Pomyśl, zanim podpalisz! Strażacy są potrzebni w walce z epidemią

Od lat ekolodzy, naukowcy czy strażacy alarmują, że wypalanie traw szkodzi. Na osobach bez żadnej wyobraźni nie robi to jednak żadnego wrażenia. Tak wiosną, jak i jesienią każdego roku liczne pożary łąk, pastwisk, nieużytków i trzcinowisk, które zostały świadomie wywołane przez ludzi, to standard. Przez 40 dni marca i kwietnia br. przemyscy strażacy wyjeżdżali do tego typu zdarzeń aż 110 razy! To przerażające!

W ciągu ostatnich lat przypadki pożarów łąk, pastwisk, traw czy nieużytków, w 99 procentach liczone były w kilkadziesiąt tysięcy rocznie. Wiosenne wypalanie traw często związane jest z chęcią usunięcia niezebranego, ostatniego odrostu trawy[paywall]. – W ludzkiej świadomości zachował się mit, że wypalanie traw i pozostałości roślinnych poprawi żyzność gleby, zniszczy chwasty oraz zwiększy kolejny plon siana. Nic bardziej mylnego. Wypalenie wierzchniej, najżyźniejszej próchniczej warstwy gleby pociąga za sobą obniżenie jej wartości użytkowej nawet na kilka lat. Zahamowane zostają naturalne procesy rozkładu pozostałości roślinnych, dzięki którym tworzy się urodzajna warstwa gleby. Wysoka temperatura niszczy roślinność, powoduje degradację gleby i stanowi poważne zagrożenie dla zwierząt – usłyszeliśmy w biurze prasowym Generalnej Dyrekcja Ochrony Środowiska.

To wyrok śmierci dla rzeszy zwierząt

To ostatnie potwierdził lekarz weterynarii, szef Lecznicy dla Zwierząt „Ada” w Przemyślu, Radosław Fedaczyński. – Trafia do nas wiele małych zwierzęcych istnień, których rodzice zginęli podczas takich pożarów. Wypalanie łąk, traw, pastwisk powoduje śmierć organizmów, żyjących w wierzchnich warstwach gleby, o istnieniu których większość z nas nawet nie wie. Pożary traw oznaczają także śmierć wielu pożytecznych zwierząt kręgowych, takich jak płazy i gady oraz małych ssaków: krety, ryjówki, jeże, młode zające, nornice i inne drobne gryzonie. Zniszczeniu ulegają też miejsca lęgowe ptaków, a pożary stanowią szczególnie poważne zagrożenie dla przedstawicieli gatunków, gnieżdżących się na ziemi lub w zaroślach. Ofiarami stają się także większe zwierzęta leśne, takie jak sarny, jelenie czy dziki, a nawet zwierzęta domowe. Trzeba pamiętać, że po zimie trawy są wysuszone i palą się bardzo szybko – stwierdził.

Mogą zginąć (i giną) ludzie

Tyle, że to wszystko na osobach, nie mających za grosz wyobraźni i zdrowego rozsądku, nie robi żadnego wrażenia. Nie ma dla nich znaczenia, że w pobliżu są np. zabudowania. Nie ma znaczenia, że w rozprzestrzenianiu się ognia pomaga także wiatr.

– Osoby, które wbrew logice decydują się na wypalanie traw, przekonane są, że w pełni kontrolują sytuację i w razie potrzeby, w porę zareagują. Niestety mylą się i czasami kończy się to tragedią. W przypadku gwałtownej zmiany kierunku wiatru pożary bardzo często wymykają się spod kontroli i przenoszą na pobliskie lasy i zabudowania. Niejednokrotnie w takich pożarach ludzie tracą dobytek całego życia. Występuje również bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Co roku w pożarach wywołanych wypalaniem traw giną ludzie, w tym podpalacze, przypadkowe osoby oraz strażacy – wyliczył rzecznik prasowy Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie brygadier Marcin Betleja.

Włączcie myślenie!

Jak dowiedzieliśmy się od rzecznika prasowego Komendy Miejskiej PSP w Przemyślu, szefa Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej KM PSP w Przemyślu, młodszego brygadiera Grzegora Latuska proceder wypalania traw w Przemyślu i powiecie przemyskim rozpoczął się od początku marca br.

– Przez cały marzec i dziewięć dni kwietnia nasi strażacy do pożarów traw, nieużytków, poszycia leśnego czy młodników wyjeżdżali już aż 110 razy. W samym Przemyślu osiemnaście. To proceder, który powtarza się systematycznie od wielu lat. W zdecydowanej większości przypadków, choć nie mamy na to dowodów, pożary to celowe działanie człowieka. Teraz, kiedy potrzebni jesteśmy do walki z epidemią, musimy być w ciągłej gotowości, wyjazdy do pożarów traw są dla nas wyjątkowo uciążliwe. Bo to pożary, których można przecież uniknąć. Gdyby tylko ktoś włączył myślenie. W niedzielę, 5 kwietnia, aż dziewięć jednostek z naszej komendy i okolicznych OSP zaangażowanych było w gaszenie pożaru traw w gminie Bircza. Byliśmy praktycznie wyłączeni z akcji zapobiegania COVID-19. A gdyby w tym czasie, ktoś potrzebował pilnej pomocy… Pomyślmy zanim zapalimy zapałkę! – zaapelował st. bryg. G. Latusek.

Prawnie zakazane

Wypalanie traw jest zakazane prawem. W ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o Ochronie przyrody wprowadzono zakaz wypalania łąk, pastwisk, nieużytków, rowów, pasów przydrożnych, szlaków kolejowych oraz trzcinowisk i szuwarów. Za łamanie tego zakazu grożą sankcje karne w postaci grzywny albo aresztu. Zakaz wypalania traw jest również jednym z wymogów dobrej kultury rolnej. Ich przestrzeganie jest konieczne m.in. w ramach systemu dopłat bezpośrednich i stanowi jedną z tzw. zasad wzajemnej zgodności – katalogu wymogów i ograniczeń, jakim podlegają rolnicy korzystający z tych dopłat. Za wypalanie traw Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może nałożyć na rolników karę finansową w postaci zmniejszenia (od 5 do 25 prcent), a w skrajnych przypadkach nawet odebrania wszystkich rodzajów dopłat bezpośrednich za dany rok.