Nie ma mszy, milczą dzwony. Wielki Piątek – wyjątkowy dzień w Kościele katolickim

Wielki Piątek to jeden z najważniejszych dni dla wiernych Kościoła katolickiego. Tego dnia wierni skupiają się wokół męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Wielki Piątek jest ważną częścią Triduum Paschalnego. To też jedyny dzień w roku, kiedy w kościele nie odprawia się mszy świętej a Liturgię Męki Pańskiej składającą się z trzech części: Liturgii Słowa – czytań biblijnych i Męki Jezusa Chrystusa wg św. Jana, Adoracji Krzyża oraz Komunii. W tym dniu ołtarz pozostaje obnażony, dzwony milczą, a wierni wchodzą i wychodzą w ciszy.

Tego dnia obowiązuje również post ścisły – ilościowy i jakościowy (obejmujący trzy bezmięsne posiłki: dwa lekkie i jeden do syta). Po Liturgii Męki Pańskiej Najświętszy Sakrament jest przenoszony z kaplicy ciemnicy  do Grobu Pańskiego – specjalnie przygotowanego miejsca adoracji. W wielu parafiach strażacy lub harcerze pełnią przy grobie wartę honorową a wierni odwiedzają Boży Grób aż do Wigilii Paschalnej w Wielką Sobotę. W Wielki Piątek – zwłaszcza w Kalwariach (Pacławskiej, Zebrzydowskiej) ma miejsce również plenerowa droga krzyżowa, która co roku przyciąga tłumy wiernych. To dzień pełen ciszy, zadumy i żałoby. W wielu domach nadal praktykuje się ograniczenie w tym dniu rozrywki i unikanie ciężkich i głośnych prac fizycznych.

Choć pełen bólu i żałoby, Wielki Piątek nie jest pozbawiony nadziei. Właśnie przez śmierć Jezusa na krzyżu chrześcijanie wierzą, że przyszło zbawienie. To dzień, który zachęca do wewnętrznej refleksji – nad wiarą, życiem, ale też nad miłością i ofiarą.

Jeśli chodzi o Wielki Piątek, ma on również duże przełożenie w tradycjach i zwyczajach i przysłowiach. Najbardziej znane to m.in.:

• Deszcz na Wielki Piątek napcha każdy kątek.
• Gdy Wielki Piątek ponury, Wielkanoc będzie bez chmury.
• Jak w Wielki Piątek jest rosa, będzie obfity plon prosa.
• Jak w Wielki Piątek rosa, to dosiewać prosa, a jak mróz, to kamieniem proso przyłóż.
• Jak we Wielki Piątek mróz, to na gołej kępce siana wóz.
• Jeśli w Wielki Piątek deszcz kropi, radujcie się chłopi.
• Kiedy w Wielki Piątek pada, suche lato deszczyk nam ten przepowiada.
• Kto w Wielki Piątek sieje, ten się w żniwa śmieje.
• W piątek przed Wielkanocą, gdy deszczyk przerosi, pospólstwo urodzaje tego roku wnosi.
• W Wielki Piątek dobry zasiewu początek.
• W Wielki Piątek gdy deszcz hojnie doliny zleje, że dużo mleka będzie, są pewne nadzieje.
• W Wielki Piątek mróz, gdzie bądź na wzgórku siana wóz, w Wielki Piątek rosa, na łące nie chyci kosa.
• W Wielki Piątek mróz, na suchym brzeżku siana wóz.
• W Wielki Piątek rób początek, a w sobotę kończ robotę.
• We Wielki Piątek deszcz, nieurodzaju wieszcz.
• We Wielki Piątek rosadę kapusty siej, a gawiedź jej nie chyci.