Liderzy zamożności to: Przemyśl, Narol i wiejska gmina Radymno

Przemyśl, według najnowszego rankingu czasopisma „Wspólnota”, jest najbogatszym samorządem w naszej części Podkarpacia. Jako jedyne w regionie miasto na prawach powiatu gra jednak samo w swojej lidze, a na tle kraju plasuje się gdzieś w rejonach stanów średnich. Zestawienie obejmuje też miasta i gminy wiejskie. W tej pierwszej kategorii pozycję lidera ma u nas Narol, w tej drugiej gmina Radymno.

W czasopiśmie „Wspólnota” ukazał się najnowszy ranking najzamożniejszych jednostek samorządu terytorialnego. Jego twórcy zauważają, że czołówka najbogatszych, a więc Warszawa, Sopot, Polkowice, Kleszczów, pozostaje bez zmian od lat.

W naszym regionie tak stabilnie nie jest, mimo tego nawet, że przeliczane na głowę mieszkańca dochody gmin nie uwzględniają robiących dużą różnicę dotacji celowych, czy tzw. janosikowego.

Orientacja nie wyrocznia

Trzeba przy tym podkreślić, że[paywall] samo zestawienie, choć pozwala na w miarę sprawiedliwą analizę zasobności samorządów, nie jest pozbawione słabości. Wspomniane już miasto Przemyśl nie ma w regionie punktu odniesienia.

Mało tego, jego status rzutuje na wyniki powiatu przemyskiego, który w odróżnieniu od pozostałych samorządów tego szczebla byłego województwa przemyskiego nie posiada głównego ośrodka miejskiego.

„Schodząc” niżej, do poziomu gmin, należy zauważyć, że w regionie mamy zarówno miasta funkcjonujące samodzielnie (rozdział gminy i miasta Radymno jest tu najbardziej jaskrawym przykładem), jak i samorządy miejskie łączące w sobie funkcje gminy wiejskiej – dochody obu typów jednostek samorządu terytorialnego muszą mieć inną strukturę.

Wreszcie warto podkreślić, że zastosowany przelicznik per capita (na osobę) tworzy wprawdzie wygodne narzędzie porównawcze, nie oddaje jednak w pełni różnic w możliwościach, ale i potrzebach większych i mniejszych ośrodków – trzeba więc pamiętać, że 1000 zł per capita waży inaczej w gminie liczącej 10 tys. mieszkańców, a inaczej w mieście z 40 tysiącami mieszkańców.

Przemyśl liderem. Potem długo, długo nic…

Po tym formalnym wstępie podkreślmy raz jeszcze, że najbogatszym samorządem w regionie jest miasto Przemyśl, które w 2020 roku miało dochód w wysokości 5006,97 zł w przeliczeniu na mieszkańca.

Z braku lepszego porównania zestawiamy je z pozostałymi samorządami, mogącymi poszczycić się prawami miejskimi. W konfrontacji tej najlepiej wypadły gminy Narol (3844,71 zł dochodu per capita), Oleszyce (3486,50 zł dochodu per capita) oraz Lubaczów (3458,65 zł dochodu per capita), którego wpływy budżetowe od kilku już lat utrzymują się na podobnym, wysokim poziomie.

Jeśli zaś o stabilności lub niestabilności mowa, to warto zwrócić uwagę na popoprawę wyniku Kańczugi (3276,67 zł dochodu per capita, co daje w rankingu skok o 116 pozycji) oraz znaczny spadek dochodów Radymna (3288,64 zł per capita i spadek w rankingu z miejsca 186. na 351.) i Sieniawy (3231,44 zł – spadek z miejsca 207. na 405.).

Według zestawienia ten ostatni samorząd jest najmniej zamożnym miastem w regionie, a w ostatniej trójce wyprzedza go Przeworsk z dochodem 3275,37 zł per capita i wzmiankowana wcześniej Kańczuga.

Spory przeskok w gminie Radymno

Jeśli chodzi o gminy wiejskie, to bezwzględnym liderem jest gmina Radymno. Dochód tego samorządu w przeliczeniu na jednego mieszkańca przekroczył 3748,41 zł. Tym samym gmina zanotowała też gigantyczny skok w rankingu – w zestawieniu w swojej kategorii w 2019 r. była 1227. w skali kraju, w tym za rok ubiegły zajęła miejsce 295.

Drugą z najbogatszych gmin była w roku 2020 gmina Jawornik Polski, gdzie dochód per capita wyniósł 3697,46 zł (skok w rankingu o 300 pozycji), a trzecia gmina Zarzecze – z dochodem 3592,28 zł per capita. Kolejne miejsca zajmowały najbogatsze w swoich powiatach Stary Dzików (3583,08 zł per capita, dla której jednak oznacza to spory spadek w rankingu najzamożniejszych) oraz Stubno (3576,11 zł per capita).

Najbiedniejszą gminą wiejską według najnowszego rankingu „Wspólnoty”, z dochodem 2726,23 zł, jest gmina wiejska Jarosław. Cienko przędą też gminy Pawłosiów (2962,53 zł) i Przemyśl (3004,50 zł), a piątkę najmniej zamożnych gmin wiejskich dopełniają Krasiczyn (3026,79 zł) i Chłopice (3030,25 zł).

A w powiatach bez zmian

W kategorii powiatów zachowane zostało, trwające kilka już lat, status quo. Liderem regionalnego rankingu pozostaje, podobnie jak w roku 2019 i rok wcześniej, powiat jarosławski z wynikiem 1209,05 zł w przeliczeniu na mieszkańca.

Nieco za nim, także tak jak w roku 2018 i 2019, znalazł się powiat lubaczowski. Kolejne dwa miejsca zajmują powiat przeworski i przemyski z dochodami niemal dwa razy mniejszymi niż te, które osiągają liderzy, więc odpowiednio 667,75 i 647,19 zł per capita.

RANKING MIAST

+/- miejsca rankingu ogólnopolskim (w stosunku do roku 2019)      JST      dochód w zł per capita

+4 Przemyśl 5006,97

+180 Narol 3844,71

+23 Oleszyce 3486,50

+18 Lubaczów 3458,65

+58 Pruchnik 3412,43

-36 Jarosław 3339,18

-18 Cieszanów 3344,24

-165 Radymno 3288,64

+116 Kańczuga 3276,67

-4 Przeworsk 3275,37

-198 Sieniawa 3231,44

RANKING POWIATÓW

+/- miejsca rankingu ogólnopolskim (w stosunku do roku 2019)      JST      dochód w zł per capita

-2 jarosławski 1209,05

+20 lubaczowski 1138,67

-13 przeworski 667,75

+4 przemyski 647,19

RANKING GMIN WIEJSKICH

+/- miejsca rankingu ogólnopolskim (w stosunku do roku 2019)      JST      dochód w zł per capita

+935 Radymno 3748,41

+331 Jawornik Polski 3697,46

+726 Zarzecze 3592,28

-262 Stary Dzików 3583,08

-264 Stubno 3576,11

+76 Wielkie Oczy 3482,97

+297 Lubaczów 3459,21

-105 Adamówka 3420,63

+263 Gać 3351,74

+175 Roźwienica 3351,53

+65 Dubiecko 3337,34

+255 Fredropol 3330,23

+159 Krzywcza 3297,78

-201 Orły 3288,12

-167 Horyniec-Zdrój 3274,41

+21 Rokietnica 3221,88

+9 Wiązownica 3156,45

+24 Laszki 3147,09

+204 Bircza 3141,99

+4 Tryńcza 3084,76

-291 Medyka 3078,70

+153 Przeworsk 3067,49 4

+74 Żurawica 3045,74

+18 Chłopice 3030,25 5

-611 Krasiczyn 3026,79 4

+19 Przemyśl 3004,50 3

+69 Pawłosiów 2962,53 2

+4 Jarosław 2726,23 1