Tej zbrodni zapomnieć nie wolno

Wizyta na cmentarzu żydowskim na Kurhelu Pełkińkim, nabożeństwo w opactwie oraz wykład w siedzibie Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia – tak w Jarosławiu włączono się w XI Obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci Ofiar Holokaustu na Podkarpaciu.

W Jarosławiu odchody będące hołdem złożonym ofiarom Holocaustu zorganizowano po raz ósmy. Pierwszy ich akt rozegrał się na cmentarzu żydowskim (Kruhel Pełkiński) założonym w XVII wieku. Na terenie tej nekropolii znajduje się kilkadziesiąt nieoznaczonych pochówków Żydów rozstrzelanych przez hitlerowców, a pomiędzy nimi także mogiła zbiorowa 36 osób narodowości żydowskiej, zamordowanych 1 sierpnia 1943 r. w Wólce Pełkińskiej. Tu uczestnicy obchodów przeżyli pierwszą chwilę refleksji i modlitwy[paywall] .

Pod murem opactwa

Druga część obchodów odbyła się w jarosławskim opactwie w kościele pw. św. Mikołaja i Stanisława bpa. Tu odprawione zostało nabożeństwo z udziałem bpa Stanisława Jamrozka w intencji pomordowanych na trenie Podkarpacia Żydów oraz Polaków zamordowanych za pomoc niesioną Żydom w tych trudnych czasach. Szczególnie przejmującym punktem nabożeństwa było odczytanie ich nazwisk przez gości z Izraela, zastępcę burmistrza Dariusza Tracza, wicestarostę jarosławskiego Mariusza Trojaka oraz prof. Wacława Wierzbieńca z Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dopełnieniem mszy był montaż artystyczny przygotowany przez uczniów jarosławskich szkół: Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Stefana Banacha oraz Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych. Zwieńczeniem zaś modlitwa i zapalenie zniczy przy murach opactwa, w miejscu szczególnym, gdzie hitlerowcy wykonywali egzekucje przetrzymywanych w klasztornych lochach Żydów. Jarosławskie wspomnienie Holocaustu zakończył natomiast wykład dra hab. Leszka Hańdo, wygłoszony w siedzibie Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia. Jego tematem były działania Instytutu für Deutsche Ostarbeit w Jarosławiu (IDO) w okresie okupacji niemieckiej.

70 miejscowości pamiętało

Pomysłodawcą i organizatorem Obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu na Podkarpaciu jest prof. Wacław Wierzbieniec z Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego, którego od 2012 wspiera w tych działaniach rzeszowski oddział IPN. Obchody zorganizowane zostały już po raz jedenasty i wzięło w nich udział 70 miejscowości z całego województwa. Oprócz Jarosławia pamięć Żydów zamordowanych w czasie II wojny światowej czczono m.in. w: Birczy, Dubiecku, Horyńcu, Kaczudze, Lubaczowie, Przemyślu, Przeworsku i Radymnie. W każdym z tych miejsc formuła obchodów była nieco inna, wszędzie jednak mieszkańcy i władze lokalne podeszli do nich z powagą i zaangażowaniem. Tegoroczna edycja obchodów rozpisana była na kilka dni. Pierwsze wydarzenia pod hasłem uczczenia ofiar Holocaustu odbyły się 23 stycznia, ostatnie miały miejsce 2 lutego, a największa intensywność imprez przypadła na okres pomiędzy 29 stycznia a 1 lutego.
pac