„Dom dla wszystkich” – pod takim hasłem społeczność ukraińska świętowała 120. rocznicę powstania Domu Ukraińskiego w Przemyślu. Zaplanowane na dni 27 do 29 września 2024 br. wydarzenia jubileuszowe miały podniosły charakter, ale były też okazją do spotkania i artystycznych przeżyć.
Uroczystości poprzedziło nabożeństwo żałobne przy grobie rodzinnym Kormoszów na Cmentarzu Głównym w Przemyślu, w którym jest pochowany założyciel Domu Ukraińskiego Teofil Kormosz. Wieczorem na koncert grupy GG Hulajhoirod z Kijowa. do sali widowiskowej Domu Ukraińskiego przyszły całe rodziny: dzieci, ich rodzice i dziadkowie. Artyści połączyli dźwięki oryginalnych instrumentów ludowych z nowoczesną, energetyczną aranżacją i wokalem dwóch solistek. Dwugodzinny koncert został przyjęty entuzjastycznie.
W drugim dniu, 28. września, organizatorzy nie zwalniali tempa. Od rana wszyscy chętni mogli z przewodnikami zwiedzać nowo wyremontowany budynek Domu Ukraińskiego. Wnętrza imponują konserwatorskim i architektonicznym pietyzmem. Rozmach idzie w parze z dbałością o szczegóły. W opinii nie tylko mieszkańców, biorących udział w zwiedzaniu, ale także przygodnych turystów Przemyśl wzbogacił się o kolejny zabytkowy, godny zwiedzania obiekt. Na liście uczestników wpisali się goście m.in. z: Gdańska, Warszawy, Koszalina, Trzebiatowa, Krakowa, Lublina, Krynicy, Sanoka, Rzeszowa, Lwowa, Kijowa, Olsztyna, Bytowa, Gorlic, Elbląga, Szczecinka, Legnicy, Wrocławia, Szczecina, Toronto, Lęborka, Gdyni. I oczywiście z Przemyśla.
Tego samego dnia, o godzinie 15, rozpoczęły się główne uroczystości. Poprowadzili je: Igor Horków – przewodniczący Związku Ukraińców w Polsce Oddział w Przemyślu, Katarzyna Komar–Macyńska – członkini zarządu, Seweryn Danylejko – członek zespołu Domu Ukraińskiego, Maria Tucka – była przewodnicząca Związku Ukraińców w Polsce Oddziału w Przemyślu, Andrzej Komar – prezes Fundacji Dom Ukraiński w Przemyślu, Anna Husejka–Stabiszewska – wiceprzewodnicząca przemyskiego Związku Ukraińców.
Anna Husejka – Stabiszewska przybliżyła historię powstania w 1904 r. Domu Ukraińskiego w Przemyślu, osobę jego pomysłodawcy doktora Teofila Kormosza – adwokata, działacza społecznego, posła do Sejmu Krajowego Galicji. Skrótowo opisała bardzo bogatą kulturotwórczą działalność domu w okresie międzywojennym, skomunalizowanie go przez władze komunistyczne po wojnie do czasów współczesnych.
– Nowy rozdział w historii Domu Ukraińskiego rozpoczął się 21 marca 2011 r., gdy po długich staraniach udało się odkupić budynek za 1 procent wartości. (…) Dziś, w końcu, po 13 latach od początku prac remontowych, możemy obserwować ich zdumiewające efekty
– poinformowali organizatorzy spotkania. W momencie wykupu budynek wymagał kapitalnego remontu.
Po części oficjalnej na scenie wystąpiła śpiewaczka operowa Justyna Bluj ze swoją akompaniatorką Dominiką Peszko. Justyna Bluj jest absolwentką Międzynarodowego Studia Operowego w Zurychu oraz Akademii Operowej Teatru Wielkiego Opery Narodowej w Warszawie. Ukończyła także studia wokalne na Akademii Muzycznej w Krakowie w klasie prof. Olgi Popowicz. Jest przemyślanką, absolwentką Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Markiana Szaszkewicza w Przemyślu.
Na scenie zaprezentowali się także młodzi artyści z zespołu Krajka.
„Krajka jest obecnie muzycznym głosem Domu Ukraińskiego, z czego jesteśmy szczególnie dumni, patrząc na jej dokonania w środowisku polskich i ukraińskich folklorystów, znawców tradycyjnej muzyki. Ponadto, gdyby nie Krajka, nie wiedzielibyśmy dziś, jak brzmiały 100 lat temu pograniczne podprzemyskie, podjarosławskie, podlubaczowskie wsie. Praca, którą wykonuje Krajka, to odtwarzanie pieśni nie tylko z przepastnych archiwów np. Oskara Koldberga, ale przede wszystkim – spotkania ze starszymi osobami, które dawne pieśni pamiętają i mogą zaśpiewać. Czasem ich głos i śpiew udaje się uwiecznić w ostatnim momencie”Reklama
– anonsowali organizatorzy przed występem. Drugi dzień zakończyła aukcja na rzecz dalszego remontu Domu Ukraińskiego.
Mocnym akordem wieńczącym 120. rocznicę Domu Ukraińskiego w Przemyślu był występ Chóru Męskiego Żurawli. Żurawli to chór mniejszości ukraińskiej w Polsce, założony w 1972 r. Wśród chórzystów jest kilku z Przemyśla, a jeden z nich – Paweł Lubowycz – śpiewa w tym chórze od pierwszej próby w 1972 r. Zespół występuje przede wszystkim w Polsce, ale koncertował także w Kanadzie czy Ukrainie. Wydał 6 płyt CD, 4 kasety i 4 płyty winylowe.
Podczas tego koncertu, ale też wcześniejszych wystąpień, były odniesienia do wojny w Ukrainie, dramatu uchodźczego, śmierci walczących żołnierzy i cywilów. Jedną z pieśni chórzyści Żurawli zadedykowali wszystkim swoim rodakom doświadczonym tragedią wojny. Sala wysłuchała jej na stojąco.
„Chcemy być miejscem dla wymiany doświadczeń dla Ukraińców i Polaków, Polek i Ukrainek oraz do wspólnej nauki głębokiego porozumienia, dialogu, dbania i rozwijania demokracji. Chcemy wspierać Ukrainę w jej walce oraz w jej drodze do pełnego członkostwa w Unii Europejskiej. Jesteśmy pewni, że niewielkie, lecz ważne miasto Przemyśl na granicy Polski i Ukrainy, świadome swojej wagi i tożsamości, jest najlepszym miejscem dla tego typu działań”Reklama
– podsumowali organizatorzy 120. rocznicy powstania Domu Ukraińskiego w Przemyślu.
Artur Wilgucki
– Jubileusz 120-lecia Domu Ukraińskiego udało się zrealizować dzięki dużemu zaangażowaniu naszego zespołu. W ciągu 3 miesięcy 40 osób pracowało nad przygotowaniem wydarzenia. To była bardzo udana praca zespołowa i w bardzo dobrej atmosferze. Każdy zaangażował się w 100 procentach. Goście wydarzenia podkreślali bardzo dobrą, przyjazną atmosferę i duch zespołu.
– powiedział Igor Horków, przewodniczący Związku Ukraińców w Polsce Oddział w Przemyślu
W uroczystości uczestniczyli:
Konsul Ukrainy w Lublinie Wasyl Jordan, Konsul Honorowy Ukrainy w Przemyślu Aleksander Baczyk, przedstawicielka wojewody podkarpackiego Sabina Motowidło- Maziarz, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Przemyślu Robert Bal, radne Rady Miejskiej w Przemyślu Liliana Kalinowska, Anna Grad- Mizgała, (w zwiedzaniu obiektu wziął udział radny Janusz Zapotocki), delegacja Lwowskiej Rady Obwodowej, prezes i byli prezesi Związku Ukraińców w Polsce – Mirosław Skórka, Piotr Tyma i Jerzy Rejt, prezes Zjednoczenia Łemków Grzegorz Trochanowski, prezes Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego prof. Stanisław Stępień, dyrektor programu „United with Ukraine” Andrew Potichnyy, kierownik działu stypendialnego Narodowego Centrum Kultury Bogumiła Berdyczowska, prezeska stowarzyszenia Homo Faber Anna Dąbrowska, prezeska Fundacji Edukacja dla Demokracji Martyna Bogaczyk.
SPECJALNE WYRÓŻNIENIA OD ZWIĄZKU UKRAIŃCÓW W POLSCE ODDZIAŁ W PRZEMYŚLU,
ZA WSPARCIE DOMU UKRAIŃSKIEGO OTRZYMALI:
Konsul Honorowy Ukrainy w Przemyślu Aleksander Baczyk, Julian Bak, Jan Bartmiński, Stefan Bodnar, Martyna Bogaczyk, Andrzej Czarny, Anna Dąbrowska, Zbigniew Inglot, Andrzej Komar, Mirosław Kupicz, Paweł Lubowycz, abp Jan Martyniak, Tatiana Nakonieczna, prof. Olga Popowicz, Maria Tucka, Piotr Tyma, Ukrainian World Foundation, Ukrainian World Congress, ZSO im. Markiana Szaszkewicza w Przemyślu, Tygodnik „Nasze Słowo”, Program „Telenowyny”.
Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.
Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.
Komentarze