Promieniowanie jądrowe – przyjaciel czy wróg?

Na tak postawione pytanie odpowiadał dr Zbigniew Inglot na wykładzie zorganizowanym 28 listopada br. przez Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, w jego siedzibie. Prelegent to szef znanej firmy kosmetycznej, a dla wielu przemyślan także brat ś.p. Wojciecha. Publikacja książki-albumu prelegenta „Wszędzie fizyka”, firmowana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, stanowiła dobry pretekst organizacji tego wykładu, popularyzacja nauki to nie tylko profesorowie: np. Ryszard Tadeusiewicz, Jerzy Vetulani czy Krzysztof Meissner.

Wykład był podzielony na dwa segmenty: najpierw więc było o minusach promieniowania, a później o jego plusach. Było o różnicach pomiędzy fizyką jądrową a atomową; o tym, czym się różni  rozszczepianie od syntezy jąder atomów, , a także krótka historia tematu w ramach wstępu do wykładu. Wynalazek, próby bomby atomowej, ilość wyprodukowanych głowic jądrowych, dramat Hirosimy i Nagasaki, znane katastrofy elektrowni atomowych i brak zasług Hitlera w tym wynalazku , który zdążył wysłać ok. 1400 fizyków na front – to w skrócie minusy promieniowania, chociaż statystyka zmarłych ludzi w wyniku promieniowania wskutek awarii reaktora Fukushimie – to spór pomiędzy liczbą zero a jeden.

Dalej była fascynująca wędrówka śladami odkryć Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN na granicy Francji i Szwajcarii, do której należą 23 państwa i jej wizytówka: akcelerator cząstek – Wielki Zderzacz Hadronów, a także podróż po polskich placówkach Narodowego Centrum Badań Jądrowych, jak Świerk czy Bronowice k. /Krakowa oraz Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS w Krakowie ( w nazwie tego Centrum ślad zapewne powieści Lema). Ciekawość wzbudziły zapewne zastosowania technik jądrowych w medycynie, ale także stosowanie tych wyrafinowanych sposobów badań, np. do szukania śladów metali ciężkich, szkodliwych dla zdrowia nawet w małych ilościach w produkowanych kosmetykach.
Zgodnie z tradycją TPN odbyła się dyskusja i przedstawiono ciekawe odpowiedzi. I tak np. w sprawie zatrzymania budowy elektrowni atomowej w Żarnowcu ocena nie mogła być jednoznaczna, ale i z  drugiej strony: nie możemy się  pochwalić tempem  przygotowania do jej budowy.

Waldemar Wiglusz