnych uczestników wyścigu do fotela prezydenta Szymon Hołownia zaproponował do prac w OKW swoich ludzi w gminie Tryńcza, Wiązownicy i gminie wiejskiej Przeworsk. Wiele wskazuje więc na to, że komisje zdominują przedstawiciele kandydata PiS. Wesprą ich osoby związane z Krzysztofem Bosakiem oraz mniej medialnymi kandydatami, takimi jak: Stanisław Żółtek, Leszek Samborski, Romuald Starosielec czy Dariusz Łaska.