Na rynku pracy niewesoło. Prawdziwe tąpnięcie w Jarosławiu

Od wiosny we wszystkich powiatach naszej części Podkarpacia poziom bezrobocia utrzymuje się na stałym poziomie. To wbrew pozorom nie jest najlepsza informacja, bo wiosna i lato to czas, w którym zwykle liczba bezrobotnych spada. Wszystkich nas czeka trudna jesień i zima. Choćby dlatego, że wygasa ochrona tarczy antykryzysowej. Już teraz wiadomo, że poważny kryzys przeżyje powiat jarosławski, gdzie pojawiła się zapowiedź zwolnienia 460 osób z zakładów Lear.

W szóstym miesiącu pandemii sytuacja lokalnej gospodarki jest skomplikowana. Statystyki dotyczące zatrudnienia, przynajmniej na razie, nie są alarmujące, choć kolorowo też nie jest. W powiecie przemyskim od początku roku liczba osób pozostających bez pracy oscyluje na poziomie 6600 – 6800. W Przeworsku liczba ta waha się pomiędzy 3900 a 4100, w Lubaczowie tamtejszy PUP rejestrował od 1959 do 2115 osób bez pracy. Na tym tle źle wygląda powiat jarosławski. Tu na początku roku było 5500 bezrobotnych, a ich liczba systematycznie rosła, by w lipcu osiągnąć pułap 6000 – a już dziś wiadomo, że na tym nie koniec. To dane, które mogą niepokoić, bo w lecie pracy sezonowej jest więcej i zwykle liczba bezrobotnych spada[paywall].

Czy jest powód do niepokoju? Dalszego rozwoju sytuacji na rynku pracy nie chce przewidzieć żaden z naszych rozmówców, nawet jeśli niektórzy z nich wskazują, że w statystykach pojawiają się także i pozytywne symptomy.

Miało być gorzej ale najgorsze jeszcze przed nami?

– Na początku pandemii zakładano, że nastąpi duży wzrost liczby rejestrujących się osób, co jednak nie nastąpiło – przekonuje Artur Kołodziej z PUP w Lubaczowie. – Dynamika zatrudnienia w okresie ostatnich 3 miesięcy ma tendencję wzrostową. Następuje sukcesywny wzrost podjęć pracy – dodaje. I rzeczywiście liczby są obiecujące. Dla przykładu w Przeworsku w maju straciły pracę 274 osoby, w czerwcu było ich 398, w lipcu 372, a w sierpniu 437(dane na 28 sierpnia). W analogicznym okresie roku 2019 było ich o 213 więcej i tylko w czerwcu ubiegłoroczne statystyki w tym względzie były lepsze niż tegoroczne. Specjaliści rynku pracy mówią zgodnie: to efekt tarczy antykryzysowej. Jej ochrona jednak się kończy i przełom września i października może przynieść zwolnienia.

Na razie obiecujący jest współczynnik dotyczący liczby ofert pracy spływających do PUP w poszczególnych powiatach. W zasadzie wszędzie odnotowano poprawę statystyk. Na przykład w jarosławskim PUP po tym jak w kwietniu liczba wolnych miejsc spadła do 33, w lipcu odbiła do liczby 317. To wciąż statystyki gorsze niż ubiegłoroczne, ale i tak pokazują, że niektóre firmy, mimo kryzysu, chcą zatrudniać. Przed huraoptymizmem przestrzega jednak Janusz Wygnaniec z jarosławskiego PUP. – Prawdziwy stan gotowości pracodawców do zatrudnienia będzie widoczny dopiero wtedy, gdy my skończymy robić oferty subsydiowane, czyli takie z naszą pomocą finansową – zauważa.

Walczą

Na razie PUP-y walczą, czym mogą. Wszędzie trwają prace związane z rozliczaniem wsparcia w ramach rządowej tarczy antykryzysowej, ale z ochrony przedsiębiorcy w kolejnych miesiącach korzystać już nie będą mogli. Urzędy uruchamiają wspomniane wyżej oferty subsydiowane.  – Przyjmujemy wnioski na prace interwencyjne i roboty publiczne. Mamy tez dużo środków na stworzenie nowych miejsc pracy oraz na rozpoczęcie działalności gospodarczej – mówi Iwona Kurcz-Krawiec, dyrektor PUP w Przemyślu, podkreślając, że zainteresowanie jest znaczne. – To dobry prognostyk – dodaje, wyjaśniając, że umowy na prace interwencyjne są tak skonstruowane, że wyłączają firmy w likwidacji i raczej odstraszają te w słabej kondycji. W przeworskim PUP przez ostatni miesiąc organizowano nabór wniosków o przyznanie wsparcia na rozpoczęcie działalności.

– W czasie trwania naboru wpłynęło 50 wniosków o przyznanie takich środków. Na podstawie liczby złożonych wniosków można stwierdzić, że nabór ten cieszył się dużym zainteresowaniem – podaje Bożena Zawada z przeworskiego PUP, akcentując przy tym, że bezrobotni mimo niepewnych czasów próbują zmienić swoją sytuację na rynku pracy. Czarne scenariusze póki co się nie sprawdziły, pracowników i pracodawców czeka jednak trudny okres.

– Mamy nadzieję, że przedsiębiorcy utrzymają miejsca pracy i uda nam się przeskoczyć zimę. Ale równie dobrze może być tak, że jeżeli nie będzie dochodów, po zakończeniu działań z tarczy firmy będą myśleć, jak oszczędzić i najczęściej oszczędza się na pracownikach – konkluduje niewesoło J. Wygnaniec.

460 osób straci pracę w Learze

Ostrożne wnioski dyrektora jarosławskiego PUP wynikają chyba z tego, że powiat najbardziej w naszym regionie odczuł skutki spowolnienia gospodarczego związanego z pandemią. – Szacowałem, że na koniec tego roku bezrobocie z 5500 osób na początku roku spadnie do 5100 – 5250 osób. Natomiast teraz szacuję, że bezrobocie będzie w granicach 6500 – mówi J. Wygnaniec, zastrzegając jednak, że jego przewidywania nie muszą się sprawdzić.

Niestety Jarosław padł ofiarą swojego, do niedawna, atutu, a więc obecności kilku dużych podmiotów gospodarczych. W drugiej połowie sierpnia gruchnęła wiadomość, że zwalniać będzie jeden z największych pracodawców regionu: zakład produkcji poszyć foteli samochodowych Lear. Pracę straci 460 osób. Dziś wiadomo, że firma nie zwolni wszystkich tych osób w tym samym czasie, przyrosty bezrobotnych będą jednak znaczące, a co gorsza dotyczyć będą kobiet, które na jarosławskim rynku pracy i tak nie mają łatwo. Wprawdzie w ramach zawartego z pracownikami porozumienia umowy będą rozwiązywane z miesięcznym wypowiedzeniem, a zwalniani będą otrzymać odprawy, a potem większość z nich także zasiłki, to jednak ich sytuacja będzie trudna.

– Moi pracownicy dzwonią po rodzimych przedsiębiorstwach tej branży, a jest ich trochę, z próbą pozyskania ofert pracy dla zwalnianych. Sondujemy też, czy te firmy byłyby zainteresowane naszym wsparciem w przyszłym roku, tak żeby w ramach nowego budżetu stworzyć konkretny program dedykowany tej branży – informuje J. Wygnaniec, deklarując przy tym, że zapewni kompleksowe wsparcie wszystkim firmom, które chciałyby w Jarosławiu inwestować. Przed jarosławskim PUP stoi jednak nie lada wyzwanie, bo znalezienie zatrudnienia tylko dla zwolnionych z Leara wydaje się zadaniem karkołomnym, a przecież to nie jedyna gałąź lokalnej gospodarki, która ucierpiała w pandemii.