Szczepmy się, bo nas zamkną! Podkarpacie w ogonie szczepień

Jak pokazują dane udostępniane na bieżąco przez Ministerstwo Zdrowia, południowo-wschodnia Polska jest raczej w ogonie szczepień. W pełni zaszczepionych jest ponad 63 proc. warszawiaków, ponad 62 proc. poznaniaków czy ponad 60 proc. wrocławian. To duże ośrodki miejskie w Polsce. Jak wypadamy na tym tle? Na Podkarpaciu żaden z samorządów, nawet stolica województwa, nie przekroczył nawet progu 50 proc. szczepień.

Jeśli chodzi o województwo podkarpackie najwyżej w rankingu poziomu zaszczepienia mieszkańców poszczególnych gmin plasuje się Cisna, gdzie procent w pełni zaszczepionych (pierwszą i drugą dawką) jest blisko progu 50 proc. i wynosi dokładnie 47,7 proc. (dane z 5 sierpnia).

Drugą lokatę zajmuje Tarnobrzeg (45,9 proc.), a trzecią Łańcut (44,8 proc.). Stolica województwa – Rzeszów – plasuje się w zestawieniu dopiero na 4. miejscu. Tu pierwszą i drugą dawkę szczepionki przyjęło w sumie 44,5 proc. mieszkańców.

Jak na tym tle wypada nasz region – a więc byłe województwo przemyskie? Jeśli chodzi miasta powiatowe, liderem szczepień jest Lubaczów. Obie dawki szczepionki przyjęło tu 43,9 proc. osób.

Przemyśl osiągnął próg 42,6 proc. w pełni zaszczepionych. Jarosław z wynikiem 40,6 proc. plasuje się na 3. miejscu, a 4. pozycję zajmuje Przeworsk – tu zaszczepiło się 40,4 proc. mieszkańców.

Jak sytuacja wygląda w gminach 4 powiatów?

Dane dostępne na rządowej stronie odzwierciedlają wyszczepienie mieszkańców poszczególnych gmin, a nie liczbę wykonanych w gminach szczepień, co oznacza to, że nie pokazują zniekształceń mogących wynikać choćby z tego, że w jednej gminie masowo szczepiono mieszkańców innych gmin.

Jeśli chodzi o powiat przemyski palma pierwszeństwa należy się gminie[paywall] Żurawica – tu zaszczepiło się 33,7 proc. mieszkańców – ale przyznać trzeba, że na tle kraju wynik ten nie jest imponujący.

Najsłabiej wyszczepioną gminą w powiecie jest natomiast Stubno – tu tylko 27 proc. osób przyjęło obie dawki szczepionki. W zestawieniu gmin powiatu jarosławskiego pierwszą lokatę zajmuje gmina miejska Jarosław z podanym już wyżej wynikiem 40,6 proc.

Tuż za nią jest gmina miejska Radymno, gdzie na pełne szczepienie zdecydowało się jak na razie 35,1 proc. Natomiast ostatnia w zestawieniu gmin powiatu jarosławskiego jest gmina wiejska Radymno – wynik to 26 proc. zaszczepionych. Tylko nieco lepszy wynik mają gminy: Roźwienica (26,6 proc.) i Rokietnica (26,7 proc.).

W powiecie przeworskim zestawienie gmin otwiera gmina miejska Przeworsk – z ujętym już wyżej wynikiem 40,4 proc., a zamyka gmina Tryńcza – gdzie zaszczepiło się zaledwie 24,2 proc. To najsłabszy wynik w całym były województwie przemyskim. Natomiast najsłabszy wynik na Podkarpaciu zanotowała gmina Bojanów w powiecie stalowowolskim (niespełna 19 proc.).

Drugą lokatę, a więc tuż za Przeworskiem, w powiecie przeworskim zajmuje Jawornik Polski (39,5 proc.), a trzecią gmina miejsko-wiejska Kańczuga (33,5 proc.) Listę gmin powiatu lubaczowskiego otwiera wspomniana już gmina miejska Lubaczów (43,9 proc.), a zamyka gmina Wielkie Oczy – z wynikiem 26,9 proc.

Jak by nie patrzeć na te wyniki, trudno oprzeć się wrażeniu, że jesteśmy raczej w ogonie szczepień – razem z województwami lubelskim i podlaskim, w których również żadna z gmin nie przekroczyła progu 50 proc. szczepień.

Jak zachęcić sceptyków?

Ze szczepieniami mamy kłopot. W ostatnim czasie wyraźnie spadło tempo zapisów i wykonywanych iniekcji. W związku ze spadkiem zainteresowania zamknięto też część punktów szczepień powszechnych, również w naszym regionie, np. w Kańczudze, gdzie od kilku tygodni liczba chętnych do zaszczepienia wynosiła zaledwie kilka osób, w związku z czym nie było jak zapewnić racjonalnego zużycia szczepionek.

Rząd nie planuje na razie wprowadzenia obowiązku przyjęcia zastrzyku na COVID-19, a już same głośne rozważania na ten temat przyczyniły się prawdopodobnie do zwiększenia aktywności ruchów antyszczepionkowych, z przejawami agresji włącznie. Czy jest zatem jeszcze jakiś sposób, by przekonać nieprzekonanych?

Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Przeworsku Grzegorz Jedynak – zapytany o tę kwestię – nie ma wątpliwości, że jedynym kluczem do sukcesu jest edukacja społeczeństwa.

– My, Polacy, nie lubimy przymusu. I w przypadku szczepień wszelkie jego formy czy przejawy mogą się spotkać z niechęcią i protestami, co zresztą już obserwujemy. Wydaje się jednak, że jest wciąż jeszcze rozsądna grupa społeczeństwa, która prawdopodobnie się waha i dotarcie do niej merytorycznymi argumentami wydaje się możliwe. Chodzi o to, by pokazać korzyści szczepień, udostępniać wyniki najnowszych badań dotyczące skuteczności szczepień w innych krajach, przedstawiając dane dotyczące liczby nowych zakażeń w zestawieniu z liczbą przypadków śmiertelnych, która jest nieporównywalnie mniejsza od tej, jaką obserwowaliśmy, zanim ruszyły masowe szczepienia. Przykładem jest choćby Izrael, gdzie liczba zakażeń wariantem Delta rośnie, tymczasem wskaźnik śmiertelności praktycznie nie drgnął. Chodzi o szeroko rozumianą edukację, ale przekaz musi być dostosowany do odbiorcy. Rozwiązania w postaci ograniczeń w dostępie do różnego typu usług dla niezaszczepionych to chyba nie najlepsza droga, bo swego rodzaju przymus czy formy nacisku – na zasadzie przekory – może zrodzić reakcję w postaci powiększenia grupy antyszczepionkowców – mówi.

Zdaniem G. Jedynaka jest w społeczeństwie jeszcze sporo osób, które nie idą na szczepienie, kierując się lękiem, będącym często wynikiem niedostatecznej wiedzy i bazowania na mało wiarygodnych, internetowych źródłach. I do tych osób trzeba dotrzeć.