Ile kasy zdobyły samorządy dla swoich mieszkańców z Unii Europejskiej?

Absolutnymi liderami rankingu pisma samorządu terytorialnego „Wspólnota” jeśli chodzi o pozyskane pieniądze z Unii Europejskiej, są: Świnoujście, Krynica Morska, Dziwnów i Puńsk. W każdym z nich dotacje w ostatnich ośmiu latach przekroczyły 10 tys. zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca! Z naszego regionu w najwięcej zdobyła gmina Jawornik Polski. To 7 tys. 300 zł na jednego mieszkańca. Gdzie w tej klasyfikacji znalazły się pozostałe samorządy lokalne z naszego terenu?

W poprzednim numerze zaprezentowaliśmy ranking „Wspólnoty”, tyczący się najbogatszych samorządów lokalnych. Kolejnym ciekawym zestawieniem przygotowanym przez dziennikarzy tego pisma jest ten nazwany „Samorządowi liderzy pozyskiwania środków UE w latach 2014 – 2021”. Postanowiliśmy go przeanalizować[paywall].

Kolejny budżet wieloletni Unii Europejskiej skończył się w 2020 r., ale zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami, pieniądze mogą być wydawane jeszcze w kolejnych latach. W rankingu dziennikarze „Wspólnoty” posługiwali się danymi ze sprawozdań budżetowych o faktycznie poniesionych przez jednostki samorządu terytorialnego wydatkach, a nie zestawieniami umów zawartych na realizację kolejnych projektów. Wydatki z budżetu 2014 – 2020 będą się jeszcze pojawiać w kolejnych sprawozdaniach samorządów, tych dotyczących 2022 r. Dane przytoczone w rankingu, a odnoszące się do miast na prawach powiatu, obejmują zarówno dotacje do wydatków budżetowych, jak i kwot wydatkowanych przez spółki komunalne, miejskie. Biorąc pod uwagę łączną wysokość dotacji w przeliczeniu na mieszkańca, absolutnymi liderami są: Świnoujście, Krynica Morska, Dziwnów i Puńsk. W każdym z nich dotacje w ostatnich ośmiu latach przekroczyły 10 tys. zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W sumie w 51 samorządach kwota ta przekroczyła 5 tys. zł na osobę.

Nie ma samorządów, które nie otrzymały żadnych dotacji z programów operacyjnych UE, ale są takie, które skorzystały z nich w śladowych ilościach. W 8 gminach wiejskich, 2 małych miastach i jednym mieście powiatowym ich łączna wielkość nie przekraczała 100 zł na osobę.

Jak podali przygotowujący ranking, ponad 75 procent wszystkich dotacji z funduszy unijnych miało i ma charakter środków inwestycyjnych. Mają one olbrzymie znaczenie nie tylko dlatego, że przyczyniają się do powstawania nowych, bardzo ważnych obiektów, takich jak oczyszczalnie ścieków, wyremontowane drogi czy tabor komunikacji publicznej.

Przemyśl w środku stawki

Samorządy terytorialne – podobnie jak w poprzednio prezentowanym zestawieniu – pogrupowane zostały na: województwa, miasta na prawach powiatu, powiaty, miasta powiatowe, miasteczka i gminy. Województwo podkarpackie znalazło się na podium rankingu województw. Zajmuje 3. miejsce z kwotą 1 tys. 304, 70 zł zdobytych pieniędzy z UE w przeliczeniu na mieszkańca.

W grupie „miasta na prawach powiatu” z naszego regionu sklasyfikowany został Przemyśl (prezydent Wojciech Bakun). Takich miast w Polsce jest 48. Jak już wspomnieliśmy, zdecydowanym liderem jest Świnoujście z kosmiczną wręcz kwotą 16 tys. 855,66 zł na mieszkańca. Przemyśl znalazł się dokładnie w środku stawki, czyli na 24. miejscu. Kwota, jaką udało się pozyskać z UE w przeliczeniu na jednego mieszkańca miasta w ciągu 7 lat, to 2 tys. 419,70 zł.

W kategorii „powiaty” sklasyfikowanych zostało 314 samorządów terytorialnych. Trzy z czterech powiatów z naszego regionu znalazły się w pierwszej „setce”. Na 26. miejscu znalazł się powiat przeworski (starosta Bogusław Urban) z kwotą 816,11 zł na jednego mieszkańca. Na miejscu 77. znalazł się powiat przemyski (starosta Jan Pączek) z kwotą 513,43 zł, zaś na 82. powiat jarosłwski (starosta Stanisław Kłopot) z kwotą 504,97 zł w przeliczeniu na mieszkańca. Na 161. miejscu, a więc w połowie stawki, jest powiat lubaczowski (starosta Zenon Swatek) z kwotą 354,21 zł.

Miasta powiatowe, miasteczka i gminy

W kategorii „miasta powiatowe” sklasyfikowanych zostało 267 miast powiatowych. Najwyżej, bo na 54. miejscu, znalazł się Lubaczów (burmistrz Krzysztof Szpyt), w którym udało się pozyskać 1 tys. 844,36 zł na jednego mieszkańca. Na 162. pozycji znalazł się Przeworsk (burmistrz Leszek Kisiel) z kwotą 944,70 zł, zaś na 172. miejscu Jarosław (burmistrz Waldemar Paluch) z kwotą 875,67 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

W kategorii „miasteczka” zestawiono 620 samorządów terytorialnych. Najwyżej z naszego regionu znalazło się Radymno (burmistrz Mieczysław Piziurny), bo na 68. miejscu – z kwotą 2 tys. 986,40 zł. Na 103. miejscu w zestawieniu został sklasyfikowany Cieszanów (burmistrz Zdzisław Zadworny) z kwotą 2 tys. 477,64 zł. Na 161. miejscu znalazł się Narol (burmistrz Grzegorz Dominik) z kwotą 2 tys. 120,26 zł. Na 167. miejscu sklasyfikowane zostały Oleszyce (burmistrz Andrzej Gryniewicz) z kwotą 2 tys. 82,04 zł, zaś na 176. miejscu Pruchnik (burmistrz Wacław Szkoła) z kwotą 2 tys. 33,85 zł. Jednym z outsiderów rankingu jest Kańczuga (burmistrza Andrzej Żygadło), gdzie udało się pozyskać z UE ledwie 464,01 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Wreszcie w najobszerniejszej kategorii, czyli „gminy”, sklasyfikowane zostały 1523 samorządy. Na znakomitym, 12. miejscu znalazła się gmina Jawornik Polski (wójt Stanisław Petynia) z kwotą 7 tys. 300,66 zł na jednego mieszkańca. Na równie wybornym, bo 19. miejscu, znalazła się gmina Horyniec-Zdrój (wójt Robert Serkis) z kwotą 6 tys. 57,51 zł. W pierwszej „setce” gmin znaleźć jeszcze można trzy nasze gminy. To 59. Adamówka (wójt Edward Jarmuziewicz) w powiecie przeworskim z kwotą 4 tys. 311,87 zł. To 69. gmina Lubaczów (wójt Wiesław Kapel) z kwotą 4 tys. 66,57 zł oraz 82. gmina Stary Dzików (wójt Tomasz Jabłoński) z kwotą 3 tys. 871 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Cały ranking można znaleźć na stronie internetowej pisma samorządu terytorialnego „Wspólnota”. Warto także pamiętać, że nie wszyscy wymienieni w tekście włodarze miast, powiatów i gmin sprawowali władzę w latach 2014 – 2018, czyli w ponad połowie okresu, który ranking obejmuje.