Dewastacja pomników – prowokacje inspirowane przez prorosyjskich separatystów?

12 czerwca do Komendy Powiatowej Policji w Lubaczowie dotarła informacja o tym, że nieznani sprawcy zdewastowali ukraińskie upamiętnienie (pomnik) na cmentarzu obok cerkwi w Radrużu. 23 czerwca napłynęła kolejna – o zniszczeniu pomnika na cmentarzu w Monasterzu koło Werchraty.

Cztery dni później prorosyjski portal Noworossia Today, który jest oficjalnym medium separatystów z Donieckiej Republiki Ludowej, poinformował o obu tych wydarzeniach, a wcześniejsze zniszczenie pomnika w Hruszowicach skomentował osobiście samozwańczy mer Doniecka, Gubariew. Gdzie Rzym, gdzie Krym? Czemu w ogarniętym wojną Doniecku dziennikarze i władze tak bardzo interesują się kamiennym krzyżem z niewielkiego przysiółka Monasterz, gdzieś na Podkarpaciu?[paywall]

Noworossia o Podkarpaciu

27 czerwca w polskojęzycznym serwisie portalu Noworossia Today ukazał się materiał zatytułowany Hruszowice to dopiero początek. Z informacji tam zamieszczonych dowiedzieć się można, że „we wsi Radruż znajdował się pomnik poświęcony pamięci zbrodniarzy z Ukraińskiej Powstańczej Armii, która jest dzisiaj głównym elementem polityczno-historycznej świadomości Ukraińców. Wobec pobłażliwej, a często wręcz uniżonej polityki władz w Warszawie grupa polskich patriotów, nazywająca siebie „Cichociemnymi”, postanowiła na własną rękę rozpocząć likwidację symboli wychwalających wspomnianą zbrodniczą organizację, mającą na rękach krew 150 – 200 tysięcy Polaków – kobiet, dzieci, wszystkich bez wyjątku. Likwidacji uległy już pomniki w Hruszczowicach, Radrużu oraz na Wzgórzu Monasterz. 

Zdewastowany pomnik w Monasterzu.

2 minuty propagandy

Informacja Noworossii Today poparta była ponad dwuminutowym materiałem filmowym, w którym drastyczne fotografie pomordowanych na Wołyniu przeplatane są współczesnymi obrazami. Na jednym jakaś kobieta rozpacza nad trumną dziecka i mówi, że Ukraińcy zabijają dzieci. Na innym dwaj młodzi mężczyźni, których twarzy nie widzimy, za pomocą elekronarzędzi i łomu usuwają tablice z ukraińskiego upamiętnienia na cmentarzu w Monasterzu. Na kolejnym ujęciu z Radruża mężczyzna w kominiarce rozbija młotem umieszczoną na krzyżu tablicę z nazwiskami pochowanych w zbiorowym grobie koło cerkwi. Żeby wiadomo było, czyje to dzieło, na ekranie, na tle akcji pojawia się napis „Cichociemni – nie spoczniemy, dopóki nie usuniemy z polskiej ziemi symboli zbrodniarzy”. W Radrużu „cichociemni” rozbitą tablicę zastąpili nową, z czarnego marmuru, z bardziej „słusznym” napisem – „Pamięci bestialsko pomordowanym Polakom przez banderowskie skur.....skie pomioty. Pamiętamy” i znakiem Polski Walczącej.  

To klasyczna prowokacja

– To nie jest przypadek, że filmik z rozwalania pomnika w Monasterzu prawie natychmiast ukazuje się na portalu Noworossia Today. To ewidentna prowokacja – mówi Piotr Tyma, prezes Związku Ukraińców w Polsce. – Już wcześniej, w jednym z wywiadów na tym portalu przedstawiciel Obozu Wielkiej Polski zapowiedział, że będą kolejno rozwalali pomniki. W kwietniu w interecie pojawiła się lista, na której wymieniono sześć miejsc: Hruszowice, Monasterz, Białystok w powiecie Hrubieszowskim, Wierzbica w gminie Lubycza Królewska. Radruż i Wola Zaleska koło Radymna. Z tych miejsc nietknięta została jeszcze tylko Wola Zaleska. Inne już zdewastowano. Niszczenie pomników to jedno, a malowanie na biało-czerwono i umieszczanie na nich znaku Polski Walczącej to działanie obliczone na wywołanie odzewu po stronie ukraińskiej i skłócenie obu narodów. To wręcz podręcznikowy przykład dobrze zaplanowanej prowokacji. To nie jakaś jednostkowa sprawa. Kolejno następujące po sobie przypadki dewastacji pomników i błyskawiczne nagłaśnianie tego. Ci, co to robią, wcale tego nie ukrywają. Wszystko dzieje się w biały dzień i wszystko jest filmowane, a filmiki natychmiast wrzucane do internetu. Uważam, że cel jest jeden: wywołanie polsko-ukraińskiej wojny pomnikowej.

Co na to służby?

W piśmie z 26 czerwca do minister spraw wewnętrznych Teresy Piotrowskiej Tyma pisze: „Zarówno charakter dokonywanych zniszczeń, jak i podobieństwo do wcześniejszych zniszczeń upamiętnień we wsi Mołodycz koło Radawy, we wsi Białystok oraz w Hruszowicach pozwalają nam wyciągnąć wniosek, że profanacje są wynikiem zaplanowanej akcji. Jej celem jest sprowokowanie napięcia w relacjach polsko-ukraińskich i wywołanie konfliktu w przededniu rocznicy Tragedii Wołyńskiej”. W dalszej części Tyma zaznacza, że rosyjscy propagandyści wykorzystują akcję niszczenia ukraińskich upamiętnień w Polsce jako ilustrację tezy o wojnie z faszyzmem, którą Rosja ma prowadzić na Ukrainie. Dlatego też – wobec powagi sytuacji – zwracamy się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i podległych resortowi służb o wykrycie sprawców i powstrzymanie niczym nie skrywanych prób wywołania konfliktu na pograniczu polsko-ukraińskim – kończy Tyma. 

Nowa tablica, którą „cichociemni” umieścili na krzyżu w Radrużu.