Pamiętają o pacyfikacji wsi [ZDJĘCIA]

Wójt gminy Pawłosiów Mariusz Reń był głównym organizatorem uroczystości, do jakich doszło 20 września br. przed budynkiem szkoły filialnej w Kidałowicach. Odbyło się tam uroczyste odsłonięcie tablic upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej i pacyfikacji wsi Kidałowice.

Tablice zostały ufundowane przez rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, której szef dr Dariusz Iwaneczko także wziął udział w uroczystościach. Na tablicy upamiętniającej ofiary zbrodni katyńskiej widnieją nazwiska: kpt. Adama Wojdyłło, por. Andrzeja Gila, asp. pp Jana Kureckiego oraz Kazimierza Gwoździa.

Do pacyfikacji Kidałowic doszło 27 czerwca 1943 r. Było to wynikiem prawdopodobnie napadu na niemiecki transport masła oraz udzielania pomocy partyzantom przez miejscową ludność. Niemcy otoczyli wieś o świcie. Mieszkańcy byli spędzani do lokalnej szkoły, gdzie byli przesłuchiwani i bici. Oprawcy prawdopodobnie mieli wcześniej przygotowane listy osób podejrzanych. Wskazują na to zeznania świadków. Jedną z poszukiwanych osób był mąż Teresy Dudy – Stanisław, przedwojenny sierżant, którego Niemcy nie zastali w domu. Prawdopodobnie w zemście zamordowali jego żonę oraz córkę – Kazimierę liczącą wówczas 20 lat, a dom spalili[paywall].

W czasie pacyfikacji dwójka mężczyzn próbowała uniknąć aresztowania. Tomasz Raróg w czasie ucieczki z domu został zastrzelony. Władysław Fus w czasie próby ucieczki został schwytany i zastrzelony. Jak wspomina jeden ze świadków prowadzonych do szkoły, widział ciała Raroga i Fusa leżące na drodze. Ze szkoły wyprowadzonych zostało 5 osób (Zofia Fus, Teresa Duda, Kazimiera Duda, Stanisław Wiśniowski i Jan Jemioła) na odległość ok. 80 metrów i na oczach zatrzymanych zostali rozstrzelani.

Jak wynika ze wspomnień świadków, kilka osób zatrzymanych zostało wywiezionych do obozu w Szebiniach. Niemcy zakazali pogrzebania zamordowanych na cmentarzu. Pierwotnie były dwa groby pojedyncze i jeden grób zbiorowy. Po wojnie przeprowadzona została ekshumacja, a szczątki przeniesiono na cmentarz parafialny w Kidałowicach do zbiorowego grobu wojennego. Szczątki Tomasza Raroga pochowane zostały w mogile rodzinnej.
W miejscu egzekucji w 1969 r. powstał pomnik, w 2003 r. wykonana została tablica.

W czasie pacyfikacji wsi Kidałowice zginęli:

• Zofia Fus (urodzona 1876 r.; zmarła 27 czerwca 1943 r. w Kidałowicach)
• Teresa Duda (13 lutego 1898 r.; 27 czerwca 1943 r.)
• Kazimiera Duda (23 listopada 1923 r.; 27 czerwca 1943 r.)
• Stanisław Wiśniowski (24 stycznia 1921 r.; 27 czerwca 1943 r.)
• Jan Jemioła – 42 lata
• Władysław Fus (23 grudnia 1910 r.; 27 czerwca 1943 r.)
• Tomasz Raróg (6 marca 1915 r.; 27 czerwca 1943 r.)