„Motherland”

W Galerii Sztuki Współczesnej czynna jest wystawa prezentująca aktualne tendencje i kierunki we współczesnej sztuce słowackiej, a także różne techniki, w jakich tworzą słowaccy artyści: malarstwo, rysunek, grafika, fotografia, instalacje przestrzenne i wideo.

Wystawa zatytułowana jest „Motherland”. „To słowo wyraża ojczyznę, ziemię przodków” –  wyjaśnia we wstępie do katalogu kuratorka Katarína Balúnová. „Etymologiczne znaczenie tego słowa wiąże się z kobiecą energią regenerującą i tworzącą, z ideą Ziemi, jako Matki. Kraj uosabiany w postaci kobiety – matki jest reprezentowany w kilku starożytnych religiach i kultach.

Matka Ziemia jest tą, która nas zrodziła i która nas karmi. Dziś idea Matki Ziemi powraca[paywall] w filozofii ekologicznej i ekofeministycznej. Vandana Shiva twierdzi, że koncepcja ojczyzny ma swoje korzenie w glebie jako obraz świętego życia i stworzenia. Ten kobiecy wizerunek był tradycyjną metaforą, zastąpioną później w wielu społeczeństwach patriarchalnym symbolem państwa.

W dzisiejszych czasach ojczyzna jest tematem kontrowersyjnym ze względu na rosnące nastroje nacjonalistyczne. Zastrzeżona część ziemi staje się źródłem dumy, więzi emocjonalnych, ale także narzędziem populistycznych polityków. To ziemia naszych przodków, ziemia przesiąknięta krwią i potem.

Ale jak bardzo możemy uzurpować sobie własność ziemi? Dlaczego musimy definiować ziemię pod względem własności i narodowości, aby chronić ją przed przybyszami? Jak definiujemy „my” i „inni”? I wreszcie: jak na nowo zdefiniować nasz stosunek do kraju, w którym żyjemy? Jak kochać ojczyznę bez nienawiści do innych?” – czytamy dalej.

Takie pytania kuratorka postawiła artystom, który zaprosiła do udziału w wystawie. Odpowiedzi na nie w swoich dziełach udzielili: Štefan Balázs, Jana Farmanová, Milan Hnat, Richard Kitta, Martin Kudla, Matúš Maťátko, Eva Moflárová, Natália Okolicsányiová, Ivana Sláviková, Michaela Šuranská, Peter Valiska-Timečko oraz Ján Triaška.