Jawornik Polski liderem inwestycji w regionie

Jawornik Polski to jednostka samorządu terytorialnego, która według rankingu czasopisma Wspólnota zainwestowała na obszarze dawnego województwa przemyskiego w ciągu ostatnich trzech lat najwięcej w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Nieznacznie w tym względzie Jawornikowi ustępują gminy Adamówka oraz Lubaczów. Na przeciwległym krańcu listy znalazły się Roźwienica, Chłopice i Pawłosiów.

Ranking czasopisma Wspólnota opiera się na danych pozyskanych z urzędów jednostek samorządów terytorialnych. Od kilku lat przygotowany jest według niemal tej samej metodologii. Autorzy zestawienia dążą do maksymalnej obiektywności, stąd też w rankingu nie porównuje się wydanych sum, a wartość inwestycji w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Pozwala to dość sprawiedliwie porównywać np. małe miasta (z mniejszymi budżetami, ale i innym potrzebami) do tych większych[paywall].

Co więcej ranking uwzględnia trzyletni okres inwestycyjny. Przede wszystkim dlatego, by lepiej odwzorować aktywność danej jednostki samorządowej, wiadomo bowiem, że ta bywa cykliczna i po okresie dużej intensywności (kończenie dużych inwestycji) przychodzą też okresy stagnacji. Dane ujęte w tegorocznym rankingu są więc średnią za lata 2017-2019. Trzeba jednak podkreślić, że zestawienie ma także swoje słabe strony, przede wszystkim nie zawsze uwzględnia wartość wydatków spółek komunalnych, a to sprawia, że wyniki większych miast mogą być niekiedy przekłamane. Ponadto rozliczanie poszczególnych inwestycji to proces żmudny, skomplikowany i czasochłonny, stąd istnieje ryzyko, że nie wszystkie inwestycje w poszczególnych samorządach zostały w zestawieniu ujęte.

Odstaje tylko powiat przeworski

W zestawieniu powiatów najokazalej wypadły inwestycje powiatu przemyskiego (58. miejsce w kraju), choć powiaty jarosławski (69. miejsce) i lubaczowski (83. miejsce) pozostały tylko nieznacznie za nim. Prawdziwa przepaść od wspomnianej trójki dzieli natomiast powiat przeworski. Tu w przeliczeniu na jednego mieszkańca na inwestycje przeznaczono ponad 2 razy mniej niż w pozostałych jednostkach samorządu terytorialnego tego szczebla w naszym regionie, a powiat przeworski zajął miejsce 279. na 314 sklasyfikowanych.

Sieniawa znów mocna, wielcy mają problemy

Analiza wyników miast musi być opatrzona pewnym komentarzem. Miasta naszego regionu mają bardzo zróżnicowany charakter, mamy miasto na prawach powiatu, miasta powiatowe, małe miasteczka, ale także ośrodki łączące funkcje miasta i gminy wiejskiej. W związku z tym, by uniknąć sztucznych podziałów, poniżej zestawiamy wyniki tych jednostek samorządowych, które posiadają prawa miejskie. Mają one różne funkcje, ale porównanie jest możliwe dzięki przeliczeniu wydatków na jednego mieszkańca. W zestawieniu miast zdecydowanym liderem jest Sieniawa, która wydała na inwestycje 1651,41 zł per capita, a kolejne w tym zestawieniu były Pruchnik (1355,57 zł) i Radymno (1270,00 zł).

Co ciekawe bardzo dobrze w tym rankingu wypadają miasta powiatu lubaczowskiego. Ich wyniki nie są rekordowe, ale zwraca uwagę fakt, że wszystkie one (z miastem powiatowym na czele) inwestują na podobnym, dość wysokim jak na nasz region poziomie. Na przeciwległym biegunie znajdują się miasta z każdej kategorii – w dole listy znajdują się miasto na prawach powiatu, stolica powiatu oraz ośrodek miejsko-wiejski. Najmniej inwestuje się w Kańczudze (448,30 zł per capita), Przeworsku (514,95 zł) i Przemyślu (565,0 zł)

Jawronik „odpalił”

Porównanie wyników poszczególnych gmin przynosi kilka ciekawych obserwacji. Przede wszystkim tegorocznym liderem inwestycji w regionie została gmina Jawornik Polski, która w przeliczeniu na jednego mieszkańca zainwestowała 1870,01 zł. To świetny wynik dający gminie 50. miejsce (na 1537) w Polsce. Do wyniku tego mogą nawiązać jeszcze dwie gminy: Adamówka oraz wiejska Lubaczów, które zajęły odpowiednio 69. i 73. miejsce. Liderami pozostałych dwóch powiatów są Radymno (pow. jarosławski) oraz Medyka (pow. przemyski), choć trzeba zastrzec, że ich wyniki są dwukrotnie gorsze od tych osiąganych przez najlepszych i uprzywilejowane pozycje zawdzięczają głównie słabości konkurencji.

Warto też znów odnotować równomierny rozkład inwestycji w powiecie lubaczowskim. Podobnie jak ośrodki miejskie, gminy wiejskie powiatu lubaczowskiego także okazały się bardzo aktywne i podobnie jak miasta w przeliczeniu na mieszkańca wydawały co najmniej 1000 zł. To doskonały wynik. W powiecie jarosławskim i przemyskim do podobnego pułapu nie doskoczyła żadna gmina wiejska, a w powiecie przeworskim tylko 3. Co więcej w każdym z pozostałych powiatów bardzo wyraźne były różnice w wydatkach poszczególnych samorządów – a wydatki stanowiły prawdziwą sinusoidę, która wykazywała, że najsłabsi wydawali niekiedy nawet 10-krotnie mniej niż najsilniejsi.

I jeśli już o najsłabszych chodzi, to trzeba wymienić trzy gminy, wszystkie z powiatu jarosławskiego, które w rankingu wypadły najgorzej. Są to: Roźwienica, Chłopice, Pawłosiów. Ta pierwsza wydała na inwestycje zaledwie 154,57 zł w przeliczeniu na mieszkańca, a wyniki pozostałych dwóch też nie zachwycają, gminy te wydały odpowiednio 326,53 i 353,87 zł per capita.