Nie płaczcie matki, to nie na darmo... Dwie odsłony przemyskich uroczystości w 40. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego [ZDJĘCIA]

W niedzielę, 12 grudnia, w wigilię 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce związkowcy reprezentujący Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” w Przemyślu uczcili pamięć swoich koleżanek i kolegów internowanych, więzionych i szykanowanych w stanie wojennym.

Uroczystości rozpoczęła msza święta w przemyskiej archikatedrze, koncelebrowana przez ks. arcybiskupa Adama Szala. Kazanie wygłosił ks. prałat dr Waldemar Janiga, diecezjalny koordynator wydziału nauki katolickiej Kurii Metropolitalnej w Przemyślu.

– W stanie wojennym przy cierpiącym narodzie, jak zawsze, stanął Kościół. Ludzie „Solidarności” ukrywali się w cieniu klasztorów, budynkach kościelnych, parafiach. Kościół zapewniał im wszystko, co było najkonieczniejsze. Przy kościołach, plebaniach powstawały komitety pomocy internowanym. Odprawiane były uroczyste msze święte za ojczyznę. Szybko rozwinęłyo się podziemne wydawnictwa. Drukowano ulotki, biuletyny. Książki poza cenzurą. Związkowcy „Solidarności” walczyli ze złem, a nie ze sprawcami zła. Uciekali przed nienawiścią. Modlili się, aby[paywall] się nienawiścią nie zarazić – mówił ks. Janiga

Niestety wielu z nich dzisiaj żyje w zapomnieniu. Na skromniutkich emeryturach. Większości internowanym „Solidarność” nie przyniosła materialnych korzyści. Choć dla niej poświęcali kariery zawodowe, zdrowie, życie rodzinne. Ale psalmista Pański zapewnia: Pan słyszy wołających o pomoc i ratuje ich od wszelkiej udręki. O latach stanu wojennego trzeba pamiętać, bo są dla nas przestrogą i wezwaniem do czujności. Aby sumienia Polaków nie uległy demoralizacji i aby pamiętać o ludziach, którzy nie dali się złamać – dodał.

Mszę koncelebrowali także ks. Stanisław Czenczek (w latach 80. organizował pomoc dla internowanych), proboszcz parafii katedralnejkatedry ks. prałat Mieczysław Rusin, ks. prałat Edward Sobolak oraz proboszcz parafii pw. Świętego Brata Alberta, duszpasterz ludzi pracy ks. Tadeusz Baj.

Po mszy przewodniczący Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” w Przemyślu Szymon Wawrzyszko wręczył ks. arcybiskupowi A. Szalowi, ks. M. Rusinowi i T. Bajowi okolicznościowy medal wybity z okazji 40. rocznicy powstania „Solidarności”. Następnie związkowcy złożyli kwiaty przy obelisku błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki. 

Druga odsłona w CK

Druga część uroczystości miała miejsce w przemyskim Centrum Kulturalnym. Gości przywitał gospodarz CK dyrektor Janusz Czarski, zwracając uwagę, jak ważna dla narodowej tożsamości jest pamięć. – A pamięć o wydarzeniach stanu wojennego powinna trwać – podkreślił J. Czarski.

Potem prowadzenie przejął przewodniczący NSZZ „Solidarność” Szymon Wawrzyszko:

– Przede wszystkim chylę czoła i dziękuję Wam, działacze „Solidarności”, jej założyciele, bohaterowie, którym nie brakło serca ani odwagi. Wasza ofiara zaowocowała odzyskaniem przez Polskę niepodległości oraz prawem do samostanowienia, o czym nie wolno nam zapomnieć. Bez Was nie byłoby upadku muru berlińskiego i wszystkich zmian, jakie zaszły w Europie. Ale zanim to nastąpiło, musieliście wiele poświęcić i wycierpieć – mówił łamiącym się ze wzruszenia głosem.

Zebrani minutą ciszy uczcili wszystkich zabitych, internowanych, więzionych w latach osiemdziesiątych. Następnie przewodniczący wraz ze swoim zastępcą Donaldem Krzysikiem wręczyli okolicznościowe medale.

Medal od prezydenta RP i poruszająca podróż w czasie

Postanowieniem prezydenta RP Andrzeja Dudy za zasługi dla Niepodległej Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości odznaczona została Teresa Kroczykowska. Odznaczenie wręczyła wicewojewoda podkarpacki Jolanta Sawicka.

O wydarzeniach lat osiemdziesiątych na terenie byłego województwa przemyskiego referat wygłosił dr Artur Brożyniak z rzeszowskiego oddziału IPN.

Okolicznościowy, poruszający program multimedialny przygotowały dr Małgorzata Wilgucka (Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Przemyślu, II LO w Przemyślu – metodyk i nauczycielka j. polskiego), Joanna Choma ( SP 5 w Przemyślu – nauczycielka j. polskiego), Bernadetta Suchorzepka (Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 1 w Przemyślu –nauczycielka j. polskiego) oraz uczniowie ze szkół: Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 1 w Przemyślu, Zespół Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących w Przemyślu. Na finał zgrał zespół Bardowie „Solidarności”.

W uroczystościach uczestniczyli .in..: posłanka Anna Szmidt – wiceminister Rodziny i Polityki Społecznej, poseł Marek Kuchciński, przewodniczący rady powiatu przemyskiego Wojciech Bobowski, przewodniczący Rady Miejskiej w Przemyślu Maciej Kamiński, Barbara Kiełt z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Rzeszowie, przedstawiciele służb mundurowych: SOK, Straży Pożarnej, Służby Więziennej w Przemyślu oraz działacze z lat opozycji.

Patronat honorowy nad uroczystościami objęli: marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl i starosta powiatu jarosławskiego Stanisław Kłopot. Patronat medialny objęła między innymi redakcja „Życia Podkarpackiego”.