Światowy Dzień Dawcy Szpiku. Dzień, w którym wyróżniamy bohaterów

Ma on na celu wyróżnić tych, którzy zdecydowali się oddać część siebie, by przywrócić zdrowie osobom, dla których przeszczep stał się jedyną szansą na normalne życie. To akt podziękowania dawcom komórek macierzystych – zarówno tym spokrewnionym z biorcami, jak i zupełnie obcym osobom. Ten dzień ma również na celu zwiększenie świadomości w kwestii znaczenia rejestracji w bazach dawców i wpływu przeszczepu szpiku na życie innych.

Jak pisaliśmy w numerze 32 (2828) z 10 sierpnia br., przy okazji artykułu: „Ona wie, co to służba. Funkcjonariuszka z Przemyśla dawcą szpiku”, dane z września 2021 roku mówią o 1,7 mln zarejestrowanych potencjalnych dawcach szpiku w Polce. Co piąty pacjent nie znajduje jednak swojego bliźniaka genetycznego, więc liczba dawców jest o wiele za mała.

Wspomnieliśmy również, że genotyp ludzki jest tak różny, że w przypadku rzadkiego prawdopodobieństwo znalezienia odpowiedniego dawcy graniczy z cudem i wynosi od 1 do nawet kilku milionów. Aby przeszczep miał duże szanse powodzenia, zgodność cech tkankowych musi wynosić 9 – 10. Im wyższa, tym większe prawdopodobieństwo wyzdrowienia.

Przypomnijmy, jak zostaje się dawcą

Może nim być każda zdrowa osoba w wieku od 18 do 55 lat, która nie cierpi na ostre i przewlekłe choroby, nie ma znacznej nadwagi, ani nie znajduje się w stanie uzależnienia od leków, narkotyków czy alkoholu. Wskazane jest[paywall] zarejestrowanie się w bazie dawców komórek macierzystych.

Zamawia się tam pakiet, który zawiera formularz oraz próbówkę do pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka. Materiał odsyła się do typizacji antygenów zgodności tkankowej. Cały proces trwa około 2 – 3 miesięcy, a wyniki wraz z danymi z formularza wprowadzone zostają do bazy dawców.

Fakt potrzeby rejestrowania się, gdy tylko spełnia się ku temu warunki, mogą poprzeć dane. Tylko 30 proc. wymagających przeszczepu ma szanse na znalezienie dawcy w swojej rodzinie. 60 proc. może go znaleźć poprzez dopasowanie zewnętrzne. Pozostałe 10 proc. pacjentów ciągle szuka genetycznego bliźniaka.

We wrześniu ubiegłego roku w Polsce było zarejestrowanych 1,7 mln potencjalnych dawców. To w dalszym ciągu o wiele za mało.