Tradycja, która zobowiązuje. Warsztaty tworzenia palm wielkanocnych na Zamku Kazimierzowskim w Przemyślu [ZDJĘCIA]

Palma to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskich świąt wielkanocnych. Tradycja, która trwa od wieków. To tradycja, która – mimo pędzącego świata, nowych technologii i braku czasu na choćby chwilę refleksji – trwa i musi zostać zachowana. Przemyskie Centrum Kultury i Nauki „Zamek” to jedna z instytucji, która co roku pielęgnuje piękny zwyczaj tworzenia palm wielkanocnych.

Historia palmy wielkanocnej sięga czasów starożytnych, kiedy to wierzono, że palmy mają magiczną moc chroniącą przed złymi duchami i nieszczęściami. W Polsce tradycja ta zyskała popularność w średniowieczu, kiedy to zaczęto obchodzić Niedzielę Palmową, upamiętniającą wjazd Jezusa do Jerozolimy. Wówczas wierni zaczęli przynosić do kościołów gałązki wierzby, ozdobione kwiatami i wstążkami, symbolizujące palmy, którymi mieszkańcy Jerozolimy witali Jezusa Chrystusa.

Symbolika palmy wielkanocnej jest wielowymiarowa. Jak już wspomnieliśmy, nawiązuje do biblijnej opowieści o wjeździe Jezusa do Jerozolimy, gdzie ludzie witali go, machając gałązkami palmowymi. Palma wielkanocna symbolizuje także odrodzenie, życie i płodność, co jest związane z wiosenną aurą oraz świętowaniem Zmartwychwstania Pańskiego. Palma – wedle wierzeń – ma również funkcję ochronną, chroniąc domostwa przed złymi mocami i przynosząc szczęście oraz pomyślność[paywall].

Pierwsze procesje z palmami wielkanocnymi odbyły się w IV w. w Jerozolimie. Zwyczaj ten rozpowszechnił się na wschodzie oraz w Hiszpanii i Galii. Od V i VI wieku zaczęły się przejmować także w Kościele zachodnim, sam zaś zwyczaj święcenia gałązek zielonych, czyli palm wielkanocnych, wprowadzono do liturgii Niedzieli Palmowej w XI wieku. W Polsce początki święcenia palm wielkanocnych sięgają XI wieku. W Wielką Sobotę palmy są palone, a popiół z nich jest używany w następnym roku, kiedy w środę popielcową ksiądz znaczy wiernym głowy popiołem.

W Polsce istnieje wiele regionalnych odmian palm wielkanocnych, które różnią się materiałami, technikami wykonania oraz wyglądem. Trzy najpopularniejsze rodzaje to palma wileńska (charakteryzuje się bogatą kolorystyką oraz dużą ilością kwiatów i wstążek; tradycyjnie wykonuje się ją z gałązek wierzby, bukszpanu, a także z bibuły, z której tworzy się kwiaty), palma góralska (wyróżnia się prostotą i surowością formy; wykonuje się ją z gałązek wierzby, sosny, świerku oraz z suszonych kwiatów, takich jak chryzantemy czy różaneczniki) oraz palma kurpiowska (najbardziej wysmukła i delikatna, wykonuje się ją z gałązek wierzby, bukszpanu oraz z suszonych kwiatów, takich jak rumianek, nagietek czy dziewanna).

O wielu lat tradycję tworzenia palm wielkanocnych pielęgnuje szefostwo Przemyskiego Centrum Kultury i Nauki „Zamek” na czele z jego szefową Renatą Nowakowską. Nie inaczej było w tym roku. 9 kwietnia br. pracownicy działu organizacji imprez zaprosili dzieci z klas I – III przemyskich szkół podstawowych do udziału w kreatywnych warsztatach o takiej właśnie tematyce. Na zaproszenie odpowiedzieli przedstawiciele trzech placówek: SP 5, SP 16 i Szkoły Podstawowej Stowarzyszenia Absolwentów I LO w Przemyślu.

– powiedziała dyrektor PCKiN „Zamek” R. Nowakowska.

Łącznie powstało 36 palm, które młodzi twórcy zabrali oczywiście ze sobą.