Wielka Izba dumą muzeum. Muzeum dumą Jarosławia

Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich, mimo że dość kameralne, jest placówką z niemal stuletnią tradycją. W związku z przygotowaniami do okrągłego jubileuszu realizowany jest projekt „Konserwacja wyposażenia Wielkiej Izby Kamienicy Orsettich”. Jest on dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To tylko jedna z wielu inicjatyw, które podjęła Kamienica Orsettich.

Dzięki dotacji wynoszącej blisko 100 tys. zł, uzyskanej z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, możliwe będzie odnowienie unikatowego wyposażenia Wielkiej Izby – najbardziej okazałej sali, jaką można oglądać w Kamienicy Orsettich. Mianem tym określane jest reprezentacyjne pomieszczenie kamienicy mieszczańskiej.

Mieściło się ono zawsze na[paywall] parterze, na tyłach budynku, dlatego bywa nazywane także „izbą na zadzi”. W okresie tak zwanego „złotego wieku” Jarosławia to właśnie w takich salach odbywały się oficjalne spotkania kupców i bankierów, połączone z negocjacjami kontraktów handlowych.

Ze względu na swoje funkcje izby te były zazwyczaj zdobione detalami architektonicznymi i bogato wyposażone. W dużym uproszczeniu można takie miejsce porównać do sali konferencyjnej – reprezentacyjnej, ale także odpowiednio funkcjonalnej.

Wielka Izba Kamienicy Orsettich stanowi najbardziej rozpoznawalną część wystawy stałej jarosławskiego muzeum. W pomieszczeniu zachował się oryginalny, 400-letni strop z belek modrzewiowych, charakterystyczna ceglana podłoga – olstrych oraz fragmenty barwnej polichromii z czasów Wilhelma Orsettiego, a także wnęki ścienne.

Umieszczone tam meble – stoły i krzesła, skrzynie i szafy, sepety (niewielkie, przenośne skrzynki) – dekorowane są rozmaitymi technikami, co stanowi nie lada gratkę dla entuzjastów historii sztuki, odwiedzających najpiękniejszą jarosławską kamienicę, która, co można stwierdzić bez wahania, stanowi wizytówkę miasta.

Oprócz mebli w Wielkiej Izbie zgromadzono całe mnóstwo wysokiej klasy rzemiosła artystycznego, rzeźb, zegarów, szkła i ceramiki. Są to eksponaty unikatowe, które także potrzebują odpowiedniego odświeżenia. W związku z tym muzeum nawiązało współpracę z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. W ramach projektu badawczego podjęła się ona konserwacji obiektów.

Warto wspomnieć, że nie jest to jedyna współpraca z ASP, ponieważ jarosławskie muzeum współpracuje także z krakowską akademią. W tym przypadku prace konserwatorskie dotyczą XIX-wiecznego, politurowanego na czarno stolika, zdobionego masą perłową i złoceniami.

 Będą ozdobą muzeum

Zabytkowe meble z Wielkiej Izby Kamienicy Orsettich od dłuższego czasu wymagały interwencji konserwatorów. W ramach dotacji z rządowego programu „Wspieranie działań muzealnych” zostanie odnowione wyposażenie sali ekspozycyjnej – łącznie 10 mebli, datowanych na okres od XVI do XIX wieku.

Ponadto projekt przewiduje konserwację trzech lad cechowych – bogato zdobionych skrzyń, niegdyś służących do przechowywania najcenniejszych dokumentów, pieniędzy i innych przedmiotów związanych z działalnością cechów rzemieślniczych.

W zbiorach jarosławskiego muzeum przechowywane są rzeźbione lady ślusarzy i stolarzy z początku XIX wieku, a także unikatowa XVII-wieczna skrzynia cechu rzeźników, zdobiona malowidłami o tematyce sakralnej oraz zwieńczona rzeźbą leżącego lwa.

Te wyjątkowe obiekty, które dotychczas ze względu na nie najlepszy stan zachowania musiały być przechowywane w magazynie, po konserwacji staną się ozdobą wystawy stałej jarosławskiego muzeum, co umożliwi realizację kolejnego etapu rozbudowy ekspozycji opowiadającej o XVII-wiecznym Jarosławiu, o wielkich jarmarkach, rozwoju handlu i rzemiosła, czyli tym, co nierozerwalnie wiąże się z historią miasta.

Wcześniejsze zadania konserwatorskie, dofinansowane przez MKiDN, objęły swoim zasięgiem kilkadziesiąt obiektów. Aby przywrócić muzealiom stan ekspozycyjny i uzupełnić treści przekazywane na wystawach stałych, zdecydowano się także na konserwację komody, kanapy, łóżka, szaf, świeczników, lustra, skrzyni posagowej czy kilkudziesięciu grafik. W przeważającej większości są to obiekty, które nigdy wcześniej nie były prezentowane szerszej publiczności.

Wszystkie ruchy, projekty i współprace prowadzone przez muzeum w Jarosławiu to ukłon nie tylko w stronę historii, ale przede wszystkim w stronę jarosławian, którzy być może nawet nie zdają sobie w pełni sprawy, w jak wyjątkowym mieście żyją. Wielu historyków sztuki skłania się ku tezie, że jest to jedno z najbardziej atrakcyjnych miast w Polsce, jeśli chodzi o kulturę, sztukę i historię w rozumieniu ogólnym.