O Karpatach i twardej polityce [ZDJĘCIA]

11 sierpnia 2024 r. w Arboretum Cisowa na Pogórzu Przemyskim Przemyskie Towarzystwo Kulturalne przygotowało kolejną konferencję pt. „Karpaty – góry, które łączą. Ludzie i przyroda. O współpracy makroregionu karpackiego i Podkarpacia”. Współgospodarzem konferencji był Zakład Fizjografii i Arboretum Bolestraszyce.

Zakład Fizjografii i Arboretum Bolestraszyce to żelazny punkt programu dla wszystkich odwiedzających Przemyśl, jego okolice, Bieszczady czy Podkarpacie, ale mało kto wie, że w Cisowej działa filia Arboretum. Jak napisali organizatorzy konferencji – to ostoja ciszy, piękna i spokoju. Na stornie internetowej Arboretum doczytujemy: „Arboretum w Cisowej jako polana śródleśna położone jest w centrum zalesionego Pogórza Przemyskiego o zróżnicowanej konfiguracji terenu (309 – -420 m n.p.m). Obejmuje obszar 283 ha, otoczony jest naturalną linią brzegową lasów bukowo-jodłowych. Posiada zróżnicowany układ hydrologiczny z licznymi potokami i progami skalnymi oraz wodospadami. Główna oś komunikacyjna sieci drogowej i osadniczej biegnie wzdłuż doliny potoku Cisowa. Do niej amfiteatralnie opadają łagodnymi tarasami i stokami, okoliczne wzgórza. W śródpolnych jarach i wąwozach zachowane są zbiorowiska roślinne z rzadkimi i zagrożonymi gatunkami flory polskiej. Rośnie tu ostrożeń siedmiogrodzki, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, pierwiosnek lekarski, w dolinach potoków żywokost sercowaty. Część Arboretum w Cisowej do 1946 r. położona była w obrębie nadleśnictwa Cisowa i należała do Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Została ona, w formie darowizny, przekazana w 1929 r. razem z ponad dwudziestoma innymi majątkami ziemskimi PAU przez Pawła Tyszkowskiego. Głównym celem Arboretum w Cisowej jest czynna ochrona flory krajowej oraz zabezpieczenie w warunkach naturalnych różnorodności biologicznej. (...)”.

W Cisowej działa filia  bolestraszyckiego arboretum. Jak napisali organizatorzy konferencji – to ostoja ciszy, piękna i spokoju.

– informuje dyrektor Zakładu i Fizjografii Arboretum w Bolestraszycach i Cisowej dr hab. Narcyz Piórecki. W tak malowniczych okolicznościach przyrody uczestnicy konferencji dyskutowali o Karpatach i Podkarpaciu[paywall]. 

Przyroda, kultura, ekonomia

Konferencję w Cisowej przygotował Marek Kuchciński, poseł RP, prezes Przemyskiego Towarzystwa Kulturalnego. On też wprowadził w tematykę spotkania. Marek Kuchciński przypomniał historię projektu Europa Karpat, jego główny cel, czyli wykorzystanie potencjału gospodarczego i kulturalnego Europy Środkowej, w szczególności potencjału państw położonych na linii Karpat. 

Karpaty to unikalny obszar bioróżnorodności. Mamy tego przykład chociażby tu: w Cisowej. Karpaty to także niezwykła, oryginalna kultura. Europa Środkowa może się poszczycić się osiemdziesięcioma noblistami z różnych dziedzin. Proponujemy, aby wzdłuż Via Carpatia równocześnie z powstającą infrastrukturą turystyczną powstała cyfrowa baza danych turystycznych, a także instytucje kultury promujące działalność kulturę i naukę osób działających na rzecz Karpat i Europy Środkowej. Wit Wojtowicz, były dyrektor Zamku w Łańcucie, zaproponował, aby nazwać ten projekt Via Culturalia. Równie cenną inicjatywą będzie przygotowanie Antologii literatury karpackiej, Wyboru pism najwybitniejszych twórców i naukowców tego regionu, Cyfrowego atlasu Europy Karpat czy Cyfrowego indeksu czasopism naukowych. Przyroda, kultura, ale rozmowy o Europie Karpat to też, a może przede wszystkim, ekonomia i twarda polityka. Sukces gospodarczy w Europie odniosły takie strategie, jak Strategia Skandynawska, Alpejska, Dunajska.

– pytał na koniec swojej prezentacji M. Kuchciński.

Swoje prezentacje przedstawili również: Piotr Pilch –, wicemarszałek województwa podkarpackiego, Bożena Ryczan – starosta przemyski, Krzysztof Dobrowolski –, wójt gminy Krasiczyna, Andrzej Klarkowski, – socjolog, Warszawa, Dawid Lasek, – prezes Stowarzyszeniae Euroregion Karpacki, dr hab. Narcyz Piórecki – dyrektor Zakładu Fizjografii i Arboretum w Bolestraszycach, Katarzyna Ryś i Dorota Ryś-Kulak reprezentujące Pracownię Rozmaitości – LAWENDA, Koło Gospodyń Wiejskich z Olszan, Krystyna Wróblewska –, kierownik projektu Uniwersytet Ludowy Europy Karpat. Wśród zaproszonych gości była między innymi burmistrz miasta i gminy Bircza Anna Szymaszek.

Na zakończenie o polityce, ekonomii, przyrodzie, kulturze i ścieraniu się różnych punktów widzenia na rolę Europy Środkowej dyskutowali: Robert Choma – były prezydent Przemyśla, Andrzej Cieszyński –, artysta malarz, dyrektor BWA w Przemyślu, Andrzej Mazur – ekolog, teolog, Jan Jarosz –, historyk, dyrektor Narodowego Muzeum Ziemi Przemyskiej, Krzysztof Kamiński –, dziennikarz, Waldemar Wiglusz –. prezes TPN.

Pyszny poczęstunek dla wszystkich uczestników przygotowało Koło Gospodyń Wiejskich z Olszan.

(aw)