Krzyże Wolności i Solidarności wręczone

W gmachu Filharmonii Rzeszowskiej prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Łukasz Kamiński wręczył Krzyże Wolności i Solidarności 38 działaczom opozycji antykomunistycznej w okresie PRL.

Wśród odznaczonych, prowadzących działalność niepodległościową przed 1980 r. i w latach 1982 – 1989, znalazły się osoby trzy osoby z naszego regionu. To Krzysztof Brożbar, Henryk Cząstka i Stanisław Żółkiewicz[paywall].

Krzysztof Brożbar przez wiele lat prowadził gospodarstwo rolne w Gaci (powiat przeworski). W 1980 r. został przewodniczącym Gminnego Komitetu Założycielskiego NSZZ RI „Solidarność” w Gaci. Uczestniczył w strajku okupacyjnym w budynku WRZZ w Rzeszowie zakończonym podpisaniem porozumień rzeszowsko-ustrzyckich. W 1983 r. zorganizował Duszpasterstwo Rolników Indywidualnych w tej miejscowości, na którego spotkania zapraszał działaczy „Solidarności”. W marcu 1988 r. uczestniczył w spotkaniu w kościele oo. Dominikanów w Jarosławiu, mającym na celu reaktywowanie działalności NSZZ RI „Solidarność”. W maju 1988 r. podpisał petycję do wojewody przemyskiego o wznowienie działalności NSZZ RI „Solidarność”.

Henryk Cząstka także prowadził własne gospodarstwo rolne w Kisielowie (powiat przeworski). Od 1978 r. współpracował z Komitetem Samoobrony Społecznej „KOR”. W 1981 r. był sygnatariuszem porozumień rzeszowskich z ramienia Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych. Potem został przewodniczącym GKZ NSZZ „Solidarność” RI w Zarzeczu, a następnie WKZ NSZZ „Solidarność” RI w Rzeszowie. Od 13 grudnia 1981 r. do 15 maja 1982 r. był internowany w ośrodkach odosobnienia w Łupkowie i Uhercach. Po zwolnieniu z internowania – w ramach działalności opozycyjnej – drukował i kolportował nielegalne wydawnictwa, podejmował częste kontakty z innymi działaczami związkowymi, tworząc struktury podziemne, organizował pomoc żywnościową dla robotników. Od 14 kwietnia do 1 lipca 1983 r. był tymczasowo aresztowany.

Stanisław Żółkiewicz od 1976 r. pracował w Miejskim Zarządzie Rewaloryzacji Zabytków w Przemyślu. Od września 1980 r. należał do NSZZ „Solidarność”, wchodząc w skład MKZ NSZZ „Solidarność” w Przemyślu. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuował działalność związkową jako współorganizator oraz nieformalny lider Tymczasowej Komisji Regionalnej, a następnie Regionalnej Komisji Wykonawczej w Przemyślu. W ramach podejmowanych działań m.in.: współorganizował Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Przemyślu, angażował się w działalność charytatywną, uczestniczył w uroczystościach patriotycznych, kolportował nielegalne wydawnictwa. Za wspomnianą działalność był wielokrotnie zatrzymywany na 48 godzin. W 1989 r. został przewodniczącym Komitetu Obywatelskiego w Przemyślu.

Warto dodać, że Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm RP 5 sierpnia 2010 r. Nadawany jest przez prezydenta RP na wniosek prezesa IPN działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL.