Śladami Włodzimierza hr. Dzieduszyckiego w TPN w Przemyślu

Z okazji 200. rocznicy urodzin Włodzimierza hr. Dzieduszyckiego – wybitnego przyrodnika, społecznika oraz mecenasa sztuki, kultury i nauki – zorganizowano w siedzibie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu cykl otwartych prelekcji oraz wystawę fotografii nawiązującą do jego ornitologicznych pasji.

Włodzimierz hrabia Dzieduszycki, herbu Sas, urodził się 22 czerwca 1825 roku w Jaryszowie na Podolu – jako syn Józefa i Pauliny z Działyńskich. Zmarł 18 września w Poturzycy koło Sokala. Jego doczesne szczątki spoczywają w krycie rodzinnej Dzieduszyckich w kościele parafialnym pw. św. Michała Archanioła w Zarzeczu. Podczas sześciu spotkań historycy (dr Łukasz Chrobak, prof. Tomasz Pudłocki, dr Żaneta Niedbała, dr Arkadiusz Więch, dr Paweł Brzegowy oraz mgr Piotr Prymon) omówili ważne zagadnienia związane z życiem i działalnością Włodzimierza hr. Dzieduszyckiego. Ponadto podjęli próbę oceny jego aktywności społecznej zarówno na tle epoki, w której żył i działał, jak i czasów współczesnych. Następnie zaprezentowali szerokie spektrum działalności hr. Dzieduszyckiego w porównaniu do osiągnięć innych przedstawicieli znanych rodzin arystokratycznych – Lubomirskich, Sapiehów oraz luminarzy nauki – m.in. prof. Benedykta Dybowskiego. Włodzimierz hr. Dzieduszycki był twórcą Muzeum Przyrodniczego im. Dzieduszyckich we Lwowie. Ofiarował on swoje muzeum oraz zbiory do celów naukowych. Warto przy tym dodać, że jego działalność w tym mieście była znacząca dla życia społecznego  i naukowego. Włodzimierz hrabia Dzieduszycki ma w swoim bogatym życiorysie wiele innych ważnych dokonań. Wybitnie przysłużył się sprawie ochrony przyrody, będąc gorliwym propagatorem tej idei. W 1866 roku stworzył na terenie swojego majątku w Pieniakach na Podolu pierwszy na ziemiach polskich rezerwat przyrody nazywany „Pamiątką Pieniacką”. Hr. Dzieduszycki był zwolennikiem naturalnego odnawiania się lasów i wskazał potrzebę ochrony całych zbiorowisk (fauny i flory). Jego zamiłowanie do sztuki ludowej, zwłaszcza huculskiej i lokalnego rzemiosła (tzw. „przemysłu domowego”), zyskało uznanie zarówno na krajowych, jak i zagranicznych wystawach. Hr. Dzieduszycki stworzył podwaliny pod rozwój nauk przyrodniczych i muzealnictwa. Dziedzictwo Włodzimierza hr. Dzieduszyckiego niewątpliwie łączy pokolenia i ludzi różnych środowisk. Ponadto inspiruje do dalszych działań na rzecz rozwoju dziedzictwa kulturowo- historycznego.

Projekt dofinansowano z budżetu woj. podkarpackiego. Wystawę pt. „Ptaki przysłoniły mu świat” zorganizowano dzięki wsparciu Zespołu Parków Krajobrazowych w Przemyślu. Kuratorem wystawy był mgr inż. Grzegorz Poznański. Koordynatorką projektu była dr Żaneta Niedbała przy współudziale dr Ewy Gin Piszczek.

PROJEKT DOFINANSOWANO Z BUDŻETU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO

dr Żaneta Niedbała