Ludzie szli i płakali... Rekonstrukcję wydarzeń sprzed 70 lat w Medyce [ZDJĘCIA]

– Ja jestem medycki i pamiętam, jak w czterdziestym piątym, kiedy Sowieci nas wypędzali, cała Medyka szła i płakała – opowiadał mieszkańcom Medyki, którzy przyszli obejrzeć rekonstrukcję wydarzeń sprzed ponad siedemdziesięciu lat, Jerzy Kościelny.

Trzeciego czerwca, przed piętnastą, na terenie dawnego PGR-u były już tłumy. Mieszkańcy Medyki i okolicznych wiosek czekali na zapowiedzianą rekonstrukcję. Trzeba przyznać, że opuszczone i zrujnowane budynki, ozdobione czerwonymi flagami i gwiazdami, stanowiły bardzo realistyczne tło wydarzeń, które rozegrały się tu ponad siedemdziesiąt lat temu. 

To tak wyglądało

Rekonstrukcja rozpoczęła się lekcją w radzieckiej szkole, z której uciekli uczniowie, nie chcąc się uczyć rosyjskiego. Potem w wiosce pojawili się enkawudziści i w brutalny sposób, wśród krzyków i płaczów[paywall], wypędzili polską ludność, pozostawiając tylko rodziny mieszane. Zaczęły się rządy Sowietów, które trwały do maja 1948 roku.

W kolejnej świetnie odegranej scenie przy stole spotkali się sowiecki komisarz w stopniu pułkownika i przedstawiciele polskich władz, którym komisarz przekazał zwrócone wioski. Na zakończenie urzędowych czynności na stole, jak to było wtedy w zwyczaju, pojawiła się butelka samogonu, a do wioski weszli polscy żołnierze, którzy bez pardonu wysiedlili Ukraińców za granicę. Wtedy od strony Hurka pojawili się powracający medyccy. Z tobołami, sprzętami, bydłem po trzech latach poniewierki wracali do swoich gospodarstw. Uściski, powitania, polskie flagi. Medyka znowu jest polska. 

Przecież to nasza historia

Historia

Przez trzy lata na mapie Polski nie było Medyki. W sierpniu 1945 roku, na podstawie umowy podpisanej 11 lutego 1945 roku przez „wielką trójkę” w Jałcie, Medyka znalazła się w granicach Związku Radzieckiego. Ludność polską wypędzono za granicę, która wtedy przebiegała w okolicach Hurka.

Dopiero trzy lata później na posiedzeniu Mieszanej Komisji Delimitacyjnej z 27 stycznia 1947 roku strona polska  przedstawiła do rozpatrzenia  propozycję w sprawie odchylenia (wyrównania) linii granicznej koło stacji Medyka. Co ciekawe uzasadniano to względami technicznymi.

W uzasadnieniu napisano: „Stacja Medyka była dotychczas głównym punktem przeładunkowym dla pociągów idących z ZSRR do Polski i na odwrót. W związku z tym, iż linia graniczna koło stacji Medyka przebiega po linii torów wejściowych, Polska nie może utrzymać stacji Medyka, jako punktu przeładunkowego, ponieważ semafor oraz tarcza ostrzegawcza znajduje się nie bliżej niż o 100 metrów od torów wjazdowych, zaś tarcza ostrzegawcza – o 700 metrów, co nie może być zachowane przy obecnym przebiegu linii granicznej”.

Sowieci uwzględnili ten argument i zdecydowali się zwrócić Polsce Medykę i sąsiednie wioski. Przekazywanie przez sowietów terytorium wraz z nową linią graniczną oraz mieniem trwało ponad rok – do maja 1948 r. Ukraińcy zostali repatriowani do USRR, a we wsi pozostały rodziny mieszane.

Medyccy mogli wreszcie wrócić do opuszczonych przed trzema laty domostw. Wtedy też wrócili wysiedleni mieszkańcy Siedlisk i Jaksmanic.

fot.Jacek Szwic
Polscy żołnierze wysiedlają Ukraińców.