„Przez Sybir do Niepodległej”. Siedem tablic, które nie pozwolą zapomnieć

Na 3-kilometrowej trasie ustawionych zostało siedem tablic. W miejscach szczególnych, w których doszło do kluczowych wydarzeń dla mieszkańców Przemyśla, związanych z okresem II wojny światowej. 14 grudnia br. ścieżka edukacyjno-historyczna „IV Rozbiór Polski” została oficjalnie otwarta.

Władze przemyskiego oddziału Związku Sybiraków były głównymi organizatorami uroczystości. To właśnie dzięki staraniom przemyskich sybiraków doszło do stworzenia ścieżki[paywall]. Powstała dzięki dotacji z Programu Dotacyjnego „Niepodległa”, z projektu „Przez Sybir do Niepodległej”.

3 kilometry. 7 tablic

Przechadzając się ścieżką edukacyjno-historyczną, ma się czas na refleksję. Część tablic wzdłuż rzeki San informuje m.in.: o układzie Ribbentrop – Mołotow z sierpnia 1939 r. oraz o 17 września 1939 r., czyli dniu agresji ZSRR na Polskę, początku zesłańczej gehenny Polaków na Sybir, ustaleniu granicy na rzece San i podziale Polski (Przemyśla) pomiędzy III Rzeszę i ZSRR, czyli o tzw. IV rozbiorze Polski.

– Informacje na tablicach uwzględniają miejsca walk i wydarzeń historycznych o zasięgu ogólnonarodowym oraz wydarzeń ważnych dla historii naszego miasta i regionu. Przez dobór tematów, odnoszących się do historii naszej małej Ojczyzny, dążymy do budowania patriotycznych postaw. Tablice zostały umieszczone w ważnych miejscach naszego miasta, w których rozgrywały się kluczowe wydarzenia dla jego mieszkańców, dotyczące okresu drugiej wojny światowej – powiedział sekretarz przemyskiego oddziału Związku Sybiraków Marian Boczar.

Pierwsza tablica, będąca początkiem szlaku, umieszczona została przy schronie bojowym na stoku Parku Miejskiego. Następne ustawiono przy: pomniku Zesłańców Sybiru i Ofiar Katynia, klasztorze sióstr Benedyktynek na Zasaniu, pomniku Orląt Przemyskich, placu Rybim (przy chodniku za przystankiem autobusowym), schronie bojowym naprzeciw Galerii Sanowa. Ostatnia została ulokowana przy nieczynnej rampie kolejowej na Bakończycach, czyli w miejscu, skąd wyjeżdżały transporty deportowanych  mieszkańców Przemyśla i okolic na Syberię. Na każdej z tablic został umieszczony tekst opisujący ważne wydarzenie historyczne dotyczące miasta. Umieszczono też na nich zdjęcie terenu oraz kod QR, za pomocą którego można uzyskać dostęp do tłumaczeń zamieszczonych treści na język: angielski, niemiecki i rosyjski.

Otwarcie pod pomnikiem

Otwarcie szlaku nastąpiło przy pomniku poświęconym zesłańcom Sybiru i ofiarom Katynia, gdzie zgromadzonych powitała prezes przemyskiego oddziału Związku Sybiraków Stanisława Żak. Wśród przybyłych byli oczywiście sybiracy, ale także młodzież. ze Szkoły Podstawowej nr 15 im. Adama Mickiewicza w Przemyślu oraz Szkoły Podstawowej im. Ojca św. Jana Pawła II w Krównikach. Zgromadzeni zwiedzili m.in. schron półkaponierę artyleryjską tuż obok pomnika. Podczas przejścia wybranego odcinka szlaku (przy kolejnych tablicach wzdłuż Sanu) odbyła się żywa lekcja historii Przemyśla, mówiąca o dążeniu do niepodległości i wolności w latach 1918 – 1919 r. i o zesłaniach mieszkańców Przemyśla i powiatu przemyskiego (1940 – 1941) na Sybir.

Współpartnerzy projektu:

Archiwum Państwowe w Przemyślu, Wydział Edukacji i Sportu Urzędu Miejskiego w Przemyślu, Wydział Kultury i Promocji UM Przemyślu, Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej X D.O.K., Szkoła Podstawowa nr 15 im. A. Mickiewicza w Przemyślu, Młodzieżowy Dom Kultury w Przemyślu, II Liceum Ogólnokształcące im. K. Morawskiego w Przemyślu.