Tornister od Caritas daje dzieciom pewność siebie i nadzieję

Materiał przygotowany dla prasy.

Sierpień w Polsce to czas, gdy na wsi zbiera się plony, rolnicy świętują dożynki a w miastach sklepy wypełniają się kolorowymi zeszytami i plecakami. Dla dzieci oznacza to zbliżający się pierwszy dzwonek – dla jednych radosny i ekscytujący dla innych pełen obaw. Nowy rok szkolny to jednak nie tylko emocje związane z powrotem do nauki, obowiązków i zmagań, ale też poważne wyzwanie finansowe dla wielu rodzin. Kompletny zestaw szkolnych przyborów może kosztować nawet ponad tysiąc złotych.Dla części dzieci, brak właściwego wyposażenia oznacza poczucie gorszej pozycji już w pierwszych dniach szkoły. Psychologowie od dawna podkreślają, że właśnie te pierwsze doświadczenia szkolne mają ogromny wpływ na poczucie własnej wartości. Niewielki z pozoru detal – brak kredek, zeszytu w ulubionym kolorze czy porządnego plecaka – może sprawić, że uczeń poczuje się „inny” i mniej pewny siebie.

Tornistry w Jaworniku Polskim rozdawał, m.in. bp Krzysztof Chudzio.

Pomoc, która daje coś więcej niż plecak

Od 2009 roku, Caritas pod koniec wakacji prowadzi akcję „Tornister Pełen Uśmiechów”, której celem jest wsparcie dzieci i rodzin stojących przed tym wyzwaniem. Do tej pory rozdano ponad 220 tysięcy wyprawek – nie tylko w Polsce, ale też wśród polskich rodzin mieszkających na Wschodzie, a w ostatnich latach również wśród dzieci z Syrii, Libanu czy Ukrainy.Program nie ogranicza się do materialnej pomocy. To także interwencja psychologiczna i społeczna: dziecko, które otrzymuje tornister wypełniony przyborami, doświadcza, że ktoś o nim pamięta, że nie jest pozostawione samo sobie. Jak pokazują badania nad tzw. odpornością psychiczną, poczucie zauważenia i wsparcia ze strony wspólnoty zwiększa odporność na stres, poprawia relacje z rówieśnikami i ułatwia naukę.

Choć akcja ma wymiar ogólnopolski, jej prawdziwa siła i znaczenie tkwi w działaniu diecezjalnych Caritas, współpracowników i wolontariuszy. To oni najlepiej znają realne potrzeby rodzin i potrafią dotrzeć do tych, którzy najbardziej potrzebują pomocy. Często w pakowanie plecaków angażuje się młodzież – dzięki temu program staje się lekcją solidarności, w której młodzi pomagają swoim rówieśnikom.Z perspektywy socjologii edukacji takie inicjatywy pełnią rolę narzędzia wyrównywania szans. Badania jednoznacznie wskazują, że dzieci z rodzin o niższym statusie ekonomicznym częściej napotykają bariery edukacyjne już na starcie, co rzutuje na ich dalsze wyniki, prowadząc wielokrotnie do wykluczenia społecznego.  W tym sensie plecak z zeszytami i kredkami nie jest drobiazgiem – to inwestycja w kapitał społeczny i kulturowy dziecka.

Tornister od przemyskiej Caritas

W tym roku Caritas Archidiecezji Przemyskiej spakowała i rozdała wyprawki szkolne dla dzieci, które od września rozpoczną edukację w szkołach podstawowych na terenie gmin: Jawornik Polski, Sanok (wiejska) oraz Roźwienica. W dniach 16, 17 i 24 sierpnia br., przemyska Caritas rozdała najmłodszym uczniom ponad 560 plecaków wypełnionych szkolnymi przyborami. Ponad sześćdziesiąt wyprawek trafiło do dzieci z Ukrainy. Tak jak w ubiegłych latach, tegoroczne tornistry zawierały niezbędne przybory: kredki, flamastry, pędzle, nożyczki, bloki rysunkowe, gumki do mazania i zeszyty – starannie dobrane i spakowane, by odpowiadać na potrzeby najmłodszych.Z jednej strony to bardzo praktyczna pomoc, z drugiej – sygnał dla dziecka: „jesteś ważny, zasługujesz na wsparcie”. Nazwa akcji – „Tornister Pełen Uśmiechów” – nie jest przypadkowa. Uśmiech, który pojawia się na twarzy dziecka obdarowanego plecakiem, to nie tylko chwilowa radość. To sygnał, że poczuło się zauważone i docenione. W psychologii rozwojowej takie doświadczenia budują pewność siebie, a ta przekłada się na lepsze wyniki w nauce i większą gotowość do podejmowania wyzwań.

Edukacja zaczyna się od gestu

Można powiedzieć, że plecak staje się symbolem czegoś większego niż tylko szkolna wyprawka. To narzędzie kompensacji edukacyjnej – wyrównywania różnic wynikających z sytuacji materialnej rodzin. A jednocześnie to inwestycja w przyszłość całego społeczeństwa. Każdy uśmiechnięty uczeń, który z odwagą wchodzi do klasy, to potencjalnie ktoś, kto w przyszłości będzie miał większą szansę na sukces zawodowy i osobisty.Dlatego warto pamiętać: edukacja nie zaczyna się wraz z pierwszym szkolnym dzwonkiem. Zaczyna się od gestu solidarności, od podarowanego zeszytu, od uśmiechu przy wręczaniu plecaka. To mały krok, który może mieć wielkie konsekwencje – dla dziecka, dla rodziny, dla całej ojczyzny.

Ks. dr Paweł Konieczny – Zastępca Dyrektora Caritas Archidiecezji Przemyskiej