Wyjątkowy koncert muzyki sakralnej

Trwa druga edycja Festiwalu Kultury Rzeczpospolitej. Honorowy patronat nad wydarzeniem objął Prezydent RP Andrzej Duda. Na cykl imprez, w tym spektakle, wystawy, konferencje zapraszają Centrum Kulturalne, Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Miejska Biblioteka Publiczna. Część projektu już za nami.

W sobotnie popołudnie chętni wysłuchali Litanii ostrobramskich Stanisława Moniuszki w wykonaniu artystów ze Lwowa. Cztery litanie odśpiewał chór oraz soliści Państwowej Kapeli Chóralnej „Trembita”, dyrygował Mikoła Kułyk. Goście ze Lwowa od wielu lat mają w swoim repertuarze ów utwór, często do niego wracają[paywall].

Utwór wyjątkowy

Począwszy od XVII w., a skończywszy na XX w. kompozytorzy niechętnie sięgali po litanie. Litanie ostrobramskie są utworem ze wszech miar wyjątkowym. Zajmują miejsce szczególne również w dorobku artystycznym Moniuszki, a jest to ogromna spuścizna – blisko 270 pieśni, operetek, oper, baletów. – Z muzyką sakralną Moniuszko, człowiek głęboko wierzący, obcował jako słuchacz, wierny, pośrednio jako muzyk. Po powrocie ze studiów w Berlinie objął stanowisko organisty w kościele św. Jana w Wilnie – przypomniał zgromadzonym w archikatedrze Zbigniew Chrzanowski, dyrektor Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie.

Kult MB Ostrobramskiej

– Inwokacja Mickiewicza „Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy/I w Ostrej świecisz Bramie!” z pewnością zainspirowały człowieka religijnego i uczuciowego, jakim był Moniuszko – akcentował Chrzanowski. Zapewne i historia wypadku, któremu uległ wieszcz. Niania, trzymająca chłopca na ręku, upuściła go. Upadł z dużej wysokości i stracił przytomność. Lekarze byli bezradni. Wówczas zrozpaczona matka ofiarowała życie syna Najświętszej Maryi Pannie. Wydarzył się cud, dziecko odzyskało świadomość oraz zdrowie. „Gdy od płaczącej matki pod Twoją opiekę/Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę/Zaraz mogłem pieszo do Twych świątyń progu/Iść za wrócone życie podziękować Bogu” – czytamy w Panu Tadeuszu.

Kult obrazu NMP, Matki Miłosierdzia, Królowej Korony Polskiej nabrał szczególnego znaczenia od momentu zawieszenia go na obronnej bramie miasta Wilna w XVII w. Pierwsza drewniana kaplica, w której obraz umieszczono, wybudowana została w 1671 roku. Gdy spłonęła, na jej miejsce postawiono murowaną.

Litanie powstały między powstaniami

Litanie na głosy solowe, chór mieszany, orkiestrę lub fortepian powstały w latach 1843 – 1855, zatem między powstaniami: listopadowym i styczniowym.