Dubiecko – pierwsze miasto w powiecie przemyskim

Może trudno w to uwierzyć, ale powiat przemyski dopiero od kilku dni ma w swoich granicach miasto. Jest nim Dubiecko, które prawa miejskie zyskało 1 stycznia br. Jest to czwarte najmniejsze miasto w Polsce pod względem liczby mieszkańców.

Wjeżdżając do Dubiecka, niemal od zawsze odnosiło się wrażenie, że jest to miasteczko. I przez wieki nim było. Prawa miejskie nadano mu 24 sierpnia 1407 r. i taki stan utrzymywał się aż do sierpnia 1934 r. Wtedy utworzono tzw. gminy zbiorowe, a Dubiecko stało się wsią.

W latach 80. XX w. Gminna Rada Narodowa w Dubiecku i naczelnik gminy w Dubiecku złożyli wniosek o przywrócenie praw miejskich, ale nie zyskał on wówczas akceptacji rządu, m.in. ze względu na słabą infrastrukturę komunalną.

Konsultacje na „tak”

Nadzieje na odzyskanie statusu miasta nigdy jednak nie umarły całkowicie i kilkanaście miesięcy temu[paywall] starania rozpoczęto na nowo. – W środowisku gminy cały czas się słyszało: „idziemy do miasta”, mówiąc o Dubiecku – twierdzi burmistrz (a do 31 grudnia wójt) miasta i gminy Dubiecko Jacek Grzegorzak.

Wniosek o odzyskanie praw miejskich musiał zawierać wyniki konsultacji społecznych przeprowadzonych w całej gminie oraz szereg innych dokumentów, opisów, statystyk i planów.

Konsultacje odbywały się w marcu 2020 roku. Wzięło w nich udział 683 mieszkańców, co stanowi zaledwie 9,01 proc. uprawnionych, jednak 92,66 proc. (633 osoby) opowiedziało się za nadaniem praw miejskich. Przeciw było 13, a wstrzymało się 37 głosujących. W samym Dubiecku frekwencja wyniosła 13,21 proc. i tylko 3 osoby zakreśliły odpowiedź „wstrzymuję się”. Wszyscy pozostali byli za. Na niską frekwencję mógł mieć wpływ koronawirus. Konsultacje przeprowadzano w marcu, gdy w Polsce pojawiało się coraz więcej ograniczeń związanych z pandemią.

Zgodnie z wymogiem 31 marca wniosek był już na biurku ministra spraw wewnętrznych i administracji. W lipcu ukazało się rozporządzenie premiera Mateusza Morawieckiego, które powołuje z dniem 1 stycznia 2021 r. 10 nowych miast. Wśród nich także Dubiecko. Dwa dni przed zakończeniem roku premier wręczył ich włodarzom akty nadania statusu miasta.

„Ta zmiana ma czemuś służyć”

– Bardzo się cieszę, że w wielu przypadkach udało się naprawić błędy przeszłości i krzywdy historii. Bo w kilku przypadkach jest to przywrócenie praw miejskich, odebranych jeszcze po powstaniu styczniowym ukazem carskim. Dlatego, że Polacy walczyli o niepodległość. To akt sprawiedliwości dziejowej – powiedział M. Morawiecki

Zdaniem premiera uzyskanie statusu miasta wiąże się nie tylko z większym prestiżem miejscowości, ale jest to także szansa na pozyskanie nowych inwestorów i sięgnięcie po fundusze związane z rozwojem obszarów miejskich. – Cieszę się, że wraz z tą zmianą nadany zostanie pewien impuls rozwojowy. Bo przecież ta zmiana ma czemuś służyć – mówił. – Jestem przekonany, że wraz z nadaniami praw miejskich przyjdą nowe inwestycje. W związku z tym też lepsze perspektywy dla mieszkańców – dodał premier.

Zamek w Dubiecku

Jedno z najmniejszych miast

Podobną nadzieję żywi burmistrz Jacek Grzegorzak. – Jestem przekonany, że z czasem nadanie tego aktu przyczyni się do rozwoju miasta i naszej gminy. Zawsze w historii tak było, że nadanie statusu miasta wiązało się z jego rozwojem i prestiżem. Mam nadzieję, że uda się pozyskać fundusze na realizację inwestycji gminnych – mówi.

– Z początkiem roku powołaliśmy do życia spółkę komunalną, która będzie się zajmować obsługą gminnych zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej, utrzymaniem porządku na terenie gminy i wieloma innymi zadaniami. Liczymy na opracowanie planów zagospodarowania przestrzennego, a łatwiejsze odrolnienie gruntów rolnych na pewno stanie się czynnikiem rozwojowym – dodaje J. Grzegorzak.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego Dubiecko liczy 871 mieszkańców i jest czwartym najmniejszym miastem w Polsce. Mniejsze są tylko: Opatowiec (338 mieszkańców), Wiślica (504) i Koszyce (778).

Według burmistrza to jest pewna zaleta. – Mieścimy się w kategorii miast do 5 tysięcy mieszkańców, co ma istotne znaczenie przy rozdziale środków zewnętrznych, jeśli chodzi o możliwe dotacje i subwencje. Możemy dodatkowo na tym zyskać – uważa.

Stolica powiatu przeniesiona?

Trzeba przyznać, że nadanie Dubiecku praw miejskich podnosi nie tylko prestiż tej miejscowości i gminy, ale i powiatu przemyskiego. Do tej pory był on prawdopodobnie jedynym (a na pewno jednym z nielicznych) w Polsce, który nie miał na swoim terytorium żadnego miasta (Przemyśl jest bowiem miastem na prawach powiatu). Teraz to się zmienia. – Ale nie mamy zamiaru przenosić stolicy powiatu do Dubiecka, przynajmniej nie teraz – mówi starosta przemyski Jan Pączek. – Przemyśl ma najlepsze położenie, znajduje się w samym centrum powiatu. Dojazd do Dubiecka byłby utrudniony dla mieszkańców większości gmin, szczególnie Medyka, Fredropol czy Stubno – wyjaśnia.

Dodaje, że osobiście cieszy się z tej zmiany, choć – jak przyznaje – dla powiatu ma to znaczenie jedynie wizerunkowe. O ile gminie może ułatwić pozyskiwanie funduszy zewnętrznych, o tyle na powiat nie ma żadnego wpływu. – Nie wzrosną też wpływy do budżetu powiatu – mówi J. Pączek.

J. Grzegorzak podkreśla, że nadanie Dubiecku statusu miasta nie będzie się wiązać ze wzrostem podatków i opłat lokalnych ani z koniecznością wymiany dowodów czy zmiany adresów. – Z formalnych wymogów to zmiana nazwy urzędu na urząd miasta i gminy oraz rady na radę miejską, a także wójta na burmistrza. Koszty tych zmian nie są wysokie. Nie ma też konieczności przeprowadzania wyborów radnych czy burmistrza, a kadencja trwa bez zmiany okresu – mówi.

fot.UG Dubiecko
Obostrzenia pandemiczne nie pozwoliły na huczne świętowanie nadania praw miejskich. Uroczystość ograniczyła się do uroczystej sesji i odsłonięcia nowych tablic na urzędzie.