Tego dnia woda ma mieć właściwości cudowne. Znaczenie święta Jordanu

19 stycznia według kalendarza gregoriańskiego, a 6 stycznia według kalendarza juliańskiego wierni obrządku wschodniego obchodzili święto Jordanu, na pamiątkę Chrztu Jezusa Chrystusa w Jordanie. W uroczystościach w parafii archikatedralnej obrządku greckokatolickiego pw. św. Jana Chrzciciela w Przemyślu wzięło udział wielu wiernych, duchownych oraz przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych

Uroczystościom w Przemy­ślu przewodniczył ordynariusz Diecezji Przemysko – Warszaw­skiej Kościoła Greckokatolickie­go w Polsce ksiądz arcybiskup dr Eugeniusz Popowicz. Uro­czystą eucharystię koncele­browali arcybiskup senior Jan Martyniak, arcybiskup Piotr Kryk (na co dzień posługujący u Ojców Bazylianów w Przemy­ślu) oraz metropolita obrządku łacińskiego arcybiskup Adam Szal.

Władze samorządu pod­karpackiego reprezentował za­stępca marszałka województwa podkarpackiego Piotr Pilch, po­wiat przemyski starosta Jan Pączek. Władze Przemyśla za­stępca prezydenta Bogusław Świeży. W uroczystościach uczestniczyli także przedsta­wiciele wojewody podkarpac­kiego.

Jordan to święto chrześcijańskie ustanowione na pamiątkę Chrztu Jezusa Chrystusa

„Święto Jordanu jest też jed­nym z największych sym­bolicznych i malowniczych świąt w cerkwi greckokatolic­kiej i prawosławiu. Symboli­ka Jordanu objawia się przede wszystkim w znaczeniu wody. W czasie uroczystości woda zmienia swą istotę – z będącej obrazem potopu, a więc sym­bolem żywiołu i śmierci sta­je się wodą chrztu – „źródłem wody żywej”.

(…) W tym dniu tradycyjnie święci się wodę. Uroczystość na całym świecie gromadzi tysiące wyznawców obrządku wschodniego, któ­rzy na pamiątkę Chrztu Chry­stusa zanurzają się w wodzie, symbolicznie oczyszczając się z grzechów. (…).

Główne poświęcenie wody

Obecnie w Kościele prawo­sławnym i greckokatolickim obchody Święta Jordanu za­czynają się już wieczorem poprzedniego dnia. Wtedy odprawiana jest liturgia po­łączona z nieszporami, z po­święceniem chleba, pszenicy, wina i oliwy. Po liturgii odby­wa się w kościele pierwsze, główne poświęcenie wody, tzw. wielkie jordańskie po­święcenie wody.

Wieczorem odprawiane jest Wielkie Po­wieczerie. Tego dnia wierni zachowują post, a w domach odbywa się tzw. szczodry wie­czór – uroczysta wieczerza, podobna do wigilii Bożego Na­rodzenia.

W sam dzień Obja­wienia Pańskiego, 19 stycznia, odprawiana jest rano litur­gia św. Jana Chryzostoma (po­przedzona jutrznią), a po niej następuje drugie poświęcenie wody, w którym tłumnie biorą udział wierni.

Dzień wcześniej

W samo Święto Jordanu 19 stycznia w cerkwiach od­prawia się krótkie uroczyste nabożeństwo. Dzień wcześniej wierni przygotowują miejsce, gdzie będzie się odbywać po­święcenie wody.

Zgodnie z tra­dycją obrządku wschodniego w czasie tego święta powin­na być poświęcona woda żywa płynąca w naturalnym śro­dowisku. Gdy rzeka jest za­marznięta, wyrąbują w lodzie przeręblę w kształcie krzyża. Obok stawiają krzyż oraz oł­tarz z lodu.

W przeszłości ozdabiano ołtarz gałązkami jedliny, które potem zabiera­no do domów jako cenne le­karstwo i ochronę przed złymi mocami.

Barwna procesja nad Jordan

Po skończonym nabożeń­stwie w cerkwi wierni w barw­nej procesji prowadzonej przez księdza udają się nad rze­ki i strumienie. Tego dnia woda ma mieć właściwości cudowne, a samo święto stanowi począ­tek czasu, w którym duchow­ni odwiedzają domy parafian.

Na czele procesji mężczyźni[paywall] niosą chorągwie cerkiewne i krzyż z wizerunkiem Ukrzy­żowanego. Kapłan po odmó­wieniu modlitwy do Ducha Świętego trzykrotnie zanu­rza w wodzie wielki, złoco­ny krzyż i trzy płonące świece — symbol Trójcy Świętej.

Ce­remonii tej towarzyszy hymn liturgiczny (troparion) zaczy­nający się od słów: W Jordanie, chrzczącemu się Tobie, Panie, ukazała się cześć Przenajświęt­szej Trójcy. Zanurzenie krzyża symbolizuje wierność i oczysz­czenie, a świecy – Trójcę Prze­najświętszą, która po raz pierwszy objawiła się w cza­sie chrztu Chrystusa. Niekie­dy podczas święcenia wody wierni wypuszczają gołębie — znak Ducha Świętego.

Ob­rzęd kończy się pokropieniem wodą poświęconą w rzece. Ka­płan odchodzi. Odprowadza go bractwo cerkiewne z cho­rągwiami i świecami oraz gru­pa wiernych. Uczestniczący w święcie Jordanu nabierają wody do butelek i różnych po­jemników, którą następnie za­noszą do domu. W ciągu roku poświęcona w ten sposób woda jest używana do praktyk religijnych.”

(za: Izabela Wyszkowska, Tadeusz Jędrysiak).

Święto Chrztu Pańskiego po­łączone jest z Objawieniem Pańskim, w kościele łacińskim obchodzonym w Święto Trzech Króli.