– Dzieci krzyczały za mną „podpalacz” – wspomina Jan Paszczyński senior chorzowskich strażaków

Jako mały szkrab przyczynił się do pożaru stodoły, gdy miał 18 lat wstąpił do straży pożarnej w Chorzowie, by zrehabilitować się za swój dziecięcy wybryk. Strażakiem jest więc od 55 lat, w tym przez 26 lat był komendantem tutejszego OSP. Jan Paszczyński strażnikiem pamięci swojej małej ojczyzny jest chyba od zawsze.

Choć zarzeka się, że nie ma daru krasomówstwa, o początkach swoich dwóch największych życiowych pasji opowiada wręcz anegdotycznie. Pierwsza i chyba najważniejsza pasja pana Jana z Chorzowa to straż pożarna.

Jak sam wspomina, trafił do niej jako… podpalacz. Jako 5-latka wraz z kolegą skusiła go możliwość podebrania miodu pszczołom z pasieki wujka.

– Zapaliliśmy fukawkę (odymiacz, podkurzacz – przyp. autora), nadmuchaliśmy do ula, wyciągnęliśmy ramkę, poszliśmy ten miód lizać, a tu naraz słyszymy głos „pali się! pali się!”. Patrzymy, a to pali się ta stodoła[paywall], obok której stała pasieka. Od fukawki zapaliły się suche liście, a od nich zajęła się stodoła, która na koniec się spaliła. Później nie mogłem wyjść z domu, bo dzieci krzyczały za mną „podpalacz” – wspomina dziś senior chorzowskich strażaków.

– I wtedy pomyślałem sobie, że jak dorosnę, to spróbuję się zrehabilitować – dodaje. Czy mu się to udało?

– Nie mnie to oceniać, ktoś inny musiałby to powiedzieć – odpowiada skromnie, ale ponad pół wieku życia poświęconych straży, wieloletnie kierowanie jednostką, piękna remiza, a w niej nie tylko wóz bojowy, ale też unikatowa na skalę regionu izba pamięci, w której nie brakuje historycznych rarytasów, mówią więcej niż tysiąc słów.Przede wszystkim były to pamiątki strażackie, ale i przedmiotami codziennego użytku pan Jan nie gardził.

Pomysł utworzenia izby pamiątek strażackich zaczął kiełkować w 1982 r., kiedy to w Chorzowie zaczęto budować nową remizę. Ale dopiero w 2009, gdy do starego budynku dobudowywano kolejny boks garażowy, znalazło się miejsce nie tylko na większy samochód bojowy niż żuk, którym podówczas druhowie z Chorzowa dysponowali, ale także i dla pamiątek przez lata gromadzonych m.in. w starej remizie.

Przy ciągle sprawnej sikawce, która w ostatnich latach brała aktywny udział w zawodach, zachowały się jeszcze oryginalne hełmy strażackie z epoki, trąbka tzw. sygnałówka z lat 20. XX wieku, gong z łuski artyleryjskiej czy kilka typów ręcznych syren alarmowych i samochodowych.

Oprócz tego elementy strażackiego wyposażenia, autopompy, sprzęt telekomunikacyjny, hełmy z różnych epok, w tym także przysłany z USA hełm tamtejszych strażaków z grawerem nazwiska pana Jana.

Wszystko systematycznie ułożone na półkach. Sentymentalnie ważne są puchary z zawodów, sztandary jednostki i potężna kolekcja modeli samochodów strażackich.

– Z każdej wycieczki starałem się przywieźć chociaż jeden – mówi pan Jan. Ale i to nie wszystko. Nad garażem w remizie w Chorzowie, bo tam znajduje się izba pamięci, jest jeszcze zestaw kombinezonów należących do pochodzącego z Chorzowa pilota wojskowego Juliana Dejnaki, tablo poświęcone Janowi Pawłowi II czy kolekcja aparatów fotograficznych pana Jana.

Cenne dziedzictwo

Pan Jan Paszczyński ma 73 lata, pytany o następców rozkłada ręce.

Izba pamięci, którą prowadzi od przeszło 15 lat, choć po prawdzie to chyba w tej lub innej formie przez całe życie, stanowi doskonałą skarbnicę wiedzy nie tylko o sołectwie, które wybrał jako miejsce zamieszkania, czy o tutejszej straży pożarnej, którą tak ukochał, ale jest też wspaniałym dziedzictwem składającym się na historię Polski i godnym naśladowania przykładem, jak pięknie uczcić swoją małą ojczyznę.

pac