Cenne polichromie i kaplice odzyskają dawny blask

Ponad 2 lata potrwają jedne z największych od lat prace w Sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej w Kalwarii Pacławskiej. Najpoważniejsze wyzwanie stojące przed konserwatorami to usunięcie nawarstwień z oryginalnych polichromii w kościele pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego, który jest sercem tego znanego w Polsce ośrodka kultu religijnego.

Szacowany na 23 miliony złotych projekt pod nazwą[paywall] „Kalwaryjskie fortalicium Fredry – konserwacja, renowacja i roboty budowlane przy zabytkowych obiektach klasztornych wraz z kaplicami kalwaryjskimi” ma na celu odrestaurowanie zabytkowych obiektów. Przede wszystkim odnowione zostaną polichromie. Aż 2 tysiące metrów kwadratowych. Malowidła nieco zmodyfikowane podczas ostatniego remontu, jaki miał miejsce w 1966 roku, odzyskają wygląd z połowy XIX wieku. Roboty zaczęły się przy wejściu do świątyni i stopniowo będą postępowały w kierunku prezbiterium. Oprócz polichromii wysiłki konserwatorów sztuki skupią się na wyposażeniu kościoła: chrzcielnicy, konfesjonałach, stallach, balustradzie chóru i prospekcie organowym. Przewidziano również odnowienie stolarki drzwi głównych z odrzwiami oraz drzwi bocznych. Ponadto w ramach wspomnianego projektu zaplanowano odrestaurowanie 4 kaplic: kaplicy Ukrzyżowania Pana Jezusa, kaplicy Domku Matki Bożej, kaplicy Grobu Matki Bożej i kaplicy św. Rafała. Przy pierwszej z nich – Ukrzyżowania Pana Jezusa – zbudowanej w 1864 roku już wykonano pierwsze prace. Pod względem formy architektonicznej ta zaliczania jest do najpiękniejszych z kalwaryjskich kaplic. Zdobi ją duża neobarokowa sygnaturka, zaś na fasadzie nad wejściem głównym znajduje się malowidło z wielopostaciową sceną Ukrzyżowania.

Prace w sanktuarium potrwają 2 lata i będą kosztowały blisko 23 miliony złotych. Większość to dotacja z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Kalwaria Pacławska jest jednym z najbardziej znanych miejsc pielgrzymkowych w Polsce i jedynym tego rodzaju w tej części kraju. Ze względu na szczególny kult Męki Chrystusa nazwana Jerozolimą Wschodu, ze względu na obecność cudownego obrazu Matki Bożej zwana Jasna Górą Podkarpacia. Na rozległym i zróżnicowanym krajobrazowo terenie, wokół centrum, które stanowi kościół i klasztor Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (Franciszkanów), znajduje się zespół 41 kaplic: 35 murowanych, 6 drewnianych, 1 krzyż drewniany i 3 kamienne słupy. 35 kaplic i krzyż nad rzeką Wiar służą do rozważania tajemnic Męki Pańskiej, a także tajemnic związanych z życiem Matki Bożej (Zaśnięcia, Pogrzebu i Wniebowzięcia). Kaplice te nazywane są „dróżkowe”, bowiem przy nich w czasie odpustu odprawiane są specjalne nabożeństwa, tzw. „dróżki. Początki sięgają roku 1660 – od pielgrzymki do Ziemi Świętej Andrzeja Maksymiliana Fredry, kasztelana lwowskiego i wojewody podolskiego, który po powrocie postanowił odwzorować w Polsce miejsca związane z Męką Pańską. W Ziemi Świętej wymierzył odległości pomiędzy Golgotą, Górą Oliwną, i między poszczególnymi stacjami drogi krzyżowej. Realizacji projektu sprzyjało ukształtowanie terenu na dzisiejszym Pogórzu Przemyskim, leżącym między pasmem Bieszczad a Przemyślem. Topografia Kalwarii Pacławskiej ma duże podobieństwo do krajobrazu Jerozolimy. Na jednym z wyższych wzniesień nazwanym Golgotą Fredro wybudował w 1665 r. drewniany kościół i klasztor. Drugie ze wzgórz stało się Górą Oliwną. Oddzielał je wąwóz obrazujący Dolinę Jozafata. Dołem, niczym biblijny Cedron, płynęła rzeka Wiar. Prawdziwej świetności nabrała Kalwaria Pacławska dzięki drugiemu jej fundatorowi, Szczepanowi Józefowi Dwernickiemu, cześnikowi przemyskiemu. Około 1770 r. zaangażował się w budowę nowego kościoła i kaplic. Za czasów Dwernickiego w Kalwarii wybudowano 20 kaplic murowanych i drewnianych, potem budowano kolejne.
red.