Powstanie mural upamiętniający lotników związanych z ziemią jarosławską

Już wkrótce na budynku powiatowego urzędu pracy, u zbiegu ulic Słowackiego i Jana Pawła, powstanie mural upamiętniający związanych z ziemią jarosławską lotników walczących w II wojnie światowej. To jednak nie wszystko, bo odsłonięciu malowidła ma towarzyszyć szereg intrygujących wydarzeń.

Pomysł, by w mieście uczcić muralem pamięć polskich lotników walczących w II wojnie światowej, wyszedł od członków grupy facebookowej „Historia i zagadki Jarosławia”. Punktem wyjścia było wyliczenie, że w różnych dywizjonach lotniczych służyło około 70 osób związanych w jakiś sposób z Jarosławiem i jego okolicami. – Pojawił się taki pomysł, by informacja o tych osobach przebiła się[paywall] do publicznej świadomości – mówi o genezie projektu jedna z członkiń grupy Elżbieta Rusinko.

– Wiedza, o tym, że z miastem związanych było tylu lotników, na czele z najbardziej rozpoznawalnymi Kazimierzem Wünsche czy Tadeuszem Rolskim, jest zaskakująco rzadka – przekonuje.

Wielu ojców

Członkowie grupy o pomoc w realizacji ich koncepcji zwrócili się najpierw do ratusza. Burmistrz ich ideę uznał za ciekawą i obiecał pomóc we wdrożeniu jej w życie. – Zwróciliśmy się też do pana Mateusza Wernera, który zajmuje się w urzędzie marszałkowskim sprawami dziedzictwa narodowego i prowadzi kampanię, która nazywa się „Przestrzeń dziedzictwa” – uzupełnia E. Rusinko.

W ramach owego projektu w różnych częściach Podkarpacia powstają murale odwołujące się do historii regionalnej. Jarosławski pomysł historycznych zapaleńców „załapał się” do „Przestrzeni dziedzictwa” i tak koncepcja zaczęła nabierać realnych kształtów. Po drodze w inicjatywę zaangażowało się jeszcze starostwo powiatowe, powiatowy urząd pracy oraz jarosławski oddział Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. To dzięki wspólnemu zaangażowaniu w połowie września br. mural zostanie odsłonięty.

Mural powstanie w sierpniu

– Wszyscy chcieli, by to było miejsce dobrze wyeksponowane, nie jakaś kamienica na uboczu. Żaden z budynków, które są w gestii zarządu miasta, nie spełniał tego kryterium, dlatego urząd marszałkowski w porozumieniu ze starostą jarosławskim wskazał ścianę tego konkretnego budynku – wyjaśnia prestiżową lokalizację w centrum miasta nasza rozmówczyni. Na razie personalia wykonawcy muralu, który powstanie u zbiegu ulic Słowackiego i Jana Pawła, objęte są tajemnicą.

– Został wybrany wykonawca, który tworzył już murale w największych polskich miastach. Obecnie ustalane są ostatnie szczegóły jego umowy, stąd zdradzenie personaliów byłoby przedwczesne – wyjaśnia rzecznik prasowy urzędu marszałkowskiego województwa podkarpackiego Tomasz Leyko. Według harmonogramu projekt malowidła ma zostać opracowany do końca miesiąca. Co będzie przedstawiał mural? Tu rąbka tajemnicy uchyla E. Rusinko.

– Sugestie były takie, aby na muralu znalazła się postać Kazimierza Wünsche oraz pani Władysławy Kondrackiej, której twarz będzie uosabiać wszystkie kobiety, a mamy takich pięć na ziemi jarosławskiej, które służyły w pomocniczej służbie. Znajdą się też znaki rozpoznawcze poszczególnych dywizjonów oraz być może element batalistyczny. To na razie jest koncepcja – podkreśla E. Rusinko.

Naniesienie malowidła na ścianę ma nastąpić w sierpniu. Na razie nie wiadomo, ile to wszystko będzie kosztować. – Wykonanie muralu zostanie sfinansowane z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego. Jego całościowy koszt ciągle się kształtuje, trwają bowiem rozmowy z podmiotami zainteresowanymi współpracą sponsorską – podaje T. Leyko.

Wydarzenia towarzyszące

– W dniu, w którym odbędzie się odsłonięcie muralu, odbędzie się też sesja popularnonaukowa, skierowana szczególnie do młodzieży, na której będzie można opowiedzieć o początkach polskiego lotnictwa, tak bardzo z kresami wschodnimi i ze Lwowem związanych i przedstawić kampanię wrześniową, by pokazać, że lotnicy w Wielkiej Brytanii nie wzięli się znikąd – zapowiada E. Rusinko.

Sesji będzie towarzyszyć wystawa fotografii zorganizowana w holu Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki, wieczorem zreorganizowany zostanie okolicznościowy koncert. – Dodatkowym pomysłem jest, aby ostania żyjąca polska „wafka” Władysława Kondracka, mieszkająca w Jarosławiu od lat 40., mogła podczas tych imprez otrzymać awans na wyższy stopień wojskowy – uzupełnia nasza rozmówczyni.

Ma to być forma rekompensaty za lata niebytu i lęku. – Po ukończonej służbie w siłach powietrznych przez wiele lat nie chciała w ogóle się do tego przyznać, bo czasy powojenne i sytuacja polityczna temu nie sprzyjały. Zniszczyła większość posiadanych zdjęć, bo się bała, bo nie mogła znaleźć pracy, bo mąż, który był telegrafistą w dywizjonie 300, też miał problemy. Ona o tej historii nie mówiła, dlatego tym bardziej chcemy pokazać, jak Pani Władysława otrzyma awans na stopień porucznika rezerwy – puentuje E. Rusinko.

pac