Mariusz Szczygieł na zakończenie III Festiwalu Książki „Między pokoleniami”

W Przemyskiej Bibliotece Publicznej odbył się III Festiwal Książki „Między pokoleniami”, dotowany przez Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Na finał organizatorzy przygotowali prawdziwą gratkę, czyli spotkanie z naczelnym polskim czechofilem Mariuszem Szczygłem.

Miano to bohater sobotniego wydarzenia zyskał po serii książek reporterskich, takich jak „Gottland” czy „Zrób sobie raj”, w których przybliża nam Czechów i ich mentalność.

Robi to na swój własny sposób, bez ambicji pokazania obrazu pełnego, a jedynie opisując to, co go w Czechach porusza i fascynuje. Jest to jednak obraz tak przekonujący, że budzi uznanie zarówno czytelników, jak i krytyków, co przekłada się na ogromną liczbę sprzedanych książek, tłumaczenia na kilkanaście języków i wiele nagród.

Autor ma też na koncie reportaże o[paywall] innej tematyce, np. zbiór „Nie ma”, za który otrzymał Nagrodę Literacką Nike.

Sobotnie spotkanie z reporterem, pisarzem, ale też dziennikarzem przyciągnęło mnóstwo osób. Niektórzy przyjechali z Jarosławia, Rzeszowa, a nawet z Krakowa. I z pewnością nie żałowali, bo Szczygieł to świetny opowiadacz i rasowy showman. Tym bardziej dziwiło, gdy mówił, że prywatnie prawie się nie odzywa.

– Dla różnych ludzi mamy różne twarze. Publiczność wyzwala we mnie żywiołowość, ale to jest twarz na wynos, choć też prawdziwa; obiad na wynos to przecież nadal obiad – żartował.

Zrozumieć człowieka

A jaki jest przepis na udany reportaż według Mariusza Szczygła?

– Zrozumieć człowieka, którego się opisuje, i sprawić, by inni, którzy o nim czytają, też go zrozumieli – tłumaczył istotę reportażu. Autor z iście czeskim dystansem do siebie opowiedział także, co zrobił, gdy pewien czytelnik zarzucił mu, że w jednej z książek popełnił sześć kardynalnych błędów.

– Odpowiedziałem, że nie sześć, ale siedemnaście, i w ten sposób zamknąłem mu usta. Zalecam więc państwu: z każdej wady róbcie zaletę. Ze wszystkiego można wyciągnąć coś pozytywnego, nawet z porażki, bo ona jest informacją, że czegoś nie umiemy.

Reporter tłumaczył ponadto, dlaczego tak często pisze o ateizmie Czechów, co Czesi myślą o Polakach i stwierdził, że Przemyśl to jedno z najpiękniejszych miast w Polsce, czym wywołał gromkie brawa. Rozmowę z Mariuszem Szczygłem w znakomitym stylu poprowadził dr hab. Tomasz Pudłocki, prof. UJ. Śmiało można powiedzieć, że nie ustępował mu błyskotliwością ani temperamentem.

Pisarka z Czarnego Miasta, twórca żubra Pompika i współczesna „Balladyna”

W czasie Festiwalu odbyło się także spotkanie z mieszkającą w Bytomiu Martą Knopik, autorką dwóch powieści: „Czarne Miasto” (2020) i „Rok Zaćmienia” (2021), utrzymanych w klimacie realizmu magicznego. Ta pierwsza zdobyła tytuł Książki Roku 2020, przyznawany przez portal literacki Granice.pl, a samą autorkę krytycy z serwisu Culture.pl uznali za jedną ze wschodzących gwiazd polskiej literatury.

Z Martą Knopik rozmawiała Monika Maciewicz, polonistka z II LO w Przemyślu oraz autorka powieści „Wiedma”, opublikowanej w tym roku w Wydawnictwie Zysk i S-ka. Była to więc inspirująca rozmowa dwóch pisarek o śląskich legendach, motywie labiryntu i o tym, że opowieści budują naszą rzeczywistość.

Program Festiwalu obejmował ponadto spotkania z pisarzami tworzącymi dla dzieci: Marcinem Pałaszem, Renatą Piątkowską i Zuzanną Orlińską oraz ilustratorem Mikołajem Kamlerem, a także spotkanie w formule online z twórcą żubra Pompika Tomaszem Samojlikiem. Z kolei dla fanów gier na smartfony przygotowano mobilną grę miejską „Balladyna 2.0”, w której wzięli udział uczniowie trzech przemyskich szkół podstawowych.

Trwające od 5 do 9 października święto książki i literatury było okazją nie tylko do spotkań z cenionymi pisarzami, ale także – jak wskazuje nazwa Festiwalu – okazją do spotykania się różnych pokoleń czytelników. Biblioteka zaś, jako miejsce przyjazne i otwarte dla wszystkich, wydaje się najlepszą przestrzenią do tego typu interakcji.

Zgodnie potwierdzają to pomysłodawczyni Festiwalu Katarzyna Bednarz-Soja oraz dyrektor placówki dr Maciej Waltoś, którzy planują już kolejne edycje wydarzenia.