Mural dla jarosławskich lotników odsłonięty

Miał być hołdem dla bohaterów, a podzielił mieszkańców. Miał powstać w centralnym punkcie miasta – wylądował na zasłoniętej drzewami ścianie w bocznej uliczce. Mural ku czci lotników ziemi jarosławskiej został oficjalnie odsłonięty.

Zakończyła się saga związana z uhonorowaniem lotników ziemi jarosławskiej walczących w Polskich Siłach Powietrznych na Zachodzie. W poniedziałek, 19 października, pod ścianą budynku Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Jarosławiu uroczyście odsłonięto mural wykonany przez Michała Węgrzyna z Wrocławia[paywall].

Przedstawia on podobizny kpt. Kazimierza Wunsche i ppor. rezerwy Władysławy Kondrackiej, wpisane w lotniczą szachownicę i okraszone malowidłami dwóch samolotów z epoki. Obie postacie – asa przestworzy służącego w słynnym Dywizjonie 303 oraz mogącej się poszczycić niezwykle barwnym życiorysem tzw. WAAF-ki (Women`s Auxiliary Air Force), służącej w naziemnej obsłudze bombowego dywizjonu 300, symbolizują liczniejsze grono, zapomnianych najczęściej, bohaterów II wojny światowej, polskich lotników, których pamięć zdecydowali się przywrócić członkowie facebookowej grupy Historia i Zagadki Jarosławia.

W uroczystości udział wzięli członek zarządu województwa Anna Huk,  dyrektor generalny Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego Marcin Zaborniak, starosta jarosławski Stanisław Kłopot oraz burmistrz Jarosławia Waldemar Paluch. Po odsłonięciu odbyła się sesja naukowa w sali widowiskowej Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki, połączona z częścią artystyczną. Szczególnie emocjonalnym momentem było dodatkowe uhonorowanie ppor. rezerwy Władysławy Kondrackiej poprzez awansowanie jej na stopień porucznika.

fot.Starostwo Powiatowe w Jarosławiu
Symboliczną szarfę zasłaniającą mural przecięli przedstawiciele wszystkich środowisk zaangażowanych w jego powstanie.

Stworzyli jarosławską „Przestrzeń Dziedzictwa”

Do powstania muralu przyczynił się cały konglomerat podmiotów i instytucji. Z pomysłem specjalnego uczczenia jarosławskich lotników w 80. rocznicę bitwy o Anglię wystąpili członkowie wspomnianej grupy Historia i Zagadki Jarosławia i Okolic. W różnych fazach realizacji przedsięwzięcia uczestniczyli natomiast samorząd województwa podkarpackiego, starostwo powiatowe i urząd miasta, a także Zespół Szkół Drogowo-Geodezyjnych i Licealnych im. Augusta Witkowskiego w Jarosławiu, Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Stefana Banacha w Jarosławiu oraz Stowarzyszenie „Dziedzictwo Kresów”.

Kontrowersje

Przypomnijmy, że powstaniu muralu towarzyszyło sporo kontrowersji. Pierwotnie miał on pojawić się na elewacji budynku przy ul. Słowackiego, mieszczącego obecnie Powiatowy Urząd Pracy. Realizujący przedsięwzięcie w ramach projektu „Przestrzeń Dziedzictwa” Urząd Wojewódzki z pomysłu wycofał się po protestach grupy mieszkańców miasta, argumentujących, że budynek w czasie II wojny był katownią gestapo i nie godzi się, by na jego ścianie oddawano hołd lotnikom. Ostatecznie mural powstał, ale jego lokalizacja, choć historycznie uzasadniona (w budynku mieściło się onegdaj gimnazjum, do którego uczęszczał K. Wunsche) jest zdecydowanie mniej eksponowana, a samo malowidło, choć słusznych rozmiarów, jest praktycznie niewidoczne dla postronnych. Upamiętnienie bohaterów miasta i ziemi jarosławskiej wprawdzie jest, ale czy godne ich zasług? To pytanie, jak sugerują dyskusje, które toczyły się ostatnio w internecie, pozostaje otwarte.

pac