Jak powstały ruskie pierogi i litewski taniec narodowy?

„Bajka uczy, bajka gada, bajka dziwy opowiada” – projekt o takiej nazwie, finansowany z budżetu Funduszu Rozwoju Systemu Edukacji w ramach Polsko-Litewskiego Funduszu Wymiany Młodzieży, został podsumowany 2 czerwca br. w Publicznym Gimnazjum w Boratynie.

– Fundusz wspiera realizację pomysłów młodych Polaków i Litwinów, którzy odkrywają wspólne korzenie, przełamują stereotypy narodowe, umacniają więzi między obydwoma narodami. W projekcie „Bajka uczy, bajka gada, bajka dziwy opowiada” wzięło udział po dziesięcioro uczniów z Publicznego Gimnazjum
w Boratynie oraz z partnerskiej – Ejtminiskiej Szkoły Podstawowej w Jęczmieniszkach na Litwie (Vilniaus r. Eitminiški pagrindin mokykla) wraz z koordynatorami: Katarzyną Stec, Ireną Bisacką, Łucją Wiśniewską i Iwoną Szymak. Wspólne siedmiodniowe warsztaty[paywall] trwające od 7 do 13 maja br. pozwoliły na wymianę spostrzeżeń na temat ojczystych kultur z uwzględnieniem elementów etnicznych – mówi dyrektor Publicznego Gimnazjum w Boratynie Agnieszka Marczak.

Zrealizowany projekt opierał się na fabule bajki tworzonej przez młodzież. Obejmował naukę tańców narodowych, pieśni i przyśpiewek, opowiadał o tradycyjnych potrawach, a uczestnicy uczyli się je przygotowywać w trakcie warsztatów kulinarnych. Przekazywał także mądrości opowiadane do snu przez babcie i mamy, uczył zabaw z dzieciństwa dziadków oraz przybliżał informacje o życiu grup etnicznych – Karaimów i Łemków. Przekazy poprzedzono badaniami przeprowadzonymi wśród najstarszych mieszkańców rodzimych miejscowości. A co najważniejsze, wszystkie teksty bajek były autorskie, napisane przez młodzież.

Miesiąc przygotowań

Przygotowania do wyjazdu na Litwę trwały cały miesiąc. Był to niezwykle intensywny czas, podczas którego młodzież tworzyła prezentacje o najbardziej charakterystycznych krajobrazach, elementach kultury i literatury ojczyzny oraz zawiłościach ojczystego języka. Uczniowie w trakcie wywiadów ze swoimi mamami, babciami oraz członkiniami kół gospodyń wiejskich, m.in. w Chłopicach, zbierali przepisy na tradycyjne polskie potrawy, spisywali pieśni i przyśpiewki ludowe, wzięli również udział w profesjonalnym kursie krakowiaka.

Jednym z założeń projektowych było również zgłębienie informacji o mniejszościach etnicznych w naszym kraju. Młodzież przeprowadziła wideokonferencję z Małgorzatą Herbut-Łemką – jedną z nielicznych już nauczycielek języka łemkowskiego w Polsce. Uczniowie dowiedzieli się od niej wielu ciekawych rzeczy na temat życia współczesnych Łemków. 

fot.Monika Maj-Lichończak
Młodzież podczas dnia polsko-litewskiego zaprezentowała krakowiaka.

Warsztaty taneczne w pigułce

Dzień Polsko-Litewski, podsumowujący wspólne działania obu grup projektowych, rozpoczął się od uroczystego otwarcia, którego dokonała dyrektor Publicznego Gimnazjum w Boratynie Agnieszka Marczak. Następnie uczniowie szkoły zapoznali zaproszonych gości, w tym młodzież ze szkół podstawowych w gminie Chłopice, z założeniami projektu oraz zreferowali siedmiodniowy pobyt na Litwie. Część artystyczna rozpoczęła się od krakowiaka. Będąc na Litwie, uczniowie poznali także litewski taniec narodowy. W trakcie uroczystości młodzież przedstawiła zgromadzonej publiczności bajkę pt.Jak powstał kalvelis? autorstwa Grety Lechowicz, a następnie zatańczyła kalvelisa. Zgromadzeni goście mieli również okazję usłyszeć jedną z tradycyjnych ludowych pieśni litewskich SUK SUK RATELĮ. Niespodzianką przygotowaną przez młodzież okazały się „ekspresowe” warsztaty taneczne dla gości. Zaowocowały wspólnym odtańczeniem litewskiego tańca, a publiczności przyniosły mnóstwo radości.

Następnym punktem programu była Bajka o kogutku napisana przez Karolinę Demczyk i Piotra Gęsiorskiego. Stanowiła przykład opowieści przekazywanej z pokolenia na pokolenie przestrzegającej przed łatwowiernością. Młodzież  zaprezentowała także bajkę zatytułowaną Jak powstały pierogi ruskie?-autorstwa Martyny Lorynowicz. W programie znalazły się również: degustacja tradycyjnych potraw kuchni litewskiej, wystawa poświęcona mniejszościom etnicznym – Karaimom i Łemkom oraz bajka polsko-litewska Gdzie jest pani T?. Projekt dobiegł końca, ale pokazał, jak ważna jest współpraca na rzecz wzajemnego zrozumienia.

Wszystkie wypracowane w trakcie realizacji przedsięwzięcia materiały można obejrzeć na stronie internetowej Publicznego Gimnazjum w Boratynie.