Reklama

Nietypowy nabytek muzeum pożarnictwa

20/10/2024 12:00

Czapka członka Zakładowej Ochotniczej Straży Pożarnej Cukrowni Przeworsk to ostatni nabytek Muzeum Pożarnictwa – oddziału Muzeum Zespołu Pałacowo-Parkowego w Przeworsku. Wbrew pozorom to niezwykle cenny eksponat, bo formacja nie istnieje już od wielu lat.

Oprócz OSP w Przeworsku, działającej od 1896 r., nad Mleczką istniała również jako samodzielna jednostka Zakładowa Ochotnicza Straż Pożarna Cukrowni Przeworsk, którą założono w 1928 r. Jej członkami byli pracownicy fabryki cukru, pochodzący z Przeworska i okolicznych miejscowości. Cukrownia posiadała wiele łatwopalnych pomieszczeń i urządzeń, więc ważne było ich zabezpieczenie przed ewentualnym pożarem. „Cukrownicza” OSP była wyposażona w ręczne sikawki czterokołowe i najlepszy sprzęt w powiecie.

– Używała syreny parowej zakładu jako urządzenia alarmowego. Brała czynny udział w akcjach ratowniczych. Byli wszędzie tam, gdzie wybuchł pożar, gdzie powstało zagrożenie zniszczenia mienia i warsztatów pracy. Wspomagała Ochotniczą Straż Pożarną działającą na terenie miasta oraz wyróżniła się podczas gaszenia pożaru w 1930 r. w Przeworsku

Reklama

– wyjaśnił Wojciech Kruk z działu Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku.

W skład ZOSP Cukrowni Przeworsk w 1928 r. wchodzili: dyrektor zakładu Ignacy Rosiński, Marian Andrusiewicz, Mikołaj Baczyński, Jan Chłystek, Wacław Chłystek, Adolf Drozd, Franciszek Ładysz, inż. techn. Maciejewicz, Władysław Olech, Bolesław Ratajczyk, Leon Reder, Karol Zub[paywall].

Mieli swoją orkiestrę

ZOSP Cukrowni Przeworsk miała również swoją orkiestrę, założoną w 1932 r. Pierwszym kapelmistrzem orkiestry bardzo krótko, bo do 1933 r., był nieznany z imienia, niejaki Neszczyretny. Następnie stanowisko to objął starszy sierżant Wojska Polskiego (także nie ma informacji o imieniu) Petroniec z 39. Pułku Piechoty z Jarosławia. Nowy kapelmistrz dowodził orkiestrą do 1939 r.

Reklama

Członkami Zakładowej Ochotniczej Straży Pożarnej Cukrowni Przeworsk byli pracownicy fabryki cukru, pochodzący z Przeworska i okolicznych miejscowości. Fot. Muzeum Pożarnictwa Przeworsk

– Wybuch wojny sprawił, że orkiestra zawiesiła swoją działalność, wznawiając ją dopiero w 1944 roku pod batutą Tadeusza Dawidowicza i Michała Mroza. Orkiestra swoimi występami uświetniała uroczystości nie tylko związane z cukrownią, ale także te na terenie miasta, na przykład święta kościelne. Odnosiła również sukcesy, zajmując pierwsze miejsce w przeglądach orkiestr przemysłu cukrowniczego. W latach 1955 – 1956 występowała na koncercie galowym na placu Zwycięstwa w Warszawie z orkiestrami wojskowymi i górniczymi

Reklama

– wyliczył W. Kruk.

W 1980 r. kapelmistrzem został Andrzej Olchawa. Pod jego kierownictwem formacja również odnosiła duże sukcesy, wygrywając wszystkie przeglądy orkiestr dętych OSP na szczeblu wojewódzkim, a także zajmując wysokie miejsca na szczeblu międzywojewódzkim i ogólnopolskim. Na przestrzeni ponad 50-letniej działalności dała dziesiątki koncertów dla szerokiego grona społeczeństwa, nie tylko na ziemi przemyskiej, rzeszowskiej, ale także koncertowała m.in. w: Warszawie, Krynicy, Nowym Targu, Lublinie oraz innych miastach.

Reklama

Czapkę od munduru galowego Jana Michalika do przeworskiego muzeum pożarnictwa przekazał jego wnuk.