Chcą uratować most kolejowy

Przemyska Kongregacja Kupiecka i Stowarzyszenie „Kaponiera” rozpoczęły akcję społeczną pod hasłem „Uratujmy zabytkowy most w Przemyślu”.

Obie organizacje określają to, co dzieje się z przemyskim mostem mianem małego skandalu. Obiekt, który mógłby być jednym z reprezentacyjnych elementów miasta, z każdym rokiem popada w ruinę. Dla władz każdego szczebla jest wstydliwym wrzodem, problemem, o którym lepiej nie myśleć. – Nakładem 25 milionów[paywall] złotych kilka lat temu wyremontowano piękny dworzec kolejowy w Przemyślu. Niestety, zamiast tętnić życiem, świeci pustkami. Do Przemyśla nie dojeżdżają szybkie pociągi, nie przywożą turystów, chcących odwiedzić miasto, Lwów czy Bieszczady. Jedną z przyczyn jest stan mostu kolejowego, po którym nie mogą jeździć szybkie składy. Mimo tego, że linia kolejowa Rzeszów – Przemyśl jest wpisana w plany remontowe PKP, sam most nie jest. Znaczy to ni mniej, ni więcej, że Przemyśl jeszcze przez długie lata będzie izolowany komunikacyjnie od reszty Polski, tracąc szansę na wyjście z gospodarczej zapaści – uważa Maciej Dębicki z PKK. – Uważamy, że miasto nie zasługuje na taką marginalizację i domagamy się przebudowy mostu. Domagamy się przedłużenia kursu pociągu pendolino do Przemyśla. Nie godzimy się na podział Polski na bogatą i biedną. Biedną Polskę wschodnią, która nie dostaje szansy na rozwój – dodał.

– Jako organizacja walcząca o zachowanie materialnych świadectw historii Przemyśla, zwłaszcza z okresu ck, nie godzimy się ani na panującą bezczynność, ani na plany wyburzenia go i zastąpienia nową, zdehumanizowaną konstrukcją. Przypomnę, że ten most na Sanie był obiektem walk podczas I wojny światowej, wojny polsko-ukraińskiej, wojny radziecko-niemieckiej. Przetrwał. Okazuje się, że może nie przetrwać w naszych czasach. W normalnych warunkach ten most byłby sporą atrakcją turystyczną. Domagamy się wybudowania nowoczesnej repliki starego mostu i wykorzystania elementów historycznego w innym miejscu na Sanie – stwierdził Krystian Rachwał ze Stowarzyszenia „Kaponiera” Obszar Warowny.
Warto dodać, że w akcję zaangażowało się już ponad tysiąc osób!

fot.Mariusz Godos
Most kolejowy na Sanie był obiektem walk podczas I wojny światowej, wojny polsko-ukraińskiej, wojny radziecko-niemieckiej. Przetrwał. Okazuje się, że może nie przetrwać w naszych czasach. W normalnych warunkach byłby sporą atrakcją turystyczną.

Koszt: 40 mln zł

Obie organizacje skierowały oficjalne pismo w tej sprawie do dyrektora Zakładu Linii Kolejowych w Rzeszowie PKP SA Mieczysława Borowca, prosząc w nim o przedstawienie aktualnego stanu prac i planów związanych z tym obiektem.

Dyrektor M. Borowiec szybko ustosunkował się do owego dokumentu, tłumacząc, że w pierwotnych założeniach most kolejowy był ujęty do remontu bieżącego w ramach trwającej rewitalizacji linii kolejowej nr 91 na odcinku Rzeszów – granica państwa. Jednak po zasięgnięciu opinii firmy projektowej okazało się, że obiekt musi zostać przebudowany zarówno z uwagi na zły stan techniczny, jak i brak wymaganych parametrów, służących właściwej eksploatacji. Szacowany koszt przebudowy to ok. 40 mln zł. – Dla określenia aktualnego stanu technicznego konstrukcji stalowych i podpór zleciliśmy wykonanie specjalnego przeglądu wraz z przedstawieniem koncepcji przebudowy mostu z możliwością pozostawienia w całości lub w części istniejącego obiektu – wyjaśnił M. Borowiec.– To pismo to początek. Niedługo rozpoczniemy akcję informacyjną na znacznie większą skalę, chcąc zainteresować tym problemem środowiska opiniotwórcze i wpływowe w Polsce i Europie – zapewnił M. Dębicki.

Krótka historia mostu

Most o konstrukcji kratownicowej powstał w 1860 r. w związku z budową linii kolejowej łączącej Wiedeń ze Lwowem. W obecnej postaci istnieje od 1891 r. W marcu 1915 r. został wysadzony przez Austriaków, a następnie odbudowany w 1916 r. W listopadzie 1918 r. był obiektem walk polsko-ukraińskich. 29 września 1939 r., podczas ataku ZSRR na Polskę, wizytował go Nikita Chruszczow – wówczas członek Rady Wojennej Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego. Po podziale Polski w wyniku Paktu Ribbentrop- Mołotow, od 1939 do 1941 stanowił przejście graniczne między strefą okupacyjną niemiecką i radziecką. Od 22 do 27 czerwca 1941 r., z uwagi na swoje strategiczne znaczenie, był obiektem zaciętych walk niemiecko-radzieckich. W 1944 r. był przygotowany do zniszczenia, ale został uratowany dzięki żołnierzom Armii Krajowej, którzy unieszkodliwili większość podłożonych przez Niemców ładunków wybuchowych. Uszkodzony, został naprawiony po II wojnie światowej.