Oddali hołd obrońcom gminy Bircza [ZDJĘCIA]

6 maja br., w Hucie Brzuskiej (gmina Bircza) odsłonięto obelisk upamiętniający miejscowych żołnierzy Armii Krajowej, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego i samoobrony. W czasie II wojny światowej bronili mieszkańców gminy Bircza przed niemieckim okupantem i ukraińskimi nacjonalistami. Obelisk został ufundowany przez Instytut Pamięci Narodowej.

Uroczystość poprzedzona został mszą św. w ich intencji. Pod obeliskiem asystę wojskową pełnili żołnierze z 18 Dywizji Zmechanizowanej i 21 Brygady Strzelców Podhalańskich, a uroczystą oprawę zapewniła Kompania Honorowa Wojska Polskiego z 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich.

Rys historyczny przedstawił Artur Brożyniak z Biura Badań Historycznych rzeszowskiego oddziału IPN.

Przed wojną w[paywall] Hucie Brzuskiej mieszkało 965 Polaków i 25 Ukraińców. Od 1942 r. do początku 1945 r. stacjonował tu m.in. złożony częściowo z mieszkańców, ponad 70-osobowy oddział Armii Krajowej. Po rozwiązaniu oddziałów AK i NZW na początku 1945 r. ukraińscy nacjonaliści rozpoczęli likwidację polskich wiosek na Pogórzu Przemyskim.

60-osobowy oddział samoobrony nie był w stanie obronić wioski przed napadem dwóch sotni UPA. Pomogli w tym żołnierze Ludowego Wojska Polskiego z garnizonu w Birczy i partyzanci z Huty Brzuskiej. Tolerowali się nawzajem, bo jedni i drudzy bronili polskich mieszkańców przed napadami UPA.

Okolicznościowe przemówienie wygłosili m.in. wójt gminy Bircza Grzegorz Gągola czy przewodniczący Rady Powiatu Przemyskiego Wojciech Bobowski. Obelisk został odsłonięty przez starostę przemyskiego Jana Pączka, w towarzystwie W. Bobowskiego, G. Gągoli i A. Brożyniaka.

Aktu jego poświecenia dokonał proboszcz parafii pw. św. Jadwigi Śląskiej ks. Waldemar Cieśla, a młodzież ze Szkoły Podstawowej w Birczy przedstawiła program artystyczny. Delegacje złożone z przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, wojska, służb mundurowych, oświaty i działaczy społecznych złożyły kwiaty i zapaliły znicze.

Warto dodać, że podczas imprezy przewodniczący Rady Powiatu Przemyskiego Wojciech Bobowski oraz wicestarosta przemyski Marek Kudła uhonorowani zostali Krzyżem „100 lat ZIW RP”, który przyznał im zarząd główny Związku Inwalidów Wojennych RP.