Sygnał syren, symboliczne zapalenie zniczy i modlitwa. Pamięć o ofiarach Wołynia wciąż żywa

11 lipca albo z kilkudniowym wyprzedzeniem, w związku z obchodzonym w bieżącym miesiącu Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu, w wielu miejscowościach regionu odbyły się specjalne uroczystości.

Przemyskie obchody rozpoczęły się poranną mszą świętą w intencji ofiar, odprawioną w archikatedrze. Główne wydarzenia rocznicowe miały natomiast miejsce przy Grobie Wołyńskim na Cmentarzu Wojskowym. W uroczystości wzięli udział m.in. przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, a także duchowni, służby mundurowe, reprezentanci instytucji kultury i mieszkańcy. Cześć ofiarom Wołynia oddano w samo południe na rondzie Ofiar Wołynia. Rozbrzmiały syreny w hołdzie pomordowanym, zapalono znicze, złożono wiązanki kwiatów i odmówiono modlitwę. Po południu uroczystości przeniosły się do Przemyskiej Biblioteki Publicznej, gdzie miało miejsce okolicznościowe spotkanie autorskie z poetą Mateuszem Pieniążkiem. Po godzinie 20 na Schodach Rycerskich w Rynku młodzież z Klubu Garnizonowego 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich zaprezentowała też przygotowany na tę okoliczność program artystyczny, a o g. 21 chętnych mieszkańców zaproszono do kina pod chmurką, z lokalizacją w sercu miasta, czyli na przemyskim Rynku. Tu wyemitowano film „Wołyń” w reżyserii i wg scenariusza Wojciecha Smarzowskiego, będący kinowym hołdem oddanym ofiarom. Przemyskie obchody zwieńczy zaplanowane na 17 lipca spotkanie z historykiem prof. Sławomirem Nicieją w PBP przy ul. Grodzkiej (start g. 17), który jest autorem sagi „Kresowa Atlantyda” (jej 9. tom opowiada o Wołyniu).

O Wołyniu w 2023 roku

O ofiarach tragicznych wydarzeń pamiętano także w Jarosławiu. Podczas znacznie wyprzedzających pamiętną datę 11 lipca 1943 roku czerwcowych obchodów, przed tablicą upamiętniającą zbrodnię wołyńską, znajdującą się przy bramie wejściowej na Stary Cmentarz w Jarosławiu, jarosławianie oddali[paywall] hołd pomordowanym. W symbolicznym wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele rodzin ofiar, duchowni, służby mundurowe, parlamentarzyści, samorządowcy różnych szczebli, reprezentacje szkół i stowarzyszeń oraz jarosławianie.

W miejscach pamięci poświęconych ofiarom ukraińskich napastników w Borownicy i Jaworniku Ruskim złożyli też kwiaty i zapalili znicze m.in. przedstawiciele birczańskiego samorządu. „Nasze tereny są szczególnie doświadczone przez historię, to tutaj walki o Polskę nie zakończyły się z dniem 8 maja 1945 – końcem II wojny światowej, a obrona naszych ziem, koszmar wojny, niepokój o jutro dotykały Naszych Mieszkańców jeszcze lata po!” – napisał po uroczystościach na oficjalnym profilu FB wójt gminy Bircza Grzegorz Gągola. W tamtejszych obchodach uczestniczyli: szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Marek Kuchciński i wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch.

Kilkudniowe obchody rocznicowe, upamiętniające ofiary zbrodni wołyńskiej, odbyły się także na ziemi lubaczowskiej. W samym Lubaczowie staraniem lubaczowskiego oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Rynku 8 lipca odbyła się akcja „Zapal znicz pamięci”, a 11 lipca złożono kwiaty przed Tablicą Pamięci Kresowian w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej. Uczestnicy uroczystości rocznicowych przeszli też w wieczornym Marszu Milczenia pod pomnik Niepodległości, gdzie złożyli kwiaty.
Z kolei w Cieszanowie 7 lipca w dawnej synagodze (obecnie Dom Nestora) 7 lipca odbyła się konferencja naukowa poświęcona 80. rocznicy zbrodni wołyńskiej, zakończona panelem „Jak rozmawiać o Wołyniu w 2023 roku”. Wydarzenie zorganizowali samorząd miasta i gminy Cieszanów oraz rzeszowski oddział IPN.