San znowu stał się Jordanem. Świętowali grekokatolicy

W Przemyślu od 36 lat wierni obrządku greckokatolickiego gromadzą się nad rzeką San, aby celebrować święto Objawienia Pańskiego (Epifania) zwane Jordanem. Od dwóch lat obchodzone jest 6 stycznia, po tym jak zwierzchnicy Cerkwi grekokatolickiej zadecydowali o odejściu od kalendarza juliańskiego i przyjęciu kalendarza gregoriańskiego.

Jordan jest jednym z 12 wielkich świąt prawosławnych i grekokatolickich. Wprowadzone zostało na początku IV w. na wschodzie. Jordan, Bohojawlenije (Epifania, Objawienie Pańskie), Kreszczenije Hospodnije (Chrzest Pański), czyli pamiątka chrztu Jezusa w Jordanie, dały – według nauki Kościoła wschodniego – początek chrześcijaństwu i stały się fundamentem wiary. Święto Jordanu na wschodzie łączy się z uroczystością Objawienia Pańskiego, będącą jednym z najstarszych świąt w Kościele katolickim, w Polsce nazywanym dniem Trzech Króli[paywall].

W kręgu kultury cerkiewnej tego dnia kapłan święci wodę w jej naturalnym środowisku (rzece, a gdy nie ma jej w okolicy, to w stawie, jeziorze, itp.). Uroczystość poświecenia (Hagiasmas) do V stulecia celebrowano tylko nad historycznym Jordanem. W samo święto Jordanu w cerkwiach odprawia się uroczyste nabożeństwa. Dzień wcześniej wierni przygotowują miejsce, gdzie będzie się odbywać poświęcenie wody. Gdy rzeka jest zamarznięta, wyrąbują w lodzie przerębel w kształcie krzyża. Obok stawiają krzyż oraz ołtarz z lodu. Po nabożeństwie udają się nad wodę. Obrzęd kończy pokropienie obecnych poświęconą wodą, którą uczestnicy liturgii zabierają do swoich domów, wierząc w jej właściwości uzdrawiające. Dlatego mimo panującego niekiedy mrozu, wiele osób obmywa nią twarz i ręce lub wręcz zanurza się w przerębli. Stanowi to symboliczne oczyszczenie się z grzechów.

Jordan w Przemyślu

W Przemyślu święto to od 36 lat obchodzone jest nad Sanem. Setki wiernych obrządku greckokatolickiego najpierw uczestniczyli w liturgii w soborze archikatedralnym, której przewodniczył metropolita przemysko-warszawski obrządku greckokatolickiego arcybiskup Jewgienij Popowycz.

• „(...) W czasie świąt Bożego Narodzenia widzieliśmy Jezusa Chrystusa owiniętego w pieluszki i złożonego w żłobie, przed którym kłaniali się ubodzy pasterze, królowie i moce niebieskie, któremu rozbrzmiewała pieśń „Chwała Bogu na wysokościach...”. Myślę, że większość mieszkańców Betlejem nawet nie zwróciła uwagi na to wielkie wydarzenie, które miało tam miejsce (...). Jako dzieci wschodniego Kościoła katolickiego, pozostającego w pełnej wierze z następcą apostoła Piotra, który z kolei jest namiestnikiem Jezusa Chrystusa na ziemi, wsłuchujemy się uważnie w jego głos i odpowiadamy na jego wezwanie, abyśmy w tym w kolejnym roku mogli na nowo przejść przez otwarte dla nas drzwi miłosierdzia bożego (...)”

– powiedział m.in. podczas homilii abp J. Popowycz.

W uroczystościach wzięli udział m.in.: duchowni obrządku rzymskokatolickiego, przedstawiciele władz województwa podkarpackiego, powiatu przemyskiego, Konsul Honorowy Ukrainy w Przemyślu, wierni z Przemyśla i okolic oraz liczni uchodźcy, którzy przebywają w Przemyślu w związku z wojną na Ukrainie.