Reklama

Nieznane skarby pałacu Dzieduszyckich [ZDJĘCIA]

28/05/2024 08:00

Od 16 do 19 kwietnia br. w Zarzeczu trwały badania naukowe, będące owocem współpracy nawiązanej pomiędzy Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich a Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Na czele ekspedycji naukowej stał prof. Rafał Quirini-Popławski, który jest jednocześnie zastępcą dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie ds. działalności programowej oraz członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. W badaniach wzięli także udział: dr Urszula Bęczkowska, dr Weronika Grzesiak oraz dr hab. Michał Kurzej. Prace odbywały się dzięki pomocy wójta gminy Zarzecze Tomasza Burego oraz księdza Radosława Maziarza, proboszcza parafii w Zarzeczu.

Badali dzieła pałacowe i kościelne

Przedmiotem badań, przeprowadzonych wspólnie ze studentami UJ, była inwentaryzacja wybranych eksponatów znajdujących się w Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu oddział Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich, a także inwentaryzacja wyposażenia kościoła pw. Świętego Michała Archanioła w Zarzeczu. Wytypowano łącznie 120 obiektów: 70 pochodzących z oryginalnego wyposażenia pałacu Dzieduszyckich, oraz 50 obiektów z terenu kościoła i plebani, m.in. witraże, mozaiki, odrzwia, monstrancje czy wiekowe księgi liturgiczne[paywall].

Reklama

– Budowę obecnego kościoła rozpoczęła jeszcze w 1840 roku hrabina Magdalena z Dzieduszyckich Morska, ówczesna właścicielka dóbr zarzeckich, twórczyni zarzeckiego pałacu z rotundą w narożu. Podobnie jak pałac, również kościół powstawał według planów słynnego Christiana Piotra Aignera. Śmierć fundatorki przerwała jednak prace. Podjął je dopiero w latach 70. XIX wieku hrabia Włodzimierz Dzieduszycki. Prace toczyły się według nowych projektów lwowskiego architekta Juliana Zachariewicza

– wyjaśnił dyrektor muzeum Konrad Sawiński.

Reklama

To właśnie na terenie XIX-wiecznej świątyni dokonano pierwszych, ciekawych ustaleń, dzięki którym rozpowszechniona zostanie wiedza o mało znanych zabytkach Zarzecza.

Uzupełniają „białe plamy”

– Kościół posiada raczej eklektyczny wystrój architektoniczny, z elementami neoromańskimi i neogotyckimi. Ciekawostkę stanowi fakt, że Włodzimierz Dzieduszycki sprowadził do niego również elementy starsze niż XIX-wieczne, na czele z bocznymi ołtarzami. Jeden z nich datowany jest na końcówkę XVI wieku! Do Zarzecza trafił z katedry ormiańskiej we Lwowie, której wnętrza były wówczas odnawiane. Autorem ołtarza jest Jan Biały, uczeń Jana Michałowicza z Urzędowa, renesansowego architekta i rzeźbiarza, który rozpowszechniał w Polsce wzorce zapożyczone od artystów włoskich z warsztatu Berecciego. A ci przecież pracowali przy kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. W wykonanym z szarego marmuru i alabastru ołtarzu znajduje się XVII-wieczny obraz Matki Bożej Śnieżnej. Ciekawy jest również drugi z bocznych ołtarzy. Późnorenesansowy ołtarz świętego Józefa trafił do Zarzecza również ze Lwowa, ale z katedry łacińskiej

Reklama

– powiedziała Katarzyna Szarek z Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu.

– Wiedza o tych obiektach jest słabo rozpowszechniona w regionie. Cieszymy się, że dzięki toczonym pracom możemy uzupełniać kolejne „białe plamy”. XVI i XVII wiek to pasjonujący okres również dla historii Jarosławia, w którym miasto przeżywało czas swojego największego rozkwitu, dlatego bardzo cieszymy się ze współpracy z Instytutem Historii Sztuki UJ i liczymy na jej kontynuację

– podsumował K. Sawiński.