„Trzej Królowie wichry ciszą i krzyżyki na drzwiach piszą”. O co chodzi w święcie Objawienia Pańskiego?

Mędrcy świata monarchowie gdzie spiesznie dążycie? Powiedzcież nam Trzej Królowie: Chcecie widzieć Dziecię?

Święto Objawienia Pańskiego, znane również jako święto Trzech Króli, obchodzone jest na pamiątkę przybycia do betlejemskiej stajenki Mędrców ze Wschodu, którzy oddali pokłon nowo narodzonemu Jezusowi. Uroczystość ta nieodłącznie kojarzy się z barwnymi orszakami, wspólnym kolędowaniem i radosnym świętowaniem, a jednocześnie stanowi ważny element tradycji religijnej oraz bogatego dziedzictwa ludowego.

Dawniej w kościołach święcono nie tylko kredę i kadzidło, lecz także monety oraz cenną biżuterię – na pamiątkę daru złota. Poświęcano również żywicę, symbolizującą kadzidło, a także jałowiec lub lekarstwa, nawiązujące do daru mirry. Poświęconym kadzidłem okadzano nie tylko domy, lecz również obejścia i zwierzęta gospodarskie, wierząc, że zapewni to ochronę i pomyślność. Pozostałości wonności zawijano w płótno i przechowywano przez cały rok, wykorzystując je m.in. podczas chorób. Z kolei kosztowności, zgodnie z dawnym zwyczajem, wkładano do pierwszej kąpieli noworodków, aby w przyszłości nie zaznały niedostatku.

Święto Trzech Króli było również czasem hojności i otwartości na drugiego człowieka. Tego dnia nie odmawiano nikomu jedzenia ani jałmużny, a domy otwierały się dla kolędników. Wędrowali oni od zagrody do zagrody, niosąc kolędę i barwne przedstawienia – z turoniem lub kobyłką, przebrani za anioły, diabły, śmierć, królów czy Heroda, wprowadzając do domostw radosny, a niekiedy refleksyjny nastrój.

Przysłowia i powiedzenia związane ze świętem Trzech Króli

Gdy w Trzech Króli mrozem trzyma, będzie jeszcze długa zima.

Gdy Trzej Królowie szarugą częstują, w Zielone Świątki słotę przewidują.

Gdy Trzy Króle pogodą obdarzą, nie zasypiaj ranków, gospodarzu.

Królowie pod szopą – dnia na kurzą stopę.

Na Trzech Króli każdy się do pieca tuli.

Na Trzech Króli słońce świeci, wiosna do nas pędem leci.