Policjant Geisler zginął od strzału w potylicę

5 marca 1940 roku Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej ZSRR podjęło decyzję o likwidacji poprzez rozstrzelanie, co najmniej 21 tys. 768 obywateli Polski, głównie żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego, policjantów, funkcjonariuszy Korpusu Ochrony Pogranicza i innych funkcjonariuszy państwowych. Z opracowania historyka Leszka Włodka wynika, że wśród ofiar było 133 mieszkańców Przemyśla.

Ulica Grunwaldzka. Przodownik Geisler, obok żona Emila i znajoma.

Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej”, których mordowano strzałami z pistoletu w tył głowy, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. Trwały one od 3 kwietnia do 16 maja 1940 roku. Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa oraz Bykowni koło Kijowa.

Cisza o Katyniu

W lutym 1943 roku Rosjanie mieszkający w pobliżu Katynia wskazali władzom niemieckim dokładne miejsce, w których chowano zamordowanych Polaków i Niemcy rozpoczęli prace ekshumacyjne. 11 kwietnia Agencja Transocean nadała komunikat o odnalezieniu w Lesie Katyńskim zwłok 10 tys. polskich oficerów. Była to pierwsza publiczna informacja o tej zbrodni. 17 kwietnia napisał o tym Ilustrowany Kurier Polski (jeden z dzienników w okupowanej Polsce). Oczywiście Stalin zaprzeczał, twierdząc, że zbrodnie popełnili Niemcy. Do lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku temat zbrodni katyńskiej był zakazany w Polsce. Jeżeli rozmawiało się o tym, to tylko w domowym zaciszu. Dopiero po osiemdziesiątym roku pojawiły się w kraju pierwsze wydawnictwa, najpierw podziemne, a potem już oficjalne.

Symboliczny grób, fotografie i pamięć

Na Głównym Cmentarzu powyżej kaplicy jest symboliczny grób z tabliczką upamiętniającą przodownika Eugeniusza Geislera. Ciało spoczywa w zbiorowym grobie na cmentarzu w Bykowni. – Przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem na grobie była tylko lakoniczna tabliczka informująca, że wujek zmarł na Wschodzie – opowiada Krzysztof Drabik, kuzyn Eugeniusza Geislera, który pieczołowicie dba o rodzinną historię. Wśród wielu pamiątek po Geislerze jest też kilka fotografii. Na jednej, zrobionej przed wojną na ulicy Grunwaldzkiej, przodownik Geisler w galowym mundurze, z odznaczeniami idzie obok żony Emili i znajomej. Na innej, zrobionej w domu, Geisler (również w policyjnym mundurze) stoi w otoczeniu rodziny za stołem wigilijnym. – Przez tyle lat usiłowano usunąć z historii wszelkie ślady tej zbrodni, więc uważam, że pamięć o tych, którzy zginęli w Katyniu, Piatichatkach, Miednoje i Bykowni, jest obowiązkiem nas wszystkich – mówi Drabik.
JS