41. rocznica podpisania porozumień sierpniowych

Z udziałem wiceminister w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Anny Schmidt przy budynku, w którym mieściła się pierwsza siedziba przemyskiego NSZZ „Solidarność”, na Kamiennym Moście odbyły się (31 sierpnia br.) uroczystości związane z 41. rocznicą podpisania porozumień sierpniowych.

Gospodarzem, a zarazem organizatorem przemyskich uroczystości był przewodniczący Regionu Ziemia Przemyska NSZZ „Solidarność” Szymon Wawrzyszko.

Oprócz posłanki z Jarosławia hołd pierwszym twórcom przemyskiego związku oddali m.in.: wicewojewoda podkarpacki Jolanta Sawicka, członek Zarządu  Województwa Podkarpackiego Anna Huk, starosta przemyski Jan Pączek[paywall], zastępca prezydenta miasta Przemyśla Bogusław Świeży.

Przemyską radę miejską reprezentował jej przewodniczący Maciej Kamiński. Obecni byli przedstawiciele zakładowych „Solidarności” z różnych instytucji, poczty sztandarowe, mieszkańcy miasta. Uroczystości rozpoczęła msza św. w kościele pw. Świętej Trójcy.

– To dzień wszystkich ludzi, którzy stworzyli ten związek. Nie tylko liderów. Solidarność tworzyli i nadal tworzą ludzie. To święto dialogu, rozsądku i ludzkiej mądrości. Od zawsze, także dzisiaj, musimy pamiętać, że wartością nadrzędną jest człowiek. Pracownik to człowiek, a nie koszt czy składnik rachunku ekonomicznego zakładu pracy. Jeśli będziemy o tym pamiętać i wzajemnie szanować swoje role i zadania, to dojście do porozumienia będzie kwestią czasu. Nie przekreślajmy zbudowanych przez lata relacji. Nie łammy porozumień. Nigdy nie traktujcie związków zawodowych jak wrogów, a jak partnerów – powiedział m.in. przewodniczący Sz. Wawrzyszko.

„Solidarność” to ludzie

– To symboliczne miejsce na Kamiennym Moście. Wspominamy właśnie tutaj ten trudny okres dla wszystkich Polaków. Ale to także piękny czas, kiedy polski robotnik w akcie protestu przeciwko naruszaniu godności i wolności wystąpił przeciwko tamtej władzy. Dzisiaj, w czasie narodowych waśni, to wy, związkowcy, powinniście przypominać nam, politykom, czym jest praca, godność i prawdziwa wolność – dodała wiceminister A. Schmidt.

Przypomniała bardzo ważną postać „Solidarności” Annę Walentynowicz, której – na jej prośbę – oddano hołd minutą ciszy.

Starosta przemyski Jan Pączek podkreślił, że „Solidarność” to też nazwiska, za którymi stoją konkretni ludzie i ich udział w tym wielkim ruchu. Wymienił m.in.: Lecha Wałęsę, Andrzeja Gwiazdę, Bogdana Lisa, Bronisława Geremka, Bogdana Borusewicza, Tadeusza Mazowieckiego, Jacka Kuronia i Henrykę Krzywonos.

Wspomniał też o 21 postulatach Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z 17 sierpnia 1980 r., o których w tym dniu należy w sposób szczególny pamiętać.

– Ostateczny kształt nadali im przywódcy robotniczych protestów. Postulaty zawierały zarówno żądania socjalne, jak i polityczne, takie jak powstanie samorządnych związków czy wolności słowa, które były dla komunistycznej władzy bardzo trudne. Władza musiała zrobić krok do tyłu i to porozumienie przyjąć, co było ogromnym sukcesem ludzi „Solidarności” – podsumował.

Porozumienia sierpniowe

Porozumienia sierpniowe – cztery porozumienia zawarte (w: Szczecinie, Gdańsku, Jastrzębiu-Zdroju i Dąbrowie Górniczej) przez rząd PRL z komitetami strajkowymi powstałymi w 1980. Porozumienia zakończyły wydarzenia Sierpnia 1980. W pierwszym punkcie porozumień szczecińskich i gdańskich stwierdzano, że działalność związków zawodowych nie spełniła nadziei i oczekiwań pracowników, dlatego uznaje się za celowe powołanie nowych, samorządnych związków zawodowych, które byłyby autentycznym reprezentantem klasy pracującej. Na podstawie tego punktu dopuszczono do zarejestrowania NSZZ „Solidarność”.

W dalszej części rząd zobowiązał się m.in. do wniesienia do Sejmu ustawy o ograniczeniu cenzury. Władze zobowiązały się do ponownego zatrudnienia osób zwolnionych z pracy po wydarzeniach 1970 r. i 1976 r. W kwestii gospodarczej natomiast do opublikowania podstawowych założeń reformy i umożliwienia nad nią publicznej dyskusji. Reforma miała się opierać na zwiększonej samodzielności przedsiębiorstw i udziale samorządu robotniczego w zarządzaniu.

fot.Mariusz Godos
Pamiątkowa tablica, informująca o tym, że w tym budynku mieściła się pierwsza siedziba przemyskiej „Solidarności”.