Ciekawe odkrycie na budynku POSiR [ZDJĘCIA]

Od kilku tygodni trwa remont budynku Przemyskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji przy ul. Mickiewicza 30. Kilka dni temu ekipy remontowe dokonały ciekawego odkrycia na elewacji. Starannie wyrzeźbionego napisu: „Dom Żołnierza imienia Marszałka J. Piłsudskiego”.

Budynek przy ul. Mickiewicza, dawny Dom Żołnierza, wpisany indywidualnie do rejestru zabytków został jeszcze 7 maja 1984 r. Obiekt ma bardzo ciekawą historię. W swoim obecnym kształcie jest „wynikiem” przebudowy i rozbudowy kilku budynków pochodzących z 1891 r. Obiekty te stanowiły elementy dawnych koszar austriackich. Ich rozbudowa i przebudowa odbyły się według projektu inżyniera Stanisława Polaka z Przemyśla. Przebudową objęto część zespołu koszarowego im. księcia Franza Ulricha Kinskiego, gdzie stacjonował III Pułk Artylerii Fortecznej, utworzony 1 stycznia 1891 roku. Był to rozległy zespół, zajmujący teren objęty ulicami: Mickiewicza, Siemiradzkiego, Dworskiego.

W okresie międzywojennym użytkowany był przez Korpus Przemyski. Z okazji 10. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości– w 1928 r. zawiązał się Komitet Budowy Domu Żołnierza Polskiego. Na ten cel Ministerstwo Spraw Wojskowych przekazało komitetowi część terenu koszar z zabudową. Prace były finansowane częściowo ze środków społecznych. Połączono wówczas dawną krytą ujeżdżalnię koni z 1904 r., budynek po szkole dla dzieci niemieckich (strona zachodnia) i jeden budynek koszarowy (strona wschodnia)[paywall]. 

Ujeżdżalnia została zaadaptowana na halę sportową, która posiadała m.in.: bieżnie, skocznie, plansze gimnastyczne oraz boiska do siatkówki i koszykówki. Ponadto w budynku była sala teatralna, sala na odczyty, zebrania towarzyskie i zabawy, a także biblioteka z czytelnią, sala bilardowa oraz poradnia lekarsko-sportowa. Prace wykonywane były w trzech etapach. W listopadzie 1928 r. były już wykonane sala gimnastyczna, teatralna, biblioteka, czytelnia, budynek frontowy z kolumnadą. 3 listopada 1928 r. budynkowi nadano nazwę Domu Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, a 11 listopada tegoż roku uroczyście go poświęcono. Na szczycie elewacji wykonano napis o treści: Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Do 1939 r. mieścił się tutaj X Okręgowy Urząd Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego. Po II wojnie światowej obiekt funkcjonował jako Wojewódzki Ośrodek Sportu Turystyki Wypoczynku i Rekreacji. Skrzydło wschodnie – budynek pokoszarowy – zostało zaadaptowane wówczas na hotel. W tym czasie miał miejsce kolejny remont budynku w zakresie m.in. elewacji, dachu, stropów, podłóg i stolarki drzwiowej i okiennej. W 2010 r. dobudowano nową część tylną.

Budynek dawnego Domu Żołnierza zachowany obecnie jest elementem wieloczłonowym, który łączy w sobie kilka okresów i obiektów. Jednak to przebudowa w latach 1928 – 1929 nadała temu kompleksowi ostateczny charakter poprzez połączenie trzech starszych budynków w jedną całość – funkcjonalną i architektoniczną. Budynek frontowy (łącznik) to architektura nawiązująca do monumentalnych form antycznych – chętnie wykorzystywanych w architekturze wojskowej – zastosowano tu kolumny i pilastry w tzw. wielkim porządku. To z tego okresu zachowała się bryła i najbardziej istotny element, czyli elewacja frontowa.

Obecny właściciel obiektu, czyli miasto, przystąpił do realizacji prac polegających na „przebudowie, rozbudowie, nadbudowie oraz termomodernizacji zespołu budynków Przemyskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji (POSiR) w Przemyślu zlokalizowanych przy ul. Mickiewicza 30”. Zgodnie z uzgodnionym projektem architektoniczno-budowlanym rozpoczęły się prace przy elewacji frontowej obiektu.

– wyliczyła Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu Beata Kot.

Podczas ostatniej komisji konserwatorskiej, 1 października br., wykonawca prac poinformował o odsłonięciu całego napisu na attyce obiektu. Napis, który był częściowo otynkowany i przesłonięty powojennym tynkiem typu terrabona, w całości brzmi: „Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego”.

– podsumowała B. Kot.