Renowacja nagrobków na „cmentarzu dużym” w Radrużu rozpoczęta [ZDJĘCIA]

Właściciel obiektu wpisanego na listę UNESCO Muzeum Kresów w Lubaczowie systematycznie odnawia zabytkowy cmentarz Zespołu Cerkiewnego w Radrużu, korzystając m.in. z dofinansowania Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Przemyślu. Niedawno rozpoczęły się prace konserwatorskie przy 62 nagrobkach na tzw. „cmentarzu dużym”.

Obiekt jest już po tzw. komisji konserwatorskiej. – Ustaliliśmy postępowanie konserwatorskie, etapowanie prac, zakresy wyznaczone do kolejnych odbiorów. Jesteśmy pod wrażeniem sposobu zarządzania obiektem przez właściciela, którym jest Muzeum Kresów w Lubaczowie, i kompleksowego podejścia do prac konserwatorskich. Rzadko się zdarza, że w jednym sezonie konserwatorskim wykonuje się prace przy tak dużej liczbie obiektów zabytkowych – powiedziała Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot[paywall].

Renowacja, którą przeprowadza rzeszowska pracownia „Aurum Apis”, kosztować będzie ponad 135 tys. zł. Zakres prac konserwatorskich to m.in.: wykonanie fundamentów wraz z izolacją poziomą, usunięcie z powierzchni nagrobków nawarstwień biologicznych, dezynfekcja, odsalanie, ustawienie elementów składowych nagrobków na fundamentach (wypionowanie), wypełnienie szczelin, uzupełnienie ubytków, rekonstrukcja powtarzalnych detali czy sklejenie rozczłonkowanych elementów nagrobków.

Zespół Cerkiewny w Radrużu

Cerkiew, która zbudowana została prawdopodobnie pod koniec XVI w. lub w 1. poł. XVII w., zaliczana jest do najstarszych drewnianych świątyń obrządku wschodniego zachowanych na terenie Polski. Pomimo przebudowy z XVIII w., wynikającej prawdopodobnie z ewolucji rytu liturgicznego, posiada wysoki walor autentyzmu, a tym samym dużą wartość typologiczną jako ogniwo linii rozwojowej drewnianej architektury cerkiewnej. Wyjątkowy jest wystrój i wyposażenie wnętrza, na które składają się m.in.: cenna, XVII-wieczna figuralno-ornamentalna polichromia przypisywana malarzom wywodzącym się z potylickiego ośrodka malarskiego oraz architektoniczny ikonostas z 58 ikonami. Zespół, malowniczo wkomponowany w otaczający krajobraz, jako jeden z nielicznych posiada zachowany w pełni murowany system ogrodzeniowy z bramami oraz kostnicą, tzw. domem diaka, a także zachowaną w niezmienionym stanie drewnianą dzwonnicę o unikalnej w skali kraju konstrukcji. Położone w jego bezpośrednim sąsiedztwie dwa XIX-wieczne cmentarze parafialne, na których znajduje się kilkaset obiektów ludowej sztuki sepulkralnej, pochodzących z tzw. bruśnieńskiego ośrodka kamieniarskiego, stanowią naturalne dopełnienie historycznego, kulturowego i krajobrazowego otoczenia cerkwi.