12 września w Arboretum królem był dereń

Kto nie odwiedził w piękne, niedzielne popołudnie 12 września Jubileuszowego X Międzynarodowego Festiwalu Derenia, niech żałuje. W wyjątkowych okolicznościach przyrody bolestraszyckiego arboretum działo się naprawdę sporo.

Pierwsze kolekcje derenia jadalnego (Cornus mas) w kraju, zawierające najcenniejsze formy zebrane w południowo-wschodniej Polsce, założył słynny prof. Jerzy Piórecki na przełomie lat 70. i 80. XX w.

Spośród tych roślin jego następca – dr hab. Narcyz Piórecki – wyselekcjonował do tej pory piętnaście odmian derenia, z których pięć zarejestrowano w 2008 i 2010 r., wspólnie z Arboretum Leśnym w Sycowie.

Trzy z czterech kolejnych, zgłoszonych do rejestracji w 2008 r., zarejestrowano na początku roku 2013. Potem były kolejne…[paywall]

Dżemy, konfitury, soki, syropy, nalewki, czekolady, ocet winny, kawa, napój z wodą brzozową do picia, likiery czy przekąski w zalewie niczym oliwki – te wszystkie przysmaki, niezwykle zdrowe, bo naturalne, bez żadnych ulepszaczy, można było podziwiać, ale i kupić podczas bolestraszyckiej imprezy.

Mnogość straganów, na których tematem przewodnim był dereń jadalny, którego kilka odmian wyhodowano tylko i wyłącznie w arboretum, mogła przyprawić o zawrót głowy.

Atrakcji w bród

W ten szczególny dzień w arboretum można było kupić sadzonki derenia, ale i choćby jabłoni, lilie wodne i inne przepiękne rośliny, wziąć udział w konferencji naukowej, w której z prelekcjami wystąpili m.in. prof. dr hab. Swietłana Kłymienko z Ogrodu Botanicznego w Kijowie, Jovanka Sabljić z Ministerstwa Gospodarki Bośni i Hercegowiny, założycielka „Budi Zdrav Ko Dren” czy dr hab. N. Piórecki.

Chętni mogli zwiedzić kolekcje pomologiczne, wziąć czynny udział w warsztatach kulinarnych pod wspólnym hasłem „Dereniowe inspiracje” czy odpoczywać przy jazzowych dźwiękach podczas plenerowego koncertu w wykonaniu Slavia Dixieland Band.

Mogli także skosztować i nabyć inne tradycyjne produkty z Podkarpacia: miody, produkty z róży, swojski chleb, sery czy nalewki. Była możliwość obejrzenia wystawy rzeźby Zbigniewa Juszczaka czy jesiennej prezentacji ozdobnych owoców i nasion.

Co ten dereń w sobie ma?

– Dereń jadalny ma tyle właściwości, że nie sposób wszystkich wymienić. Na pewno bogaty jest w antyocyjany. Im ciemniejsze owoce, tym jest ich więcej. Antyocyjany to związki, które działają antyrakowo. Ma w sobie także irydoidy. To substancje, które występują tylko w dereniu jadalnym i jagodzie leśnej, czyli popularnej borówce. Od zawsze stosuje się je na zatrucia pokarmowe, na wzrok, na różne zapalenia czy na potencję. Te owoce pasjami jedzą na przykład piloci samolotów. Dereń jest także bardzo bogaty w witaminę C. To skarbnica zdrowia. Na Ukrainie jest takie powiedzenie, że gdzie rośnie dereń, tam lekarz nie jeździ. Coś w tym jest – powiedział Mariusz Zasępa, właściciel szkółki „Cornus” z Łosiej Wólki.

– Sprzedajemy sadzonki. Mamy aż sto odmian. Dereń nie ma wielkich wymagań. Utarło się, że urośnie wszędzie. Ale pod warunkiem: jak się dba, tak się ma. Musi mieć dobre stanowisko, musi być podlewany i musi mieć choć trochę dobrej ziemi. Wówczas się odwdzięcza – dodał.

Finałem tego przebojowego dnia było „Ogrodowe spotkanie. Susitikimas sode” – to znakomita wystawa zbiorowa prac pedagogów z Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie (Litwa).

Dereń jadalny