W Urzejowicach pamiętają o krajanach bohaterach [ZDJĘCIA]

W ramach obchodów 106. rocznicy odzyskania niepodległości 10 listopada br. przy pomniku Żołnierza Polski Niepodległej – Hallerczyka w Urzejowicach – na dobudowanej w br. ścianie pamięci zostały odsłonięte dwie tablice upamiętniające żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

W centrum Urzejowic stoi pomnik Żołnierza Polski Niepodległej w mundurze „Hallerczyka”, na którym widnieje tablica z 40 nazwiskami osób – żołnierzy walczących w I wojnie światowej. To tutejsi mieszkańcy, którzy swoje życie oddali za Wolną Odrodzoną Polskę. Nowo odsłonięte tablice upamiętniają natomiast kaprala Stanisława Bożka oraz żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, uczestników walk we Włoszech w latach 1944 – 1945 pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Zostały sfinansowane przez rzeszowski oddział Instytut Pamięci Narodowej, którego szef – dr hab. Dariusz Iwaneczko wziął udział w ceremonii[paywall].

Odsłonięcie tablic było głównym, ale nie jedynym punktem uroczystości. Te rozłożone zostały na dwa dni. Areną pierwszego dnia, 10 listopada br., był kościół pw. Świętego. Mikołaja Biskupa w Urzejowicach. Tam zgromadzeni mogli wysłuchać patriotycznego montażu słowno-muzycznego w wykonaniu uczniów ze Szkoły Podstawowej w Urzejowicach czy uczestniczyć we mszy św. w intencji ojczyzny z udziałem Orkiestry Dętej Gminy Przeworsk. A po odsłonięciu tablic obejrzeć wystawę fotograficzną „Ku Niepodległej – mieszkańcy Urzejowic w perspektywie historycznej odradzającej się Ojczyzny”, przygotowaną przez Stowarzyszenie „Urzejowice” (można ją oglądać do 24 listopada br.) w Domu Ludowym w Urzejowicach. 11 listopada br. uroczystości przeniosły się do Nowosielec. W kościele pw. Świętej Marii Magdaleny odbyła się msza św. w intencji ojczyzny z udziałem Chóru „Veritas”, zgromadzeni złożyli kwiaty przy Dębie Pamięci mjr. Karola Opitza, a także wzięli udział w IX Przeglądzie Pieśni Patriotycznych.

Kim byli bohaterowie z tablic?

Stanisław Bożek urodził się 8 stycznia 1916 r. w Urzejowicach. Służbę wojskową rozpoczął 4 listopada 1937 r. w 10. Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie. 31 stycznia 1938 r. w stopniu szeregowego został skierowany do szkoły podoficerskiej przy dywizjonie przeciwpancernym do Rzeszowa ze szwadronu c.k.m. Potem służył we Francji, w 1. Pułku Kawalerii Motorowej, tam awansował na stopień kaprala. W 1941 r. został wcielony do 10. Pułku Strzelców Konnych w Wielkiej Brytanii. Wielokrotnie ranny, następnie odbywał służbę wojskową we: Francji, Belgii, Holandii i Niemczech, w składzie 1. Dywizji Pancernej 10. Pułku Strzelców Konnych. Jest wiele przykładów jego męstwa na polu walki. Jak choćby ten z 30 września 1944 r. W rejonie Opstal czołg został trafiony pociskiem pancernym, zabijając kierowcę Augustyna Chodzidło i zmuszając pozostałą załogę do jego opuszczenia. Kpr. S. Bożek jako strzelec przedni (drugi kierowca) dociera do niego, wyjmuje zabitego kierowcę, powraca do czołgu i wyprowadza go w bezpieczne miejsce. S. Bożek zmarł 15 marca 1962 r. Został pochowany razem z żoną Karoliną na cmentarzu Sandgate.

Był wielokrotnie odznaczany. Jako żołnierz 1. Dywizji Pancernej odznaczony za kampanię we: Francji, Belgii, Holandii i Niemczech 1944 – 1945 – Krzyżem Walecznych. Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 17 grudnia 1946 r. odznaczony za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą oraz za gorliwą pracę i sumienne wypełnianie obowiązków służbowych – Brązowym Krzyżem Zasługi, 14 maja 1946 r. – odznaczony Medalem Obrony (ang. Defence Medal), 27 lutego 1946 r. odznaczony Medalem Wojska po raz pierwszy, 10 kwietnia 1946 r. odznaczony Medalem Wojska po raz drugi, 3 stycznia 1949 r. – Medal Wojenny 1939 – 1945.

Na tablicach widnieją napisy:

„W hołdzie kpr. STANISŁAWOWI BOŻKOWI
ur. 11 stycznia 1916 r. w Urzejowicach, zmarłemu 15 marca 1962 r. w Australii.
Żołnierzowi 10. Pułku Strzelców Konnych, obrońcy Ojczyzny z 1939 r., uczestnikowi walk we Francji, Belgii, Holandii i Niemczech w latach 1944 – 1945 w szeregach 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, dwukrotnie rannemu na polu bitwy, odznaczonemu Krzyżem Walecznych i medalami Brytyjskimi.

Mieszkańcy Urzejowic, Samorząd Gminy Przeworsk i Instytut Pamięci Narodowej Oddział
w Rzeszowie”

***

„W hołdzie Rodakom z Urzejowic, żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, uczestników walk we Włoszech w latach 1944-1945 pod dowództwem gen. Władysława Andersa

SIERŻ. MATEUSZ DZIEDZIC UR. 23.08.1900 R.

ANDRZEJ KISZKA UR. 26.11.1905 R.

PLUT. JAN KISZKA UR. 1.05.1912 R.

SIERŻ. STANISŁAW MIKUŁA UR. 17.08.1910 R.

SIERŻ. ANTONI NOSEK UR. 5.06.1904 R.

SIERŻ. STANISŁAW RYMARZ UR. 31.10.1907 R.

PLUT. JÓZEF SZCZEPAŃSKI UR. 6.02.1900 R.

Mieszkańcy Urzejowic, Samorząd Gminy Przeworsk i Instytut Pamięci Narodowej Oddział
w Rzeszowie”